Şehirlerarası güzergahlarda, yol kenarındaki tezgahlarında satılan köy ürünlerinin ve doğal olarak lanse edilen gıda maddelerinin, sıklıkla yanıltıcı olabileceği konusunda uyarılar yapılıyor.
Kavanozlarda satılan ballardan reçellere, zeytinyağından peynir ve tereyağına, salçadan tarhanaya kadar pek çok ürün, “köy ürünü”, “doğal” ya da “organik” etiketleriyle tüketicilerin beğenisine sunuluyor. Fakat, tezgah üzerindeki bir ürünün köyden geldiğini, doğal yollarla elde edildiğini ya da organik nitelik taşıdığını söylemek, aynı anlamı taşımıyor.
Tüccarların arzu ettiği düşük fiyatlarla temin edilmeye çalışılan bazı ürünler, üretici tarafından yol kenarında direkt olarak tüketiciye satılmakta. Ne var ki, bu doğrudan satışın artık bir aracı yokken fiyatın düşmesi beklenirken, “köy ürünü” ve “doğal” imajı ile market ve pazardaki benzerlerinin iki ya da üç katına kadar çıkması sıkça rastlanan bir durum haline geliyor. Ancak tüketici, çoğu zaman ürünlerin gerçekten hangi koşullarda, ne malzemelerle yapıldığını bilmeksizin satın alma işlemi gerçekleştiriyor. Özellikle bal, zeytinyağı, reçel, peynir ve tereyağı gibi ürünlerde “köyden geliyor” ifadesi, tüketici açısından kalite ve doğallığın bir göstergesi olarak algılanıyor.
KÖYDE ÜRETMEK ORGANİK OLDUĞU ANLAMINA GELMEZ
Uzman görüşlerine göre bir ürünün köyde üretilmesi, onun otomatikman organik olduğu anlamına gelmiyor. Organik etiketi alabilmesi için ürünün üretiminin belirli standartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi ve sertifikasyon süreçlerinden geçmesi şart. Dolayısıyla, yol kenarında satılan bir ürün üzerindeki ya da satış noktasındaki “doğal”, “organik” veya “köy ürünü” ibareleri, o ürünün içerik ve üretim standardı konusunda güvence sağlamıyor. Tüketicinin, özellikle ambalajsız veya etiketsiz ürünlerde üretici, içerik bilgileri, üretim tarihi, son kullanma tarihi ve saklama koşulları gibi detayları sorması büyük önem taşıyor.
ÜRÜNÜN KAYNAĞI BELİRSİZ
Yol kenarındaki tezgahlarda tüketicilerin karşılaştığı bir başka sorun ise kayıt ve belgelendirme eksikliklerinden kaynaklanıyor. Bazı satış yerlerinde yapılan ödemelerin sadece nakit kabul edilmesi ve tüketiciye fiş veya fatura verilmemesi, alışveriş sonrası yaşanabilecek sorunlarda tüketicinin haklarını zayıflatıyor. Ürünün kaynağını, kimler tarafından üretildiğini ve nasıl koşullarda hazırlandığını gösteren bilgilerin eksikliği, tüketicinin satın aldığı ürünün kalitesini teyit etmesini zorlaştırıyor. Ayrıca, marketlerde veya resmi satış yerlerinde erişilen etiket bilgileri, yol kenarındaki tezgahlarda çoğu zaman mevcut olmuyor.
