ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'dan ithal edilen belirli ürünler için %50 oranında gümrük tarifeleri uygulamaya başladığını duyurdu. Kanada'nın ABD'ye gerçekleştirdiği ihracatın yaklaşık %5'ini kapsayan bu uygulama, 20 milyar dolar değerindeki ürünleri doğrudan etkiliyor.
Trump yönetimi, bu önlemi geçmişte hiç kullanılmamış ve Büyük Buhran döneminde kalma bir yasal düzenlemeye dayanarak hayata geçirdi.
ABD tarafı, yüksek tarifeleri; Kanada'nın Amerikan alkollü içeceklerine koyduğu yasaklar, yerli süt endüstrisine sağladığı koruyucu önlemler ve bazı ABD menşeli araçlara yönelik ek vergiler ve kota uygulamalarıyla gerekçelendirdi.
İki ülke arasındaki suçlamalar
Görüşmelerin tıkanmasının ardından, iki ülke yetkilisi karşılıklı sert eleştirilerde bulundu. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Kanada'nın görüşmelerden çekilerek yeni taleplerini gündeme getirdiğini ve Washington'ın teklif ettiği adil anlaşmayı reddettiğini ileri sürdü.
Kanada Başbakanı Mark Carney ise ABD'nin son dakikada ortaya koyduğu yeni koşulların adil olmadığını belirterek bu iddialara karşı çıktı.
ABD ile müzakereler arasındaki derin görüş farklarına dikkat çeken Carney, Washington'ın Fransızca diline ve kültürüne yönelik koruma önlemlerini azaltma taleplerini kesin bir dille reddettiklerini ifade etti. Ayrıca, Kanada'nın üçüncü ülkelerle ticaret anlaşmaları yapma yetkisini kısıtlama çabalarına karşı olduklarını vurguladı.
Kanada'dan 8 Eylül itibarıyla misilleme ve boykot
Başbakan Carney, Vergi kararlarını ülkesine yönelik bir saldırı olarak nitelendirerek, Kanada'nın ABD ekonomisinden olan bağımlılığını azaltacağını vurguladı.
Ottawa hükümeti, 8 Eylül'den itibaren çelik, süt ürünleri ve beyaz eşya gibi ABD menşeli ürünlere karşı eşdeğer misilleme tarifeleri uygulayacağını açıkladı.
Yaşanan gerginlik sonrası Kanada'daki tüketiciler de ABD ürünlerine ve seyahatlerine yönelik boykot eylemleri başlattı.
Pazarlık masası neden dağıldı?
Pazarlıkların tıkanmasından önce Kanada, ABD otomobilleri, çelik ve alüminyumla ilgili misilleme tarifelerini kaldırma ve eyalet yönetimlerini Amerikan alkollü içecek yasaklarını sona erdirmeye yönlendirme taahhüdünde bulunmuştu.
Karşılığında ABD'nin çelik ve alüminyum tarifelerini %50'den %25'e, otomotiv tarifelerini ise %25'ten %15'e indirmesi öngörülmüştü.
Ancak ABD sanayi temsilcilerinin yoğun muhalefeti ve Trump yönetimi içindeki farklı görüşler, bu uzlaşmanın sağlanmasına engel oldu.
ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, alüminyumdan üretilen nihai ürünlerde %50'lik tarihin devam etmesini talep ederken, sektör üzerinde daha sıkı önlemler alınmasını önerdi.
ABD tarafının metal ürünlerde yüksek tarifeleri sürdürüp düşük tarifeli çelik ithalatına kota getirme girişimi ve orta ile ağır kamyonları otomotiv vergi indirimleri dışına çıkarma arzusu müzakereleri tamamen durma noktasına getirdi.
Carney, bu değişikliklerin Kanada'daki otomotiv üretiminin zamanla ekonomik açıdan sürdürülemez hale geleceğine dikkat çekti.
Otomotiv sektöründeki parça bazlı tarife iadelerinin tüm Kuzey Amerika içeriğini kapsama isteğinin ABD yetkilileri tarafından reddedilmesi de masanın dağılmasının önemli bir nedeni oldu.
