MEHMET KAYA / ANKARA
5. nesil bir uçağın motorunu geliştirmek amacıyla Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından başlatılan proje, TUSAŞ’ın çoğunluk (%50,5) hissesine sahip olduğu ABD merkezli GE Aerospace (%46,2) ve TSKV, THK ortaklığı TEI tarafından yürütülmekteydi.
Bu bağlamda TF35000 ismi verilen projenin sorumluluğunu üstlenen firma değişti. 2017’de Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından oluşturulan, daha sonra BMC'nin ortaklığını aldığı ve 2021 yılında tüm hisselerini TUSAŞ’ın aldığı TR Motor'un ismi TEI Teknoloji (TEI TECH) olarak değiştirilerek proje buraya devredildi.
Söz konusu projede, tüm fikri mülkiyet hakları Savunma Sanayii Başkanlığı’na (SSB) ait olup, TEI’nin motoru tasarlayıp üretime hazır hale getirme yükümlülüğü bulunuyordu. Bu projede görev yapan personelin ve bilgi birikiminin yeni firmada devam edeceği ifade edildi. Yapılan resmi açıklamada, bu bireylerin yeni şirkete nasıl bir geçiş yapacağı açıkça belirtilmedi. Ancak “programlarda rol alan mühendislik ve diğer teknik ekipler, kurumsal bilgi birikiminin ve projenin sürekliliğini sağlamak amacıyla TEI Teknoloji bünyesinde çalışmaya devam edecekler” ifadesine yer verildi.
Bu değişim, 7 Temmuz’da TEI şirketi ve TEI TECH’in resmi web sitelerinde yapılan duyurularla kamuoyuna duyuruldu. TR Motor’un alan adı da değiştirildi ve projeler listesine TF35000 eklendi.
Söz konusu web sitesinde yönetim kurulu üyelerine ait kısımların boş bırakıldığı gözlendi. İki firmanın internet sitelerinde yapılan açıklamalarda, değişikliğin amacı olarak milli motor projelerinin tek bir çatı altında toplanması vurgulanırken, yabancı ortaklı TEI’nin üretim rolünün ve bazı milli motor projelerinin geliştirme ve üretim faaliyetlerinin devam edeceği bilgisi paylaşıldı.
Buna dayanarak, SSB’nin sahibi olduğu TF35000 ve TS3000 motor projeleri ile malzeme geliştirme çalışmaları TEI TECH’e devredildi. TEI’nin daha önce üstlendiği yardımcı güç üniteleri ve motor programları da aynı şekilde devam edecek. TEI, başta GE Aerospace olmak üzere, 50’den fazla ürünü kapsayan küresel firmalar için ürettiği çeşitli sivil ve askeri havacılık ürünlerindeki görevine devam edecek. GÖKBEY helikopterinde kullanılan TEI imzalı TS1400 motoru ile ANKA ve AKSUNGUR İHA'larında yer alan turbodizel PD170 motor programları TEİ bünyesinde kalmaya devam edecek. Açıklamada, TEI’de GE Aerospace’in ortaklık yapısında herhangi bir değişiklik olmadığının altı çizildi.
