2 Eylül 2026 Çarşamba

ABD ve Çin G20 Zirvesi’nde Tansiyonu Yükseltti! Ortak Bildiri Neden Askıya Alındı?

North Carolina eyaletinin Asheville şehrinde 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı sona erdi. Toplantının gündeminde, küresel büyüme, borç sorunları ve uluslararası dengesizlikler gibi önemli meseleler yer aldı. Ancak G20 üyeleri, ortak bir bildiri üzerinde uzlaşma sağlayamadı.

Toplantının ardından ABD tarafından yayımlanan G20 Başkanlık Açıklaması'nda, küresel ekonomik durumun hâlâ önemli zorluklarla karşılaşmasına rağmen dirençli kaldığına dikkat çekildi.

Açıklamada, bürokrasinin azaltılması, yapay zeka yatırımlarının teşvik edilmesi ve enerji ile gıda gibi kritik tedarik zincirlerinin korunması gerektiği ifade edildi. Ayrıca, bu toplantılara özel sektör temsilcilerinin de dahil edilmesiyle, işletmelerin büyümesini ve yenilikçi faaliyetlerin önündeki idari engellerin kaldırılmasına yönelik çalışmaların yapıldığına vurgu yapıldı.

Küresel dengesizliklerin ekonomik istikrarı tehdit ettiği uyarısında bulunarak, ihracata aşırı bağımlı ülkelerin iç tüketimlerini artırmaya yönelik reformlar yapmaları gerektiği belirtildi. Ayrıca, gelişmekte olan devletlerin borç yükünü azaltmak amacıyla G20 Ortak Çerçevesi'nin daha hızlı ve şeffaf bir biçimde uygulanmasının önemine değinildi. Dünya genelinde finansal okuryazarlığın artırılmasının gereği de vurgulandı.

Toplantıda Çin, enerji ticareti ve jeopolitik çekişmelere atıfta bulunulan 4'üncü, iç tüketimi engelleyen piyasa dışı politikaların kaldırılmasını öneren 10'uncu, bu dengesizliklerin denetimi konusunda Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) görüşünü savunan 11'inci ve borç yapılandırma süreçleri üzerine olan 13'üncü maddelere karşı çıkarak açıklamaya şerh düştü.

"ÇİN HARİÇ TÜM ÜYELER UYUM GÖSTERDİ"

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, düzenlediği basın toplantısında, bu toplantıların ortak bir bildirinin yayımlanması için bir umut oluşturduğunu ancak gerekli fikir birliğinin sağlanamadığını belirtti.

Bessent, G20'nin bir üyesi dışında tüm üyelerinin ortak payda etrafında birleştiğini ifade ederken, G20 Başkanlık Açıklaması'nın 19 üye ülkenin önem taşıyan meselelerini yansıttığını dile getirdi. Bessent, "dünyanın en büyük ve sürdürülemez cari fazlasına sahip ülkesi" olan Çin'in bildirideki görüşleriyle ters düştüğünü kaydetti.

Rus temsilcilerin toplantılara davet edilmesine dair gelen bir soru üzerine Bessent, bunun bazı Avrupa ülkelerinde hoş bir izlenim yaratmadığını ancak diyalog ve etkileşimin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Ülke basınında yer alan bilgiler doğrultusunda, ABD Hazine Bakanlığından bir yetkili, küresel dengesizliklerin azaltılması ve devlet borçlarının yeniden yapılandırılması konularında ABD'nin önceliklerini yansıtan ortak bir bildirinin oluşturulmasının mevcut görüş ayrılıkları nedeniyle zor göründüğünü ifade etti.

Yetkili, "Bir bildiri üzerinde yoğun bir şekilde çalışıyoruz, bunun ABD'nin çıkarlarını ve 'Önce Amerika' önceliklerini yansıttığından emin olmak istiyoruz. Eğer ortak bir sonuç elde edemezsek, bu durum bizim için sorun yaratmaz." derken, alternatif olarak görüşmelere dair bir açıklama yayımlamayı düşündüklerini kaydetti.

IMF'DEN KALICI DENGE İÇİN "EŞ ZAMANLI POLİTİKA" VURGUSU

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, G20 toplantısının ardından yayımladığı yazılı açıklamada, ekonomik görünüm ve riskler açısından ülkeler arasında belirgin farklılıklar bulunduğunu ifade etti.

Georgieva, enerji arzı şoklarının henüz sona ermediğini, dünya genelindeki kamu borcunun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yaklaşık yüzde 100'e ulaştığını ve birçok ülkede dezenflasyon sürecinin duraksadığını belirtti. Merkez bankalarının fiyat istikrarına odaklanmasının, mali otoritelerin de güvenilir orta vadeli mali planlar oluşturmasının ve yapısal reformlarla büyüme engellerinin kaldırılmasının gerektiğini vurguladı.

Ayrıca, gelişmekte olan ve düşük gelirli ülkeler için yüksek refinansman ihtiyacı ve artan borç yükü, altyapı, sağlık ve eğitim harcamalarını ciddi şekilde kısıtladığını ifade eden Georgieva, ülkelerin mali dayanıklılığını artırmaya yönelik borç yapılandırma süreçlerinin iyileştirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Dünya genelindeki aşırı dengesizliklerin 2025'te GSYH'nın yüzde 0,7'si oranında artarak son on yılın en büyük yükselişini kaydettiğini belirten Georgieva, kalıcı bir dengenin sağlanması için fazla ve açık veren ülkelerin eş zamanlı politika adımlarına ihtiyaç duyduğunu vurguladı.