Sektör uzmanları, Giriş/Çıkış Sistemindeki geçici esnekliklerin sona ermesinin sınırda yeniden kaosa yol açmasından endişe duyuyor.
Avrupa Birliği’nin Giriş/Çıkış Sistemi (EES) için uygulanan acil durum esneklikleri 6 Eylül Pazar günü son bulacak.
Yaz dönemi boyunca, üye ülkeler, olağanüstü durumlarda yaşanan yoğunluğu azaltmak amacıyla, yolcuların parmak izi ve yüz taraması gibi biyometrik verilerinin toplanmasını geçici olarak durdurma yetkisi aldı.
Sektör temsilcileri, sınır kapılarında tekrar gecikmelerin yaşanabileceği kaygısıyla, bu esnekliğin eylülden sonra da devam etmesini talep ediyor.
Sınır kapılarındaki esneklik azalıyor
Biyometrik sistem, Ekim 2025 itibarıyla aşamalı olarak hayata geçirilecek ve 10 Nisan 2026’da Avrupa sınırları dahilinde tamamen devreye alınmış olacak.
Ancak bu süreçte Avrupa yetkililerinin önemli bir emniyet sübabı bulunuyordu.
AB kurallarına göre, yolcu sayısının kritik bir seviyeye ulaşması ve bekleme sürelerinin aşırı derecede uzaması durumlarında, ülkeler belirli sınır kapılarında biyometrik veri toplamayı geçici olarak durdurma hakkına sahipti.
Euronews'in haberine göre, 6 Eylül'de bu geçici dönem sona erecek; bu durum, pasaport kontrol alanlarının aşırı dolması halinde havalimanları ve sınır yetkililerine biyometrik gereklilikleri gevşetme noktasında daha kısıtlı bir hareket alanı bırakacak.
1 Eylül'de yapılan bir basın toplantısında, Avrupa Komisyonu (AK) sözcüsü EES'nin yaz boyunca genel olarak iyi bir performans gösterdiğini belirtirken, “Yeni sistemin AB için sağladığı avantajların belirginleştiğini” ifade etti.
AK sözcüsü, 6 Eylül’de esnekliklerin kalkacağına işaret ederek, “Yaz sonrası döneme girdiğimizde, bazı sınır geçiş noktalarında hâlâ uyarlamalar gerekli olan birkaç üye devletle yakın ve yapıcı iletişim içindeyiz” dedi.
“Genel olarak, sistemin her yerde verimli çalışmasını sağlamak için güçlü ve ortak bir irade gösterildiğini gözlemliyoruz.”
6 Eylül sonrasında, Global Work & Travel’ın kurucu ortak ve CEO'su Jürgen Himmelmann, Avrupa sınır kontrollerini içeren seyahatlerde yolcuların programlarına önemli ölçüde daha fazla zaman eklemeleri gerektiğini vurguladı.
“Havalimanına erken varmak mantıklı, ancak bunun da sınırlı bir kontrol sağladığını unutmamak gerek” diyor. “Bagaj teslim alanları uçuşa dört saat kala açılmayabilir ve pasaport kontrol kuyruğuna bir kez girdikten sonra, uçuş binişi başlamış olsa bile sırayı geçemezsiniz.”
“Önümüzdeki haftalar içinde seyahatlerimi minimum aktarma süresine göre planlamaktan kaçınırım. Kağıt üzerinde makul görünen bir aktarma, sınırda kaybedilen bir saat ya da daha fazlasıyla rahatsız edici bir hâl alabilir.”
Eylülde sınır gecikmeleri endişe veriyor
Sektör uzmanları, EES kapsamında sağlanan geçici esnekliklerin sona ermesinin, sınır kapılarında yeniden kaos yaratabileceğinden korkuyor.
Birleşik Krallık’taki tur operatörleri ve seyahat acentelerini temsil eden ABTA’nın Kamu İlişkileri Direktörü Luke Petherbridge, “EES’nin tüm katılımcı ülkelerde tutarlı bir biçimde uygulanmasında hâlâ mesafe olduğunu kabul ediyor ve bu esnekliklerin eylülden sonra da sürmesini sağlamak adına Avrupa Komisyonu'na baskı yapmayı sürdürüyoruz” dedi.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’ne (IATA) göre, daha önce 20 ila 25 saniye süren standart pasaport kontrolleri, EES çerçevesinde artık ortalama 90 saniye sürüyor.
Veriler, sistemin Avrupa dışından gelen yolcu sayısındaki artışla başa çıkmakta zorlandığını ve büyük merkezlerde bekleme sürelerinin iki katına çıktığını gösteriyor.
Birleşik Krallık merkezli Financial Times ve seyahat analiz şirketi Qsensor'un yaptığı araştırma, Frankfurt'ta ortalama bekleme süresinin Temmuz ayında 60 dakikadan 120 dakikaya çıktığını ortaya koydu.
Münih havalimanındaki bekleme süreleri de geçen yıl 31 dakikadan 60 dakikaya yükselirken, Amsterdam'da aynı dönemde azami bekleme süreleri 80 dakikadan 120 dakikaya fırladı.
IATA, Avrupa Birliği’ne “emniyet supabının” süresinin uzatılması talebinde bulundu.
IATA Dış İlişkiler Kıdemli Başkan Yardımcısı Thomas Reynaert, bu hafta düzenlenen bir basın toplantısında, “6 Eylülden sonrasını kapsayacak şekilde kısmi askıya alma imkanının uzatılması kış sezonunun sonuna kadar şart” dedi.
Reynaert, birliğin EES’yi “kesinlikle desteklediğini” ancak esnekliklerin kaldırılmadan önce bazı şartların sağlanması gerektiğini belirtti.
LinkedIn’de paylaştığı bir gönderide (kaynak İngilizce) şunları ekledi:
“Güvenilir sistemler, tamamen işlevsel otomatik sınır geçiş noktaları ve yeterli personel, EES'nin yoğun dönemlerde yolcular, sınır kontrolü personeli ve taşıma işletmeleri için gereksiz aksamalara yol açmadan etkin bir şekilde işlemesi açısından kritik öneme sahiptir.”
