Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, ekonomi gündemi ve dış ticaretin performansını değerlendirdiği Bloomberg HT röportajında, küresel piyasalardaki zorlu durumlardan ve üretim maliyetlerinin yükselmesinden bahsetti.
Gültepe, imalat sektörünün rekabet gücünü korumanın, katma değerli üretimi artırmanın ve ihracatçıların finansmana daha kolay erişim sağlayabilmelerinin büyük önem taşıdığını vurguladı.
Türk ihracatçısının, küresel talep daralmasına, jeopolitik risklere ve ana pazarlarındaki duraklamalara rağmen, pazar payını koruma adına büyük bir gayret içinde olduğunu dile getiren Gültepe, Türkiye'nin "dünyanın en büyük 10 ihracatçı ülkesi" hedefine ulaşabilmesi için 27 ihracat sektörünün de kesintisiz bir şekilde üretime ve dış satıma destek vermesi gerektiğini belirtti.
Sektörel bazda otomotiv, kimya ve hazır giyim gibi önde gelen sektörlerin ihracatın lokomotifi olduğunu söyleyen TİM Başkanı, buna karşılık girdi maliyetlerinin yüksek seviyelerde kalmasının ve döviz kuru-enflasyon dengesizliklerinin fiyat belirleme süreçlerini zorlaştırdığını da ifade etti.
"Dolar cinsinden maliyetler 2,5 kat arttı"
Gültepe, ekonomik programın kur ve faiz dengeleri üzerindeki etkilerini değerlendirirken sanayicinin dolar bazında yaşadığı maliyet artışına dikkat çekerek şunları söyledi:
"Ekonomik program oluştururken, oyunun tamamen kur üzerinden kurgulandığı görüldü. Eğer kuru baskılarsak enflasyonu düşürmüş oluruz. Faizi yüksek tutmamız durumunda, enflasyonu aşağıya çekmeyi başardığımız düşünülebilir. Bu temel yaklaşım hala geçerliliğini sürdürüyor. Geçmişe dönecek olursak, 2026’nın ilk 8 ayındaki enflasyon oranı yüzde 21-22 seviyelerine ulaşmıştı. Kur artışı projeksiyonlarında enflasyonun yüzde 29-28,5 civarında olabileceğini tahmin edebiliriz. Enerji ve petrol maliyetleri ise 9-10 puanlık bir artış gösterdi. Temelde şu anda dolar bazında Türk sanayicisinin maliyetleri 2,5 kat artmış durumdadır. Mesela, ücret artışlarını incelerseniz, 2021'den 2022'ye bir karşılaştırma yaptığımızda yüzde 60’lık bir farkla karşılaşıyoruz. Genel enflasyon oranı yüzde 500 civarlarında, ama kur artışı da ciddi bir şekilde yukarıda. Yani iki katı olan değerler söz konusu. Sonuç olarak enflasyonun kurun üzerinde kalmasından dolayı bir bozulma yaşanmıştır."
Röportajda, ihracatçıların sahada karşılaştığı temel zorluklara değinen Mustafa Gültepe, fiyat avantajının kaybının pazar kaybına, bu kaybın ise kapasite kullanım oranları ve istihdam üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği uyarısında bulundu.
Gültepe, üretim maliyetlerindeki artışların kur dalgalanmalarının üzerinde kaldığını ve bunun ihracatçıların kar marjlarını olumsuz etkilediğini de vurguladı.
İhracatçıların sermaye gereksinimlerini karşılayabilmeleri için uygun maliyetli ve uzun vadeli finansman kanallarına (özellikle reeskont kredileri ve Eximbank imkanları) erişim imkânlarının artırılması gerektiğini belirtti.
Gültepe, sürdürülebilir bir ihracat büyümesinin yalnızca tonaj bazında artışlarla mümkün olamayacağının altını çizerken; yüksek teknoloji, AR-GE, inovasyon, tasarım ve markalaşmanın öne çıkarılması gerektiğini ifade etti.
TİM Başkanı, Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi düzenlemelere uyum sağlamanın şart olduğunu belirtti ve yeşil ve dijital "ikiz dönüşümün" Türk ihracatçısı için bir engel değil, küresel rekabette avantaj sağlayan stratejik bir fırsat olarak değerlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
