Petrol fiyatlarının artışı, enerji sektöründeki şirketlerin gelirlerini artırırken, bu durumun akaryakıt maliyetlerini de yükseltmesi ABD'nin ekonomik ve siyasi durumu açısından bir sorun teşkil ediyor. Enerji firmalarının elde ettikleri yüksek karlar, petrol arzını azaltma ve fiyatları aşağı çekme yönündeki Trump'ın eleştirilerini güçlendirirken, artan akaryakıt fiyatları da enflasyon baskısını artırıyor.
ABD merkezli ExxonMobil, Chevron ve ConocoPhillips'in yanısıra İngiliz Shell ile bp, Fransız TotalEnergies, İtalyan Eni, Norveçli Equinor ve Suudi Arabistan'a ait Saudi Aramco, 2023 yılının ilk yarısında toplam 152,8 milyar dolar kar elde etti. Bu, geçen yılın aynı dönemine göre 55,4 milyar dolarlık bir artış anlamına geliyor ve şirketlerin geçen yılki 97,4 milyar dolarlık toplam karlarının %56,9 oranında yükseldiği görülüyor.
| Petrol Fiyatları ve Enerji Üreticileri | Artan petrol fiyatları enerji üreticilerinin gelirlerini yükseltti. |
| ABD Yönetimi İkilemi | Petrol fiyatlarındaki artışın benzin maliyetlerini yükseltmesi, ABD yönetimi için ekonomik ve siyasi bir sıkıntı doğuruyor. |
| Trump'ın Eleştirileri | Enerji şirketlerinin kaydettikleri yüksek karlar, Trump'ın şirketlere yönelik petrol arzını azaltmaları ve fiyatları düşürmeleri konusunda yaptığı eleştirileri artırıyor. |
| Enflasyon Baskısı | Yükselen akaryakıt fiyatları enflasyon üzerinde etkili oluyor. |
| Şirketlerin Yılın İlk Yarısındaki Toplam Karı | 152,8 milyar dolar (Geçen yılın aynı dönemine göre 55,4 milyar dolar artış) |
| Geçen Yılın Aynı Dönemindeki Toplam Kar | 97,4 milyar dolar |
| Kar Artışı Yüzdesi | %56,9 |
| Kar Açıklayan Şirketler | ExxonMobil, Chevron, ConocoPhillips, Shell, bp, TotalEnergies, Eni, Equinor, Saudi Aramco |
ARAMCO İLK YARIDA EN YÜKSEK KARI AÇIKLADI
Saudi Aramco, yılın ilk alt ayındaki en yüksek karı elde etti. Şirketin karı geçen yılın aynı dönemine nazaran %33,9 artış göstererek 48,7 milyar dolardan 65,2 milyar dolara ulaştı.
Ocak-Haziran aralığında ExxonMobil’in karı %26,3 artarak 14,8 milyar dolardan 18,7 milyar dolara, Shell'in karı %96,4 artışla 8,4 milyar dolardan 16,5 milyar dolara, Chevron'un karı ise %138,3 artışla 6 milyar dolardan 14,3 milyar dolara yükseldi.
Bu süreçte TotalEnergies’in karı %72,3 artışla 6,5 milyar dolardan 11,2 milyar dolara, bp’nin karı %234,8 artarak 2,3 milyar dolardan 7,7 milyar dolara, Equinor’un karı %102,6 artışla 3,9 milyar dolardan 7,9 milyar dolara çıktı.
ConocoPhillips’in ilk yarı karı %27,1 artarak 4,8 milyar dolardan 6,1 milyar dolara, Eni’nin karı ise %155 artarak 2 milyar dolardan 5,1 milyar dolara yükseldi.
| Saudi Aramco | 65,2 milyar dolar | 48,7 milyar dolar | %33,9 |
| ExxonMobil | 18,7 milyar dolar | 14,8 milyar dolar | %26,3 |
| Shell | 16,5 milyar dolar | 8,4 milyar dolar | %96,4 |
| Chevron | 14,3 milyar dolar | 6 milyar dolar | %138,3 |
| TotalEnergies | 11,2 milyar dolar | 6,5 milyar dolar | %72,3 |
| bp | 7,7 milyar dolar | 2,3 milyar dolar | %234,8 |
| Equinor | 7,9 milyar dolar | 3,9 milyar dolar | %102,6 |
| ConocoPhillips | 6,1 milyar dolar | 4,8 milyar dolar | %27,1 |
| Eni | 5,1 milyar dolar | 2 milyar dolar | %155 |
ABD'Lİ PETROL DEVLERİNİN KARI İKİNCİ ÇEYREKTE 2,6 KATINA ÇIKTI
Orta Doğu'daki gerilimin enerji fiyatları üzerinde belirgin etkilerinin görüldüğü ikinci çeyrek dönemi, ABD'li enerji devleri ExxonMobil, Chevron ve ConocoPhillips’in toplam karının geçen yılın aynı dönemindeki 11,6 milyar dolardan %163 artışla 30,5 milyar dolara yükselmesine sahne oldu.
Chevron'un ikinci çeyrek karı 2,5 milyar dolardan 12,1 milyar dolara çıkarak neredeyse beş katına ulaşırken, ExxonMobil’in karı %104,2 artışla 7,1 milyar dolardan 14,5 milyar dolara yükseldi. ConocoPhillips'in karı ise %95 artarak 2 milyar dolardan 3,9 milyar dolara çıktı.
ABD'li şirketlerin ardından diğer uluslararası enerji firmalarında da belirgin bir kar artışı gözlemlendi.
Örneğin, Saudi Aramco'nun ikinci çeyrek karı %44 artarak 22,7 milyar dolardan 32,7 milyar dolara yükselirken, Shell'in karı %200'lük bir artışla 3,6 milyar dolardan 10,8 milyar dolara çıktı.
TotalEnergies'in karı %100'lük bir artışla 2,7 milyar dolardan 5,4 milyar dolara, Equinor’un karı %269,2 artışla 1,3 milyar dolardan 4,8 milyar dolara, bp'nin karı %143,7 artışla 1,6 milyar dolardan 3,9 milyar dolara ulaştı. Eni’nin karı ise %511,1 artışla 626,6 milyon dolardan 3,8 milyar dolara çıktı.
Bu durumda söz konusu dokuz şirketin ikinci çeyrek toplam karı, geçen yılki 44,1 milyar dolardan %108,6'lık bir artış ile 92 milyar dolara fırladı.
| ExxonMobil | 7,1 Milyar $ | 14,5 Milyar $ | %104,2 | 30,5 Milyar $ | 11,6 Milyar $ | %163 |
| Chevron | 2,5 Milyar $ | 12,1 Milyar $ | ~%484 | |||
| ConocoPhillips | 2 Milyar $ | 3,9 Milyar $ | %95 | |||
| Saudi Aramco | 22,7 Milyar $ | 32,7 Milyar $ | %44 | 92 Milyar $ | 44,1 Milyar $ | %108,6 |
| Shell | 3,6 Milyar $ | 10,8 Milyar $ | %200 | |||
| TotalEnergies | 2,7 Milyar $ | 5,4 Milyar $ | %100 | |||
| Equinor | 1,3 Milyar $ | 4,8 Milyar $ | %269,2 | |||
| bp | 1,6 Milyar $ | 3,9 Milyar $ | %143,7 | |||
| Eni | 626,6 Milyon $ | 3,8 Milyar $ | %511,1 |
ARA SEÇİMLER YAKLAŞIRKEN TRUMP YÖNETİMİ ÜZERİNDEKİ BASKI ARTIYOR
Çatışmaların etkisiyle artan ham petrol fiyatları, ABD’li enerji şirketlerinin elde ettiği yüksek karları desteklerken, pompa fiyatlarına yansıyan artışlar, Amerikan halkının bütçesi üzerinde baskı oluşturuyor.
Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde, Washington yönetiminin enflasyonla mücadele ve düşen akaryakıt fiyatları hedefleri ile mevcut durum arasındaki çelişki, Trump’ın yüksek kar açıklayan enerji şirketlerine yönelik eleştirilerini körüklüyor.
Trump, ikinci çeyrek döneminde iyi kar açıklayan ExxonMobil ve Chevron’un arz kısıtlılığı yüzünden “aşırı kazançlar elde ettiğini” belirterek, bu şirketlerin kazançlarının bir kısmını tüketicilere daha düşük akaryakıt fiyatları şeklinde yansıtması gerektiğini vurguladı.
Daha önce de ABD yönetimi, petrol fiyatlarının düzeltilmesinin pompa fiyatlarına yeterince yansımadığı gerekçesiyle Adalet Bakanlığına inceleme yapmaları için talimat vermişti.
Trump ve üst düzey yönetim yetkilileri, savaş sonrasında artan akaryakıt fiyatlarının siyasi ve ekonomik etkilerini tartışmak üzere Beyaz Saray'da enerji sektörünün yöneticileriyle bir araya geldi.
| Genel Durum | Ara seçimler yaklaşırken Trump yönetimi üzerindeki baskı artıyor. |
| Ekonomik Etkenler | Çatışmalardan kaynaklanan yükselen ham petrol fiyatları, ABD'li petrol şirketlerinin yüksek karlar elde etmesine yol açıyor ve bu durum pompa fiyatlarına yansıyor, bu da tüketicilerin bütçesini zorluyor. |
| Politik Hedefler ve Çelişki | Kasım ara seçimleri öncesinde enflasyonla mücadele ve düşük akaryakıt fiyatları hedefleri, mevcut durumla çelişiyor. |
| Trump'ın Tepkisi | Trump, yüksek kar eden petrol şirketlerini (ExxonMobil ve Chevron) eleştirerek, arz kısıtlılığı nedeniyle çok fazla para kazandıklarını ifade etti ve bu kazançların bir kısmının tüketicilere daha düşük akaryakıt fiyatları aracılığıyla yansıtılması gerektiğini söyledi. |
| Önceki Adımlar | ABD yönetimi daha önce petrol fiyatlarının düşüşünün pompa fiyatlarına yeterince yansımadığı gerekçesiyle Adalet Bakanlığına inceleme başlatmıştı. |
| Yönetim ve Sektör Buluşması | Trump ve üst düzey yetkililer, savaş sonrası artan akaryakıt fiyatlarının siyasi ve ekonomik yansımalarını görüşmek için enerji şirketlerinin yöneticileriyle Beyaz Saray'da buluşmuştu. |
WASHİNGTON ARTAN ENERJİ MALİYETLERİNİ SINIRLAMAYA ÇALIŞIYOR
Veri analitik şirketi Kpler'den ekonomist Reid I'Anson, AA muhabirine yaptığı yorumda, ABD yönetimi üzerindeki baskının arttığını belirtti. I'Anson, "Trump üzerinde artan bir baskı var. Benzin ve motorin fiyatları ekonomiye zararlı seviyelerde olmasa bile, tüketiciler, savaş öncesi dönemle kıyaslandığında hızlı fiyat artışlarından pek hoşnut değiller." dedi.
I'Anson, yüksek enerji maliyetlerinin taşımacılık gibi sektörlerde enflasyonist baskıları artırabileceği konusundaki endişelere de değinerek, "Enerji fiyatlarındaki artış, ABD ekonomisine ciddi bir enflasyon yükü eklendi ve bu durum Fed'i zorlu bir duruma sürüklüyor." ifadelerini kullandı.
Rabobank’ın kıdemli enerji stratejisti Florence Schmit, petrol ve doğal gaz firmalarının yılın ilk yarısında yükselen enerji fiyatlarından önemli ölçüde yararlandığını, ABD yönetiminin ise artan enerji maliyetlerini kontrol altına almayı hedeflediğini vurguladı.
Schmit, "ABD yönetimi, artan enerji maliyetleri sebebiyle giderek artan bir iç politika baskısıyla karşılaşıyor ve fiyat artışlarını sınırlandırmaya çalışıyor. Başkan Trump, en azından söylem düzeyinde enerji fiyatlarını düşürmeye dair sürekli bir vurgu yapıyor. Ara seçimler yaklaştıkça bu söylem daha da yoğunlaşmakta. Ancak enerji maliyetleri devlet tarafından sübvanse edilmedikçe, toptan enerji fiyatları artarken enerji şirketlerinin daha düşük fiyatlar sunması pek olası gözükmüyor." değerlendirmesinde bulundu.
Brent petrol fiyatlarının önümüzdeki iki çeyrek boyunca varil başına ortalama 80-85 dolar seviyelerinde seyredebileceğini belirten Schmit, ABD ile İran arasındaki gerginliğin artması ve diğer Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin de kargaşaya dahil olması durumunda fiyatlarda büyük artış riskleri olabileceğini kaydetti.
| Ana Konu | ABD'nin Artan Enerji Maliyetlerini Sınırlama Çabaları |
| Uzman Görüşü 1 (Reid I'Anson - Kpler) | ABD yönetimi üzerindeki baskılar artıyor. Tüketiciler artan benzin ve motorin fiyatları nedeniyle kaygılı. Yüksek enerji maliyetleri, enflasyonist baskıları artırıyor ve Fed’i zor bir duruma sokuyor. |
| Uzman Görüşü 2 (Florence Schmit - Rabobank) | Petrol ve doğalgaz firmaları yüksek enerji fiyatlarından yararlandı, ABD yönetimi ise maliyetleri sınırlandırmaya yönelik çabalar güdüyor. Başkan Trump, enerji fiyatlarını düşürme vurgusunu ara seçimler yaklaşırken daha da güçlendiriyor. Ancak enerjinin toptan maliyetleri arttığı sürece durumun değişmesi zor görünüyor. |
| Enerji Fiyatları Beklentisi (Brent Petrol) | Gelecek iki çeyrek boyunca varil başına ortalama 80-85 dolar seviyelerinde seyretmesi bekleniyor. |
| Risk Faktörleri | ABD ile İran arasındaki gerilimin artması ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin de çatışmalara katılması fiyatlarda yukarı yönlü riskler oluşturabilir. |
