Türkiye, yaşlı nüfusun hızla artan oranları ile bu demografik değişimlerin sosyal güvenlik sistemine olan etkilerini dikkate alarak önemli bir reform gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Hükûmet, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini artırmayı amaçlayarak, "Uzun Dönemli Bakım Sigortası" gibi yeni düzenlemeleri hayata geçirecek.
Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanarak 2027-2029’lu dönemleri kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) ile prim tabanının genişletilmesi, tahsilat süreçlerinin daha verimli hale getirilmesi ve yeni çalışma biçimlerine uyum sağlanması hedefleniyor.
65 YAŞ VE ÜZERİ NÜFUS 10 MİLYONA YAKLAŞIYOR
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan veriler, ülkede yaşlı nüfusun hızla arttığını gözler önüne seriyor. Son 5 yıl içerisinde 65 yaş ve üstü nüfus %20,5 oranında artarak 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı. Bu da yaşlı bireylerin toplam nüfus içindeki oranını %11,1 seviyesine çıkardı.
Verilere göre yaşlı nüfusun dağılımı şöyledir:
- %62,9’u 65-74 yaş aralığında,
- %27,9’u 75-84 yaş grubu içerisinde,
- %7,8’i 85 yaş ve üzeri kategorisindedir.
- Bunun yanı sıra, Türkiye’de 100 yaşını geçmiş 8 binden fazla birey bulunuyor.
RAKAMLARLA TÜRKİYE'NİN NÜFUS YAPISI
- 9,5 Milyon: Türkiye’de 65 yaş ve üzeri yaşayan birey sayısı (%11,1 oran).
- %20,5: Yaşlı nüfusta son 5 yılda kaydedilen artış oranı.
- 8.000+: Ülkemizde yaşayan 100 yaş ve üzerindeki birey sayısı.
Sistemin Temel Hedefi: Yaşlı ve kronik hastaların bakım yükünü ailelerden alarak devlete entegre etmek ve bireylerin iş gücünde daha uzun süre kalmalarını sağlayarak sosyal güvenlik kurumunun mali yapısını güçlendirmektir.
EVDE BAKIM VE SAĞLIK HİZMETLERİ BİR YAPIDA BİRLEŞECEK
Düşen doğurganlık oranları ve artan yaşlı bağımlılık oranını göz önünde bulunduran hükûmet, bakım ekonomisini desteklemek için gerekli altyapıyı oluşturuyor. Bu model, ilgili bakanlıkların ortak çalışmalarla hayata geçirilecektir:
- Kesintisiz Sağlık Desteği: Yaşlılık ve kronik hastalıklar nedeniyle günlük yaşam aktivitelerini tek başına yapamayan bireylere sunulan evde bakım desteği artırılacak.
- Bütünleşik Yapı: Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetleri sürekli bir yapı haline dönüştürülerek, birinci basamak, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleri ile entegre edilecek.
- Ailelerin Yükü Hafifleyecek: Yeni sigorta modeli ile hastaların yaşam kalitesi artacak, aynı zamanda ailelerin maddi ve manevi bakım yükü azalacaktır.
SAĞLIK HARCAMALARINDA DENETİM VE "DEĞER BAZLI" ÖDEME DÖNEMİ
Program süresince vatandaşların sağlık hizmetlerine erişiminin kısıtlanmadan finansal sürdürülebilirliğin sağlanması amaçlanıyor. Bu doğrultuda, veri analizi aracılığıyla geri ödeme kriterlerinin detayları gözden geçirilecek. Sağlık Market uygulamasının kapsamı genişletilecek, böylece medikal malzeme ve ilaç tedarik zinciri güçlendirilecek. Üniversite hastanelerinin yönetim yapıları da eğitim, araştırma ve hizmet sunum açısından daha sürdürülebilir bir hale getirilecektir.
İSTİHDAMDA DAHA UZUN SÜRE KALMA İÇİN TEŞVİK
Yeni OVP çerçevesinde iş gücü piyasasındaki düzenlemeler dikkat çekici bir şekilde öne çıkıyor. Sistemde erken emekliliği önlemek ve ortalama emeklilik yaşını artırmak için; kişilerin istihdamda daha uzun süre kalmalarını teşvik eden, hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi öne çıkaran parametreler uygulanacaktır. Esnek çalışma modellerine uyum sağlayacak mevzuat düzenlemeleriyle prim gelirlerini artırmak hedeflenmektedir.
