Orta Doğu'da yaşanan çatışmalar, küresel tedarik zincirlerinde önemli sorunlara yol açmaya devam ediyor. Bu durum, otomotiv sektöründe motor yağı tedarikinde sıkıntıları gündeme getirdi. Başlangıçta mevcut stokları kullanarak süreci yöneten üreticiler, ABD ve Avrupa'da kaliteli baz yağların azalması ile ciddi bir hammadde sorunu ile karşı karşıya kalmış durumda.
Financial Times’a göre, Volkswagen, Stellantis ve Toyota gibi önde gelen otomotiv devleri, üretim ve araç bakım süreçlerinin aksamaması adına alternatif motor yağı ve yağlayıcı formüller üzerinde çalışmaya başladı. Ancak sektör yöneticileri, yeni tedarik kanallarının oldukça sınırlı olduğunu ve olası yeni bir tedarik şokuna karşı savunmasız durumda olduklarını belirtmektedir.
Motor Yağı Fiyatlarına Savaşın Etkisi
Motorun düzgün çalışmasını sağlamak ve arıza riskini azaltmak için kritik bir öneme sahip rutin yağ değişimleri, araç sahipleri için daha fazla maliyet ve zaman gerektiren bir süreç haline gelebilir. Sektördeki krizin büyüklüğü rakamlara yansıyor: Motor yağı üretiminde kullanılan yüksek derecede rafine olan "Group III" baz yağlarının ton fiyatı, Avrupa ve ABD'de savaş öncesi seviyelerin neredeyse üç katına çıkarak 4.000 dolara ulaştı.
Bağımsız Yağ Üreticileri Derneği (ILMA) İcra Kurulu Başkanı Holly Alfano, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Alternatif tedarikçilerin kapasiteleri oldukça sınırlı. Nakliye hatlarındaki herhangi bir aksama veya rafineri arızaları, durumu hızla kötüleştirebilir. Sektör şu an adeta bir bıçak sırtında ilerliyor,” uyarısında bulundu.
Hürmüz Boğazı Açık Olsa Bile Sevkiyatlar Ekim’e Kadar Ulaşamayacak
Krizin önemli tetikleyicilerinden biri, Mart ayında İran füzelerinin Shell’in Katar’daki büyük gazdan sıvıya dönüştürme (GTL) tesisine isabet etmesi oldu. Tesisin ağır şekilde hasar görmesi ve onarım sürecine alınmasıyla birlikte, Group III baz yağ tedariki durma noktasına geldi.
Emtia araştırma şirketi Argus Media’nın baz yağ fiyatlandırmasından sorumlu dünya genelindeki başkanı Gabriella Twining, ABD ve Avrupa'daki bazı Orta Doğulu tedarikçilerin stoklarının tükendiğini ve mücbir sebep ilan edildiklerini bildirdi. Twining, "Seçeneklerimiz giderek azalıyor. Hürmüz Boğazı yarın açılsa bile Avrupa ve ABD’ye yeni sevkiyatların ulaşması en hızlı Ekim ayını bulacaktır," dedi.
Otomotiv Devleri Harekete Geçti
Otomobil üreticileri, bakım süreçlerinin durmasını önlemek için alternatif motor yağı karışımlarını değerlendirerek teknik onay süreçlerini hızlandırmaya başladı:
Stellantis: Yeniden formüle edilmiş yağlayıcıları test ettiklerini ve endüstri standartlarına uygun alternatif ürünleri güvence altına aldıklarını açıkladı.
Volkswagen: Hammadde sıkıntısının sektörü etkileyen küresel bir kriz olduğunu vurgulayarak, teknik şartnamelerine ve kalite standartlarına uygun yeni kaynakları araştırdıklarını belirtti.
Toyota ve Suzuki: Toyota, gerekli alternatifleri sağladığını açıklarken; Suzuki, Japonya'daki bazı bayilerinde Haziran ayından bu yana yaşanan yağ değişimi gecikmeleri nedeniyle tüm tedarik zincirini gözden geçirdiğini duyurdu.
Fiyatlar İki Katına Çıkarken, Taksi Ücretleri Artıyor
Japonya'nın Osaka kentinde bir taksi şirketi, tedarik durumunun bir nebze iyileştiğini ancak baz yağ fiyatlarının iki katına çıkmasından dolayı taksi ücretlerini artırmak zorunda kaldıklarını açıkladı.
Uzmanlar, sektördeki birleşmelerin tedarikçi sayısını azalttığını ve Güney Kore gibi alternatif üreticilerin ham petrol tedarikinde sıkıntı yaşadığını vurgulayarak, ilerleyen dönemde yağ krizinin daha da derinleşebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
