27 Ağustos 2026 Perşembe

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Şok Revizyon! Değişiklikler Neleri Getiriyor?

BESTİ KARALAR / ANKARA

AK Parti, yeni anayasa tasarısı üzerinde çalışmalarını yoğunlaştırırken, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde köklü değişiklikler ele alınıyor. Bu doğrultuda, bazı AK Partili yönetim kadroları sistem değişikliğiyle ilgili kendi raporlarını hazırladı. AK Parti'nin bu konudaki çalışmalarına EKONOMİ ulaştı.

Hazırlanan raporlara göre, sistemin revizyonu kapsamında öncelikli olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) güçlendirilecek. Artık bakanlar, Meclis içinden atanacak ancak milletvekili statüleri sürecek; fakat bu kişiler çalışmalarında oy kullanamayacaklar. Değişiklik gerçekleşirse, Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkileri, parlamenter sistemdeki gibi Bakanlar Kurulu'na devredilecek. Beklenen etkinliği sağlayamayan Bakan Yardımcılığı uygulaması ise kaldırılacak. Cumhurbaşkanlığı seçiminde ise iki tur arasında en az 10 puan fark olması gerekecek. Fakat bu konuda bazı belirsizlikler mevcut...

"Yeni anayasa 400 oyla kabul edilecek"

AK Parti içerisindeki kurmaylar, EKONOMİ’ye verdikleri değerlendirmede, “Terörsüz Türkiye hedefinde 467 oyla kabul edilen çerçeve yasası sonrasında, Meclis’te yeni bir hava oluştu. Yeni bir anayasa değişikliği 467 oyu bulmasa da 400’den fazla oy ile onaylanabilir. Bu yeni atmosferi iyi değerlendirmeliyiz. Sistemi nasıl yeniden yapılandırırız, üzerinde çalışıyoruz. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi tamamen değişmeyecek, ancak özellikle Meclis’te dikkate değer bir revizyon gerçekleşecek. Sistemin yeniden yapılandırılmasını 25. Yılı Vizyon Belgemize de ekledik.” şeklinde ifade ettiler.

Sistem nedir, nasıl revize edilecek?

Edinilen bilgilere göre, sistemle ilgili yürütülen çalışmada şu başlıklar öne çıkıyor:

■ Bakanlar, parlamenter sistemde olduğu gibi milletvekilleri arasından atanacak. Milletvekilliği devam edecek, ancak komisyonlar ve genel kurulda görüşülen hiçbir teklif veya karar üzerinde oy kullanma hakları olmayacak. Bakanların kendi alanlarına dair yasa tekliflerinin görüşüldüğü komisyon ve genel kurul oturumlarına katılmaları zorunlu olacak.

■ Bakanlar, parlamenter sistemde olduğu gibi ayda iki kez genel kurulda milletvekillerinin sözlü soru önergelerine yanıt verecek. Denetim konuları, her 15 günde bir salı günü bir saat boyunca ele alınacak. Her ay, iki bakan genel kurulda sözlü yanıt vermek üzere denetim oturumlarına katılacak. Her yasama yılında tüm bakanlarının bir kez denetim oturumlarına katılması zorunlu kılınacak.

■ Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkileri, Bakanlar Kurulu’na devredilecek. Bazı kararlar, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu’nun imzası ile onaylanacakken, bazı kararlar yalnızca Bakanlar Kurulu imzasıyla yayımlanacak.

■ Bakan yardımcılarının beklenen performansı gösteremediği yönündeki eleştiriler de parti içinde yoğun bir şekilde dile getiriliyor. Bu nedenlerle, bakan yardımcıları kaldırılarak müsteşarlık sistemi yeniden uygulanacak.