Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ), Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER), elektrik dağıtım şirketleri, sayaç ve modem üreten firmalar ile sektördeki diğer paydaşların katılımıyla Ankara'da Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) üzerine yürütülen çalışmaları ele almak amacıyla bir çalıştay düzenlendi.
EPDK Elektrik Piyasası Dairesi Başkanı Deniz Daştan, çalıştayın açılışında akıllı sayaçların akıllı elektrik şebekelerinin gelişimindeki hayati rolüne vurgu yaparak, Türkiye'deki dönüşüm sürecinin 1 Mart itibarıyla başladığını bildirdi.
Gelişmiş piyasalardaki akıllı sayaç uygulamalarının oldukça yaygınlaştığına dikkati çeken Daştan, Türkiye’de de sayaçların büyük bir çoğunluğunda uzaktan erişim imkanı sağlanmasının amaçlandığını ifade etti.
Kurulum Sayısında Artış Hedefleniyor
Daştan, MASS kapsamında bu yıl yaklaşık 1,2 milyon, 2027 yılında 1,6 milyon ve 2028'de 600 bin PRO tipi akıllı sayacın kurulmasının planlandığını aktardı.
Mevcut durumda yaklaşık 21 bin PRO tipi sayacın kurulumunun gerçekleştirildiğini ve bu sayaçların yaklaşık 41 bin EKO tipi sayacın bağlantısını sağladığını belirten Daştan, MASS çerçevesinde saha kurulumların devam ettiğini ve sürecin hızlandırılmasının amaçlandığını belirtti.
Elektrik dağıtım şirketleri arasında PRO tipi sayaçların kurulum takvimlerinde farklılıklar olduğunu belirten Daştan, bazı şirketlerin kurulumlara henüz başlamadığını, bazılarının ise sınırlı sayıda PRO tipi sayaç kurulumunu gerçekleştirdiğini kaydetti.
Belirlenen hedeflere ulaşabilmek için mevcut kurulum hızının artırılmasının gerektiğine dikkat çeken Daştan, sayaç üretiminden teknik şartnamelere, dağıtım şirketlerinin sözleşme süreçlerinden saha uygulamalarına kadar süreci etkileyen tüm unsurların kapsamlı bir şekilde ele alınması gerektiğini vurguladı.
Daştan, özellikle sayaç üretiminde karşılaşılabilecek engellerin tespit edilmesi gerektiğini ve TEDAŞ’ın hazırlamış olduğu teknik şartnamelerin uygulamadaki etkilerinin değerlendirilmesini beklediklerini ifade etti.
Dağıtım şirketlerinin sayaç tedarik süreçlerinde yaptıkları sözleşmelerin de büyük bir öneme sahip olduğunu belirten Daştan, yılın geri kalanında kurulumların nasıl hızlandırılabileceği ve ortaya çıkan farkın nasıl kapatılacağı konularının çalıştayda değerlendirileceğini açıkladı.
Daştan, yeterli sayaç üretiminin gerçekleştirilmesi ve kurulumların artırılmasıyla bu yıl belirlenen hedeflere ulaşmanın hala mümkün olduğunu vurguladı.
8 Milyon Kullanıcıya Ulaşmak Hedefleniyor
Kurulacak PRO tipi sayaçların EKO tipi sayaçlarla entegre edilmesiyle yaklaşık 8 milyon kullanıcıya ulaşılmasının hedeflendiğini belirten Daştan, 2026 ve 2027 döneminde kurulacak sayaçların yaklaşık 1 milyon 150 bininin izleme altında olacağını bildirdi.
Bu sayaçlarla birlikte, tedarik sürekliliği ve teknik kalite parametrelerinin izlenebileceğini vurgulayan Daştan, toplamda yaklaşık 16 milyon kullanıcının verilerinin takip edilebilir hale geleceğini ifade etti.
Uzun vadede akıllı sayaç altyapısının genişletilmesinin planlandığını belirten Daştan, elektrik hattı üzerinden iletişim (PLC) ve radyo frekansı (RF) teknolojilerinin devreye alınmasıyla kırsal bölgelerdeki kullanıcıların sisteme entegre edilmesinin amaçlandığını söyledi. Ayrıca MASS kapsamında geliştirilen mobil uygulama üzerine de çalışmalara başladıklarını ve 21 elektrik dağıtım şirketi ile bu konuda görüştüklerini dile getirdi.
Daştan, 6 elektrik dağıtım şirketi ile 31 Ağustos itibarıyla pilot uygulamalara başlanacağını, 5 Ekim itibarıyla ise Türkiye genelinde uygulamanın hayata geçmesinin hedeflendiğini açıkladı.
Sürecin tüm aşamalarında şirketlerin bu süreci yakından takip etmesinin ve sürekli koordinasyon sağlamasının önem taşıdığını vurgulayan Daştan, çalıştayda sorunların kaynağının tespit edilip, çözüm yollarının ortaya konulmasının amaçlandığını sözlerine ekledi.
Dağıtım Sisteminde Uçtan Uca Dijital Dönüşüm Amaçlanıyor
TEDAŞ Genel Müdür Yardımcısı Yakup Avan da MASS'ın yalnızca bir teknoloji projesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade ederek, Türkiye’nin elektrik dağıtım sisteminin daha dijitalleşmiş, ölçülebilir, yönetilebilir, bütüncül ve verimli hale getirilmesine yönelik bir dönüşüm süreci yürütüldüğünü anlattı.
Avan, sistemin sayaçtan modeme, haberleşme altyapısından merkezi uygulamalara kadar uçtan uca çalışan güvenilir ve sürdürülebilir bir ekosistem olarak ele alınması gerektiğinin önemine dikkat çekti.
TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerde farklı markaların ürünlerinin birbirleriyle uyumlu bir biçimde çalışmasının ve belirli kalite ile performans kriterlerinin sağlanmasının amaçlandığını ifade eden Avan, saha deneyimlerinin teknik düzenlemelerin geliştirilmesine katkı sunacağını kaydetti.
ELDER Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan ise akıllı şebekelerin elektrik dağıtım sektöründeki dönüşüm vizyonunun önemli bir parçası olduğunu, akıllı sayaçların da bu yapının temel unsurları arasında yer aldığını belirtti.
Erdoğan, akıllı sayaç dönüşüm sürecinde mart ayından bu yana gerçekleştirilen çalışmaların, uygulama sürecinde elde edilen deneyimlerin ve geleceğe yönelik önerilerin çalıştayda değerlendirileceğini ifade ederek, gelinen aşamada yapılan çalışmaların, yaşanan zorlukların ve uygulamada hedeflenen noktaya ulaşılamayan alanların nedenleriyle birlikte değerlendirilmesinin önemine değindi.
Çalıştayda paylaşılacak görüş ve önerilerin MASS dönüşümünün daha kolay ve uygulanabilir bir şekilde gerçekleştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor. Kamu kurumları, dağıtım şirketleri ve üreticilerin aynı platformda bu süreci değerlendirmesi son derece önemli bir noktadır.
Çalıştay, açılış konuşmalarının ardından regülasyon ve teknik düzenlemeler, sayaç üreticileri ile elektrik dağıtım şirketlerinin MASS uygulamalarına yönelik oturumlarla sürdürüldü.
