25 Temmuz tarihinde ABD Başkanı Donald Trump tarafından onaylanan yeni gümrük vergi tarifeleri, Türkiye'nin tekstil ve hazır giyim-konfeksiyon sektöründe büyük bir şok etkisi yarattı.
Bu yeni düzenleme ile Türkiye'ye, tekstil ve hazır giyim ürünlerinde ek %12,5 gümrük vergisi getirildi ve böylece Türk firmalarının ABD pazarındaki rekabetçilikleri ciddi şekilde zayıfladı.
Amerika'nın bu yeni vergi uygulaması, Türkiye iş dünyasında hem hayal kırıklığına hem de büyük tepkilere sebep oldu.
İstanbul Sanayi Odası'ndan Açıklama: Haksızlık Var
DW Türkçe'den Aram Ekin Duran'ın aktardığına göre, Türkiye'nin en büyük sanayi odası olan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, alınan kararın ardından yaptığı açıklamada, "ABD'nin vergi düzenlemesi, Türk tekstil ve hazır giyimine yönelik açık bir haksızlık" ifadelerini kullandı.
Bahçıvan, Türkiye'ye yönelik ilave %12,5 gümrük vergisinin, tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon sektörlerini rakip ülkeler karşısında dezavantajlı bir konuma soktuğunu belirtti. Ayrıca bu düzenlemenin adil ve karşılıklılık ilkesi üzerine kurulu ticaret anlayışıyla bağdaşmadığına dikkat çekti.
Türkiye'nin ABD ile ticaretinde yapısal bir yüksek dış ticaret fazlası olmayan ülkeler arasında yer aldığını dile getiren Bahçıvan, buna rağmen Türkiye'nin ticaret fazlası veren ülkelerle aynı şekilde değerlendirilmesinin ekonomik gerçeklerle uyuşmadığını ifade etti.
ABD'ye 1,4 Milyar Dolar İhracat
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Türkiye'nin tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon ihracatının toplamı 26,2 milyar dolara ulaşmış durumda. Bu rakamın 16,8 milyar doları hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı, 9,4 milyar doları ise tekstil ve hammaddelerden oluştu.
Aynı dönemde ABD'ye yapılan tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı ise 1,4 milyar doları buldu. Türkiye'nin bu ürünler arasındaki ABD pazarındaki payı da %5,3 seviyesinde yer aldı.
Bu düşük oran görünse de, ABD'nin yılda ortalama 100 milyar dolardan fazla tekstil ve hazır giyim ithalatı yaptığı düşünüldüğünde, Türk firmalarının bu pazarda yer alması büyük bir fırsat olarak değerlendiriliyor.
Laleli Esnafından Tepki: Dosttan Darbe Aldık
İstanbul'un Laleli semti, Türkiye'de tekstil ve hazır giyim denildiğinde akla gelen ilk yerlerden biri. Buradaki tüccar ve üreticiler de ABD'nin yeni gümrük vergisi kararına sert tepki gösteriyor.
Laleli Esnafı ve Sanayicileri Derneği (LASİAD) Başkanı Gıyaseddin Eyyüpkoca, DW Türkçe'ye verdiği demeçte, "Türkiye için her zaman 'dostum' diyen Trump'tan böyle bir darbeyi beklemiyorduk." şeklinde konuştu.
Eyyüpkoca, ABD'nin %12,5 ek gümrük vergisi uygulamasının ihracatçı şirketleri olumsuz bir şekilde etkileyeceğine dikkat çekerek, "Zaten zor durumda olan ihracat sektörümüz, bu ek vergiyle birlikte nefes alamaz hale gelmek üzere." dedi.
Türkiye-ABD ilişkilerinin oldukça iyi olduğu bir dönemde böyle bir kararın alınmasının sebeplerini anlayamadıklarını belirten Eyyüpkoca, "Bu kararın arkasında ekonomik gerekçeler değil politik gerekçeler olduğunu düşünüyorum. İlişkilerin bu kadar pozitivite içindeyken böyle bir adım atılması anlaşılır bir durum değil. Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan bu haksızlığın düzeltilmesi için son anlarda bir müdahale bekliyoruz." ifadelerini kullandı.
Türkiye Beşinci Büyük İhracatçı
Türkiye, uzun yıllardır global pazarlar açısından tekstil ve hazır giyim alanında kaliteli ve uygun fiyatlı ürünleriyle tanınan bir ülke olarak öne çıkıyor. 2025 sonu itibarıyla Türkiye, dünya genelinde en çok tekstil ihracatı yapan beşinci ülke konumunda.
İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTKİB) tarafından hazırlanan 2025 Dünya Tekstil ve Hammaddeleri Dış Ticaret Raporu'na göre, küresel tekstil ve hammaddeleri ihracatı geçen yıl %1,3 azalarak 349,3 milyar dolara geriledi.
En çok ihracat yapan ülkeler sırasıyla Çin, AB ülkeleri, Hindistan, ABD ve Türkiye'dir. Türkiye, dünya pazarından %3,3'lük bir pay alırken, bu alandaki ihracatında teknik tekstil ürünleri, dokuma ve kumaş çeşitleri, ev tekstili ve örme kumaş dikkat çekiyor.
Rekabet Gücümüz Tehlikede
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sektör Meclisi Başkanı Şeref Fayat, ABD Başkanı Trump'ın, dış ticaret fazlası veren ülkelere yönelik uyguladığı gümrük vergilerinin Türkiye gibi dış ticaret fazlası vermeyen bir ülkeye uygulanmasını anlaşılmaz bulduğunu ifade ediyor.
Fayat, Türkiye'nin hak etmediği bir vergi ile karşı karşıya kaldığını vurgulayarak, "AB ülkelerine %10 ek vergi geldiği için, bizim üzerimizdeki vergi de %10 arttı. Şu anki %12,5'lik düzenleme ile birlikte, AB ülkelerine uygulanan vergi %16,5'e çıkarken, biz %29'lük bir yükümlülük altına sokulmuş olduk. Bangladeş, Vietnam ve Endonezya gibi ülkelerle rekabetçilik gücümüzü kaybettik." dedi.
Türkiye Dışişleri ABD ile Temas Halinde
Fayat, Türkiye'nin Ticaret ve Dışişleri Bakanlıkları'nın ABD ile bu sorunu çözmek amacıyla temas halinde olduğunu belirtti.
Fayat, "Bu görüşmelerin kısa sürede olumlu sonuç vermesini umuyoruz. Verilere göre, Türkiye, Almanya'dan sonra ABD'ye en fazla ihracat yapan ülke konumunda. ABD Başkanı'nın "dost ve müttefik ülke" şeklinde tanımladığı Türkiye'ye böyle haksız vergiler uygulanmaması gerekiyor. Aynı oranlar bizim için de uygulanmalı." dedi.
Binlerce Tekstil Şirketi Kapatıldı
Bir süre önce Türkiye iş dünyasında "istihdam deposu" olarak görülen tekstil ve konfeksiyon sektörü, artan enflasyon nedeniyle hızla zorluk yaşamaya başladı.
Binlerce tekstil firması faaliyetlerine son verirken, yüz binlerce çalışan da işsiz kaldı. Ayrıca, 200'den fazla şirket, daha düşük maliyetler sebebiyle üretimini Mısır'a taşıdı.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre, Aralık 2024 ile Mayıs 2026 arasında tekstil sektöründe 1011 firma kapandı ve toplam şirket sayısı 18 bin 450'ye düştü. Sektör genelinde işten çıkarmalar ise 41 bin 86 kişiye ulaştı.
Hazır giyim alanında ise tablo daha da ağırlaştı. Son 1,5 yılda kapanan şirket sayısı 4 bin 766 olurken, istihdam kaybı 80 bin 686 kişiyi buldu.
Kısacası, tekstil ve hazır giyim sektörlerinde son 1,5 yıl içinde kapanan toplam şirket sayısı 5 bin 777'ye ulaşırken, total iş gücü kaybı ise 121 bin 772 olarak kaydedildi. Son 3 yıl içerisindeki istihdam kaybı ise 300 bini geçti.
