Ülkemizde sanayi ve el işçiliği sektörlerinde uzun zamandır devam eden nitelikli iş gücü eksikliği, çıraklık alanındaki dinamikleri değiştirdi. Zamanında sembolik harçlıklarla çalışmaya başlayan çıraklar, artık sanayinin en fazla rağbet gören elemanları haline geldi.
2026 yılı için belirlenen net asgari ücretin 28 bin 75 lira olduğu bu ortamda, eğitim amacıyla aranan çıraklara aylık 30 ile 35 bin lira arasında maaş, ayrıca yol ve yemek gibi yan haklar sunuluyor. Hatta, İstanbul’un Kartal semtinde bir kuaför, bir yıllık deneyime sahip çıraklar için 50 bin liralık maaşla ilan vermeyi tercih etti.
USTA YETİŞTİRME MALİYETİ 100 BİN LİRAYI GEÇİNCE ÇIRAKLARA YÖNELDİLER
Çırak maaşlarındaki artışın başlıca sebebi, kalifiye usta transferinin maliyetinin 100 bin lirayı aşması olarak gösteriliyor. İşverenler, dışarıdan profesyonel getirmek yerine gençleri yetiştirip kendi iş kültürlerinde geliştirmeyi geleceğe yönelik bir yatırım olarak görüyorlar.
Bununla birlikte, 400 binden fazla öğrenciyi bünyesinde barındıran Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) projesi başarılı bir şekilde devam etmesine rağmen bazı esnaflar, haftanın 6 günü tam zamanlı olarak çalışacak "geleneksel" çırak arayışlarını sürdürüyorlar.
"GELENLER İKİ GÜNDE KAÇIYOR, KİMSE ELİNİ YAĞA BULAMAK İSTEMİYOR"
Sanayi alanındaki durumu değerlendiren Esenyurt’taki otomobil motor mekanik ustası Mahmut Karahan, "Dışarıdan bir usta getirmenin maliyeti 100 bin liradan düşük olmuyor. Ben de kendi çıraklarımı kendim yetiştirmek istiyorum. Aylık 30-35 bin lira teklif ediyorum ama yine de kimse gelmiyor. Sanayiye heves ederek gelen gençler bile işe odaklanmıyor, sürekli telefonlarına bakıyorlar. İki gün sonra biraz yorulunca ‘bana göre değil’ deyip kaçıp gidiyorlar. Aileler çocuklarını çok hassas büyütüyor ve artık kimse elini yağa veya pasa bulamak istemiyor." şeklinde ifade etti.
Hadımköy’de mobilya üretimi yapan marangoz Nazım Solakoğlu ise, "MESEM uygulaması oldukça yararlı, çevremde bunu kullanan pek çok arkadaşım var ve hepsi bu durumdan memnun. Ancak benim ihtiyaçlarımı karşılamıyor; tam zamanlı, eski usul bir çırak arıyorum. Ben çocuğa 35 bin lira maaş, yol ve yemek gibi her türlü imkanı sunarım. Yeter ki gelsin, haftanın 6 günü benimle kalsın ve mesleği ustasıyla öğrenebilsin. Okul günleri veya sabit mesai saatleri bizim çalışma düzenimize uygun düşmüyor. Gerçekten işi öğrenmek isteyen bir gence altın bileziği hediye ederim. Ancak yaz tatilinde kapımızı çalan bir çırak adayı bile yok." diyerek yaşadığı zorlukları dile getirdi.
