Yapay Zeka Yöneticilik Rolüne Adım Attı: Claude, Çalışanını İşten Çıkaran İlk AI Olma Özelliğini Kazandı
Anthropic tarafından yaratılan yapay zeka asistanı Claude, Amerika Birleşik Devletleri'nin San Francisco kentindeki bir mağazanın yönetimini üstlenerek önemli bir başarıya imza attı. Time dergisinin haberine göre, Claude bu süreçte bir çalışanın işten çıkarılması kararını verdi.
Daha önce otomatik sistemler ve algoritmalar aracılığıyla birçok işten çıkarmanın gerçekleştirildiği biliniyor. Ancak bu durum, bir yapay zekanın yönetim pozisyonunda gerçekleştirdiği işten çıkarmaları içeren ilk örnek olarak kaydedildi.
Yapay zeka araştırmaları yürüten Andon Labs, bu yılın başında AI ajanlarının insan müdahalesi olmaksızın bir işletmeyi ne denli başarılı bir şekilde yönetebileceğini ölçmek amacıyla bu projeyi başlattı.
Claude, Çalışanını İşten Çıkardı: 23 Vardiyanın 17'sinde Geç Kaldı
Yapay zekanın yeteneklerini ve ekonomiye potansiyel etkilerini ölçmek amacıyla yapılan deneyde, Claude’un yönettiği tesislerde gerçek iş sözleşmeleri olan çalışanlar görev aldı.
Deney sürecinde, Claude bir çalışanın 23 vardiyanın 17’sine geç kaldığına dair tespit yaptı ve bunun sonucunda iş ilişkisini sonlandırma kararı aldı.
Ancak, yapay zekanın bu çalışanın sürekli geç kaldığını fark etme süresi uzunca sürdü. Bu durumun sebepleri arasında Claude’un hafıza kapasitesindeki kısıtlamalar öne çıkıyor.
Claude’un “Hafızası Silindi”: Geç Kalan Çalışanlara Göz Yumuldu
Yapay zeka asistanı Claude’un, çalışanlar için hazırladığı yönergelerin sınırlı bellek kapasiteleri nedeniyle sistemden silindiği ifade edildi.
Araştırmacılar, kılavuzun kaybının Claude’un yönetim tarzını değiştirdiğini ve yapay zekanın çalışanlarına karşı daha hoşgörülü bir tavır sergilemesine neden olduğunu belirttiler. Claude’un, geç kalan çalışanlara endişe duymamaları yönündeki telkinleri dikkat çekti.
Claude’un İşten Çıkarma Kararı İnsan Müdahalesiyle Alındı
Claude’un yönetimindeki mağazada gerçekleştirilen işten çıkarma sürecinin tamamen yapay zekanın bağımsız iradesiyle oluşmadığı anlaşıldı. Yönetim kayıtları, Claude’un süreç boyunca Andon Labs çalışanlarının düzenli müdahalelerine ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.
Yapay zeka, daha önceden belirlenmiş kuralları ve çalışanın peş peşe gelen gecikmelerini yalnızca bir yöneticinin yönlendirmesi sonrasında tespit edebildi.
İlk başta, Claude işten çıkarma yerine çalışana resmi bir uyarıda bulunulmasını önerdi. Ancak Andon Labs personelinin, daha önce bu konudaki sözlü görüşmeleri hatırlatması ve yönlendirici bir soru sormasının ardından, Claude iş ilişkisinin sona ermesi yönünde bir karar almış oldu.
Yapay Zeka Yöneticiliğindeki Mağaza 5 Ayda 39 Bin Dolar Zarar Etti
Deneyin finansal sonuçları, yapay zekanın işletme yönetimindeki etkisine dair soru işaretlerini artırdı. Mağazanının 100 bin dolarlık mali durumu, beş ay içinde 61 bin dolara düştü.
Andon Labs CEO’su Lukas Petersson, yaşanan zararın Claude’un aşırı hoşgörülü yönetim tarzı ve ticari sezgisinin yetersizliğinden kaynaklandığını açıkladı.
Petersson, yapay zeka modellerinin hedeflere ulaşım konusunda daha kararlı ve sert bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini belirterek, “Ancak bu, insanların yaşamak istemeyeceği bir gelecek olabilir.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
Meta’ya Yapay Zeka Destekli İşten Çıkarma Davası
Meta'nın 26 mevcut ve eski çalışanı, şirketin toplu işten çıkarmalarda yapay zeka algoritmalarını kullandığı iddiasıyla Kaliforniya'nın Oakland kentindeki bir federal mahkemede toplu dava açtı.
CBS News’a göre davacılar, şirketin otomatik sistemlerinin engelli çalışanlar ve yasal sağlık ya da aile izninde bulunan personele haksız yere hedef aldığını savundular.
Yapay Zeka İşten Çıkarmaları Tersine Dönecek mi? Uzmanlardan Dikkat Çeken Tahminler
Time dergisinin mayıs ayında yayımladığı bir habere göre, Amerika merkezli teknoloji firması Oracle, bir ay içinde yaklaşık 30 bin çalışanın iş akdini feshetti. Bu çalışanların bazı görevlerinin yapay zeka sistemleri tarafından devralındığının ve bu sistemlerin bir kısmının işten çıkarılan personelin sağladığı bilgilerle eğitildiğinin altı çizildi.
Şirket, çalışanlarından yürüttükleri işlerin detaylarını anlatarak gereken bilgileri topladı ve bu veriler kurumsal yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesinde kullanıldı.
Buna ek olarak, Forrester analistleri, şirketlerin insan kaynağını erken aşamada yapay zekayla değiştirmeye çalıştıkça mantıksal sorunlar fark edeceklerini ve yapay zeka sebebiyle yapılan işten çıkarmaların yarısından fazlasının geri alınabileceğini öngörüyor.
Gartner verileri de bu duruma ışık tutarak, yapay zeka entegrasyonu sebebiyle müşteri destek birimlerinden çıkartılan çalışanların yaklaşık yarısının, 2027 yılına kadar yeniden işe alınma zorunluluğu ile karşılaşabileceğini gösteriyor.
