Emtia piyasalarında bu hafta yaşanan dalgalanmaların arkasında, ABD Merkez Bankası'nın para politikalarına ilişkin gelişmeler, Orta Doğu'daki olaylar ve Karadeniz'deki artan sevkiyat endişeleri yer aldı. Altının ons fiyatı, haftanın başında 14 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviyeye ulaşsa da, Fed Başkanı Kevin Warsh'ın açıklamaları sonrasında bu ivme kayboldu. Brent petrol fiyatları düşerken, buğday fiyatları gözle görülür bir artış gösterdi.
Altın ve petrol düştü, tarım ürünleri yükseldi
Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarında, ABD Merkez Bankası'nın olası sıkılaştırma adımlarına dair artan beklentiler değerli metaller üzerinde baskı oluşturdu. Diğer yandan, Hürmüz Boğazı'nın tekrar açılabileceğine dair beklentiler petrol fiyatlarını da aşağı çekmeye katkı sağladı.
Karadeniz'deki sevkiyat tehlikeleri ve tarımsal üretime dair kaygılar, tarım emtialarını olumlu yönde etkiledi. Orta Doğu'daki gelişmeler, hafta boyunca emtia fiyatlarını etkilemeyi sürdürdü.
ABD'nin İran'a yönelik açıklanan yeni ekonomik yaptırımları ve savaş sırasında bölgeden tahliye edilen diplomatlarının, Orta Doğu'daki büyükelçiliklerine dönmeye hazırlandığı haberleri, jeopolitik risklerin bir nebze istikrara kavuşmasını sağladı.
Emtia fiyatlarında yön arayışında
ABD ile İran arasında yeniden diplomatik ilişkilerin başlayabileceği beklentileri, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in İran'a karşı yürütülen "ekonomik dğışlama" operasyonuna dair net bir tarih vermemesiyle, yatırımcıların olumlu gelişmelere odaklanmasına yardımcı oldu.
Amerika'da açıklanan makroekonomik veriler ve Fed yetkililerinin beyanları da emtia fiyatlarının yönünü belirleyen unsurlar arasında yer aldı.
ABD'de enflasyon Fed'in hedefini aştı
Fed’in enflasyon göstergeleri arasında önemli bir yere sahip olan kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, temmuzda aylık bazda yüzde 0,2 artarak piyasa beklentilerinin üstünde bir performans sergiledi.
Yıllık bazda endeksin yüzde 3,7 yükselmesiyle, gıda ve enerji fiyatları hariç tutulduğunda çekirdek PCE fiyat endeksi de yüzde 3,3 oranında bir artış gösterdi.
Enflasyonun, Fed'in belirlediği yüzde 2 hedefinin üzerinde kalmaya devam etmesi, merkez bankasının ilerleyen süreçte faiz artırma olasılıklarını güçlendirdi.
Fed Başkanı Warsh’tan agresif mesajlar
Haftanın son işlem gününde Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda ilk kez konuşan Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonu önceliklendiren mesajlar vererek, para politikası yaklaşımında bir "şahin" duruş sergiledi.
Warsh, Fed’in yüzde 2'lik enflasyon hedefinin esnetilemez bir ilke olduğunu ifade ederken, mevcut finansal ortamın yeterince sıkı olmadığını belirtti.
Warsh’ın açıklamaları sonrasında, para piyasalarında Fed'in eylül toplantısında politika faizinin 25 baz puan artırma ihtimali yüzde 35'ten yüzde 60'a yükseldi. Aralık ayında ise ilave bir faiz artırımına gitme bekleyişleri de güçlendi.
Dolar endeksi yüzde 0,9'luk artışla haftayı kapadı
ABD'nin politika faizine en duyarlı tahviller arasında yer alan 2 yıllık tahvilin faizi, Cuma günü yaklaşık 10 baz puan artarak yüzde 4,35 seviyesine ulaştı.
Bu gelişmelerin ardından, haftalık bazda ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay kalarak yüzde 4,72 seviyesinde sabit kalırken, dolar endeksi de yüzde 0,9'luk bir artışla 99,7'ye yükseldi.
Değerli metallerde satış baskısı sürdü
Tamamlanan haftada değerli metallerde paladyum haricinde negatif bir seyir gözlemlenirken, haftanın başındaki yükselişler, Warsh’ın açıklamaları sonrası yerini satış baskısına bıraktı.
Altının ons fiyatı, ABD Hazine'sinin önceki hafta uzun vadeli tahvil alımlarını artırma kararının etkisi, doların zayıflaması ve teknik alımlarla birlikte Salı günü 4.696,8 dolara çıkarak 14 Mayıs’tan bu yana en yüksek seviyesini gördü.
4,21 milyar dolarlık net girişle son 6 ayın zirvesinde
Altın ve diğer değerli metal fonlarına olan talebin devam etmesi, haftanın başındaki yükselişi destekledi. Bu fonlara, 26 Ağustos'ta sona eren haftada 4,21 milyar dolarlık net giriş gerçekleşti. Bu miktar, son 6 ayın en yüksek seviyesini temsil ediyor.
Bu veriler, tamamlanan haftada altın ve diğer değerli metal fonlarına yönelik yatırımcı talebinin belirgin bir biçimde arttığını göstermekte. Ancak ABD'de kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin beklentilerin üzerinde açıklanması, altındaki yükselişin ivmesini sınırladı.
Ons fiyatı üç haftalık yükseliş serisini tamamladı
Warsh'un enflasyonla mücadelede ek adımların gerekeceğine dair mesajları, faiz artırım beklentilerini güçlendirirken kısa vadeli tahvil faizleri ve dolar endeksinin yükselişine neden oldu.
Güçlü dolar ve yüksek seyreden tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı, haftanın son işlem günündeki sert satışlar sonrası haftayı düşüşle kapatmak zorunda kaldı.
Altının ons fiyatı, haftanın ilk bölümünde 14 Mayıs’tan bu yana en yüksek seviyesini gördüğü halde sonlandırdığı haftayı gerileme ile kapatarak üç hafta süren yükseliş serisini sonlandırdı.
Altın yüzde 3,2, gümüş yüzde 3,8 düştü
Bu gelişmeler doğrultusunda değerli metallerde ons fiyatları paladyumda yüzde 5,3 artarken, gümüşte yüzde 3,8, altında yüzde 3,2 ve platinde yüzde 3'lük bir gerileme yaşandı. Baz metallerde ise ABD’nin olası bakır tarifelerine dair belirsizlikler, Çin merkezli talep beklentileri ve metal bazlı değişen arz görünümü fiyatlamalarında farklılaşmalara neden oldu.
ABD’nin 2027’den itibaren rafine bakır ithalatına tarife uygulama ihtimalleri, metalin ABD depolarına yönelmesine ve diğer piyasalardaki kullanılabilir arzın azalmasına yol açmaya devam etmekte.
Hafta içinde Londra Metal Borsası depolarından 65 bin 400 ton bakır için talep çekme talimatı verilmesi, mevcut kullanılabilir stokların 90 bin tona düşmesine neden oldu.
Baz metallerde tezgah üstü piyasada tamamlanan haftada libre bazında fiyatlar, çinkoda yüzde 1,2, kurşunda yüzde 0,3 ve alüminyumda yüzde 0,3 artarken, nikelde yüzde 1,9 ve bakırda yüzde 0,5 düşüş kaydedildi.
Petrolde Hürmüz Boğazı etkisi
Petrol fiyatlarını, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişleri, ABD ile İran arasındaki diplomatik girişimler ve Fed’in para politikalarına dair beklentiler etkiledi.
ABD’nin İran'a yönelik yeni ekonomik yaptırımlarına rağmen diplomatik temasların yeniden başlayabileceğine dair beklentiler, petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini azalttı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Umman ile Hürmüz Boğazı'ndaki görüşmelerde iki ülkenin Boğaz’dan elde edilecek gelirlerden payları hakkında bazı konularda anlaşmaya vardığını belirtti.
Muhibbi’nin Boğaz’ın açılmasının, ABD’nin İran’ın koşullarını kabul etmesine bağlı olduğunu ifade etmesi, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin artabileceğine dair beklentileri daha da artırdı.
Doğal gaz fiyatları yükseldi, Brent petrol geriledi
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki kontrolün tamamen ABD’ye ait olduğunu savunarak, İran’la savaşın yakında sona ereceğini belirtti.
Warsh’ın faiz artışına açık kapı bırakan sözleri, ekonomik büyüme ve enerji talebi konusundaki endişeleri artırarak petrol fiyatlarındaki düşüşe katkı sağladı.
Doğal gaz fiyatları, ABD'de eylül ayının ilk bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde olacağı yönündeki tahminler sonucunda yukarı yönlü hareket ederken;
mevsim normallerinin üzerindeki sıcak havanın elektrik üretiminde doğal gaz kullanımını artıracağının beklentisi ile, ABD’de depolanan doğal gaz miktarının 21 Ağustos’ta sona eren haftada 15 milyar fit küp artması da fiyatları destekledi.
Bununla birlikte, bu artış 33 milyar fit küplük 5 yıllık ortalamanın altında kaldı. Haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 4,2 artarken Brent petrolünün varil fiyatı yüzde 4,8 geriledi.
Buğday fiyatları zirveye yükseldi
Tarım emtialarında Karadeniz'deki sevkiyat sorunları ve ABD’deki üretim ve verim tahminlerine ilişkin endişeler, fiyatlamalarda etkili oldu. Buğday fiyatları, Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilimin, Karadeniz üzerinden tahıl sevkiyatlarını etkilemesi dolayısıyla yükseldi. Chicago Ticaret Borsası'nda Aralık vadeli kontratın kile başına fiyatı 790,3 sentle Temmuz 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini kaydedildi.
Tahıl fiyatlarında ciddi artış
Tahıl yüklü gemilere, limanlara ve lojistik altyapıya yönelik saldırılar, bölgeden gerçekleştirilen ihracatın sekteye uğrayabileceği endişelerini artırdı.
Mısır ve soya fasulyesi fiyatları ise ABD'deki aşırı sıcaklıklar ve yağışların verim üzerindeki olumsuz etkileri ile güçlü ihracat talebi sayesinde yükseldi.
Çin’in önemli mısır ve soya fasulyesi üretim bölgelerindeki aşırı sıcaklar ve sellerin etkileri, ürün kalitesi ve verim üzerine olumsuz etkiler doğurdu.
Bu gelişmeler doğrultusunda, Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 12,1, mısırda yüzde 5,5, soya fasulyesinde yüzde 3,9 ve pirinçte yüzde 2,5 oranında arttı.
Emtia piyasalarının kazananı kakao oldu
Pamuk fiyatlarında, Çin'in üretiminin büyük bölümünü gerçekleştiren Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki sıcak ve kurak hava etkileyici bir endişe yarattı.
Kahve fiyatları, Brezilya'daki hasadın ilerlemesiyle artan arz beklentileri nedeniyle baskı altında kalırken, Intercontinental Exchange sertifikalı arabica stoklarının 1999'dan bu yana en düşük seviyelerine gerilemesi kayıpları sınırladı.
Şeker fiyatları, Brezilya realinin dolar karşısında değer kaybetmesinin ülke üreticilerinin ihracatını artırabileceği beklentisiyle gerilemesi sürerken, Avrupa Birliği’nin 2026-2027 sezonu için şeker üretiminde yıllık yüzde 19’luk bir azalma olabileceği tahminleri düşüşü sınırladı.
Kakaoda ise dünyanın en büyük üreticisi olan Fildişi Sahili’nde kötü hava koşulları ve yetersiz tarla bakımı nedeniyle, 2026-2027 ana ürün sezonunun başlangıcının 8-10 hafta gecikme yaşayabileceği yönündeki haberler fiyatları destekledi.
Fildişi Sahili ile Gana’da güneş ışığının yetersiz kalması, ürün kalitesini düşürmekte ve hastalık risklerini artırmaktadır. ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 3,5 artarken, kahvede yüzde 3,1 ve şekerde yüzde 0,3'lük bir düşüş gerçekleşti. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 10'luk bir artışla kapattı.
