Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ağustos ayı için fiyat hareketleri raporunu yayınladı. Bu raporda, tüketici enflasyonunun ağustos ayında aylık olarak %1,84 oranında arttığı, yıllık enflasyonun ise 0,24 puanlık bir düşüşle %31,51 seviyesine gerilediği kaydedildi.
TCMB’nin değerlendirmesinde, enflasyonun ana trendinin ağustosta kısmi bir yükseliş gösterdiği belirtildi. Ancak üç aylık ortalama veriler dikkate alındığında, ana eğilimin hafif bir azalma gösterdiği ifade edildi. Banka, ana eğilimin yılın ilk alt ayına kıyasla daha ılımlı bir seyir izlediğini vurguladı.
Ağustos ayında tüketici fiyatlarındaki değişikliklerde enerji grubunun, özellikle akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkili olduğu öne çıktı. Hizmet grubunda fiyat artışları devam ederken, temel mal fiyatlarında ise bir düşüş gözlemlendi. Gıda ve alkolsüz içeceklerdeki aylık fiyat artışları yavaşlarken, üretici fiyatında her iki tarafta da bir artış kaydedildi.
Akaryakıt fiyatları enflasyonu etkiledi
Ağustos ayında en fazla fiyat artışı yaşayan ana gruplardan biri enerji oldu. Enerji fiyatları, aylık bazda %5,46 oranında arttı ve grubun yıllık enflasyonu 6,37 puan artışla %39,23 seviyesine ulaştı.
Enerji grubundaki artışın başlıca nedeni akaryakıt fiyatlarının %11,23 oranında yükselmesi oldu. Motorin fiyatlarındaki artışlar rafineri marjlarından etkilenirken, tüp gaz fiyatları ise ağustosta %5,28 oranında arttı.
Hizmet fiyatlarında da belirgin bir yükseliş görüldü. Hizmet grubunun fiyatları ağustosta %3,08 oranında artarken, bunun yıllık enflasyonu 0,58 puan artışla %40,28 seviyesine çıkmış durumda.
Hizmet grubundaki yıllık enflasyon artışına, haberleşme, ulaştırma ve diğer hizmetlerin katkısı yükselirken; kira, lokanta ve otel gruplarının katkısında bir düşüş görüldü.
Eğitim hizmetlerinde, vakıf üniversitelerindeki harç artışlarının etkisiyle ağustosta %8,62 oranında bir yükseliş yaşandı. TCMB raporunda, üniversite harçlarındaki artışların geçen yıl eylül ayında tek bir seferde yaşanmasına karşın, bu yıl ağustos ve eylül aylarına yayılarak gerçekleştiği bilgisi verildi.
Hac ücretlerinin bu yıl ağustos ayında açıklanmasının etkisiyle ilgili hizmetlerde fiyat artışı %28,89 olarak gerçekleşti. Haberleşme hizmetlerinde fiyatlar %5,03, ulaştırma hizmetlerinde ise artan akaryakıt maliyetleriyle birlikte %4,98 oranında yükseldi. Hava yolu taşımacılığındaki fiyat artışı ise %22 seviyelerine çıktı.
Temel mallarda düşüş, gıda enflasyonunda yıllık azalma
Temel mal fiyatları ağustosta %0,28 oranında geriledi. Bu grubun yıllık enflasyonu 0,93 puanlık bir düşüşle %15,89 seviyesine indi. Mevsimsellikten arındırılmış temel mal enflasyonu ise %0,58 olarak kaydedildi.
Temel mallardaki aylık değişimde sezonluk indirimlerin etkisi belirgindi. Giyim ve ayakkabı fiyatları %3,62 gerilerken, dayanıklı tüketim ürünlerinde fiyatlar %1,05 oranında arttı.
Dayanıklı tüketim malları grubunda beyaz eşya fiyatları %2,32, mobilya fiyatları %1,88 ve otomobil fiyatları %1,11 oranında yükseldi.
Gıda ve alkolsüz içeceklerde ise aylık fiyat artışı %0,22 seviyesine yavaşladı. Bu grubun yıllık enflasyonu 3,73 puan gerileyerek %33,79 seviyesine düştü.
İşlenmemiş gıda fiyatları ağustosta %2,03 gerilerken, taze meyve ve sebze fiyatlarında %8,18 oranında bir düşüş yaşandı. İşlenmiş gıda fiyatları ise %1,99 oranında arttı.
İşlenmiş gıdadaki fiyat değişimlerinde çay, alkolsüz içecekler, bitkisel sıvı yağlar, şeker ve bağlantılı ürünlerdeki artışlar dikkat çekti.
Üretici enflasyonunda enerji etkisi belirginleşti
Yurt içi üretici fiyatları ağustos ayında aylık bazda %2,57 oranında arttı. Yıllık üretici enflasyonu ise 0,12 puanlık bir artışla %27,95 seviyesine yükseldi.
Ana sanayi grupları arasında ağustos ayında en belirgin aylık fiyat artışı enerjide yaşandı. Enerji grubundaki aylık artış %6,99 oldu.
Üretici fiyatlarındaki artışın arkasındaki faktörler, rafine edilmiş petrol ürünleri, tütün, kömür ve linyit, metal cevherleri ile elektrik fiyatlarındaki artışlar olarak belirlendi.
TCMB’nin verilerine göre, yıllık tüketici enflasyonuna gıda ve alkolsüz içecekler ile temel malların katkısı azalırken, hizmetler ve enerji gruplarının katkısının arttığı gözlemlendi. Bu durum, ağustos ayında yıllık enflasyonun %31,51 seviyesine gerilemesine neden oldu; fiyat hareketlerinde enerji ve hizmet gruplarındaki artışlar daha belirgin hale geldi.
