Vergi, SGK primleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV), trafik cezaları ve KYK öğrenim kredisi gibi borçları bulunan pek çok vatandaşı ilgilendiren yapılandırma sürecinde önemli bir aşama gelindi. Kamu borçlarının yeniden yapılandırmasına yönelik başvurular için son tarih 31 Ağustos'ta sona erecek.
Belirtilen zaman diliminde başvurularını tamamlayan vatandaşlar, belirli şartları yerine getirmeleri halinde 72 aya kadar taksit yapma imkanı, faiz indirimleri ve teminat kolaylıkları gibi çeşitli avantajlardan faydalanabilecek.
Özellikle ekonomik yükünü azaltmak isteyen borçlular açısından bu yapılandırma, uzun vadeli bir ödeme seçeneği ve mevcut borçların yeniden organizasyonu açısından büyük bir fırsat sunuyor.
Ancak uzmanlar, başvuru süreç kadar taksit ödeme planına uyum sağlamanın da kritik bir konu olduğuna işaret ediyor. Taksitlerin aksatılması durumunda yapılandırmanın geçerliliğinin kaybedilebileceği ve sağlanan avantajların yitirilebileceği vurgulanıyor.
TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez, kamu borç yapılandırmasıyla ilgili merak edilen tüm detayları Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er’e aktardı.
Ölmez, yapılandırmanın herkes için otomatik olarak 72 aylık bir vade sunmadığını belirtirken, borçluların mevcut haciz ve e-hacizlerin başvuru ile kendiliğinden ortadan kalkacağı yönündeki düşüncelerinin doğru olmadığını ifade etti.
Düzenlemenin en dikkat çekici avantajının yıllık yüzde 29 oranıyla borcun daha uzun bir süreye yayılabilme imkanı olduğunu belirtti.
HANGİ BORÇLAR YAPILANDIRMA KAPSAMINA GİRİYOR?
Ölmez, düzenlemenin kapsamına giren kamu alacaklarını tek tek açıklarken, bazı vergi kalemlerinin kapsam dışında olduğunu ve SGK prim borçlarının ayrı bir düzenlemeye tabi olduğunu ifade etti:
''5 Haziran 2026 tarihi itibarıyla süresi dolmuş ve 16 Haziran 2026 tarihine kadar ödenmemiş olan Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı vergi daireleri tarafından takip edilen kamu alacakları yapılandırma kapsamında. Bu genel olarak; gelir vergisi, kurumlar vergisi, KDV, stopaj vergileri, damga vergisi, Motorlu Taşıtlar Vergisi, trafik cezaları ve bunlara bağlı gecikme zammı gibi vergiler incelenebilir. Ancak bazı önemli istisnalar var: 2026 yılına ait gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilecek geçici vergiler, ÖTV ve onlara bağlı bazı cezalar, gecikme faizleri/uçları gibi damga vergileri bu uygulamanın dışında kalıyor. Ayrıca SGK prim borçları ayrı bir düzenleme ile ele alınıyor ve SGK tarafından 31 Ağustos 2026'ya kadar başvurulması halinde yıllık %29 tecil faizi ve daha uzun taksit seçenekleri sunulmaktadır.''
''HERKES İÇİN OTOMATİK OLARAK '72 AY' TEK SİSTEM DEĞİL''
Hüseyin Ölmez, kamuoyunda oluşan “herkese 72 ay taksit” beklentisinin yanlış olduğunu, taksit süresinin borç türü, borçlunun mali durumu ve hukuki statüsüne göre değişkenlik gösterdiğini açıkladı:
''Bu noktada herkes için otomatik olarak “72 ay” şeklinde tek bir uygulama mevcut değil. Taksit sayısı; borçlunun mali durumu, borcun niteliği ve borçlunun yasal durumuna göre belirleniyor. Düzenlemedeki taksit seçenekleri 36, 48, 60 ve bazı durumlar için 72 aya kadar uzanıyor. Bu kapsamda özellikle işletmeler için “zor durum” değerlendirmesi yapılarak mali göstergelere göre taksit süresi saptanıyor. Böylece süreç genel olarak şöyle yaşanıyor: Başvuru → mali durum/belgelerin kontrolü → uygun taksit sayısının belirlenmesi → ödeme planının oluşturulması → aylık ödemeler. İlk taksitlerin Eylül 2026'dan itibaren başlaması planlanıyor.''
YAPILANDIRMA DÜZENLEMESİNİN ÖNE ÇIKAN AVANTAJI: %29 YILLIK TECİL FAİZİ
Ölmez, yapılandırma sürecinin borçlulara en büyük avantajını, her yıl %29 oranındaki tecil faizi ile borçların daha uzun bir dönem içinde ödenebilme imkanında bulduğunu ifade etti:
''Düzenlemenin öne çıkan avantajlarından biri de %29 yıllık tecil faizi. Normal tecil faizinin %39 olduğu bir dönemde, bu uygulama kapsamında faydalanan borçlular için yıllık %29 oranı geçerli olacak. Burada borcun anaparasının silinmesi değil, borçlu vatandaşların borçlarını daha uzun bir süre zarfında ve düşük tecil faizi ile ödeyebilmesi söz konusu.''
TAKSİTLER ZAMANINDA ÖDENMEZSE NE OLUR?
Taksitlerin düzenli ödenmemesi durumunda yapılandırmanın her gecikme ile otomatik olarak bozulmadığına dikkat çeken Hüseyin Ölmez, belirli koşulların ihlal edilmesi halinde tecil hakkının kaybedilebileceği konusunda uyardı:
''Taksitlerin hiç ödenmemesi ya da eksik ödenmesi, belirli durumlarda yapılandırmanın/tecilin bozulmasını tetikleyebilir. Ancak her gecikme bu durumu otomatik olarak etkileyip bozulma yaratmaz. 2026 tecil-taksitlendirme düzenlemeleri (6183/48) için: Zamanında ya da tam ödenmeyen bir taksit durumunda tecil ihlali söz konusu olur. Ancak bir takvim yılı içinde en fazla 2 taksitin geç ödenmesi ya da eksik ödenmesi, belirli şartlar altında ihlal sayılmıyor. Ödenmeyen ya da eksik ödenen taksitlerin daha sonraki günlerde, geç ödeme zammıyla birlikte tekrar ödenmesi gerekecek. Üç veya daha fazla taksitin bu şekilde aksatılması halinde tecil hakkının yitirileceği ihtimali doğuyor.''
E-HACİZLER DİKKAT: YAPILANDIRMA YETMİYOR
Ölmez, yapılandırma başvurusunun mevcut haciz ve e-hacizleri otomatik olarak ortadan kaldırmadığını vurguladı ve borçluların "başvurumu yaptım, haciz kalkar" düşüncesinden uzak durmaları gerektiğini belirtti:
''Borç için önceden uygulanmış olan haciz veya e-hacizlerin taksitlendirme başvurusuyla otomatik olarak kalktığı anlamına gelmediği unutulmamalıdır. Düzenlemede, taksitlendirilmiş borcun en az %10'unun ödenmesi durumunda, bu borcun belgelerde görünmemesi imkanını sağlıyor. Haczin kaldırılması konusunda ise borcun niteliği, mevcut haciz ve teminat durumu gibi unsurlar önemlidir. Daha önceki yapılandırma yasalarında, “yapılan ödemeler oranında haciz kaldırılır” gibi hükümler varken, 2026 yılındaki 6183/48 düzenlemesi bunu otomatik olarak kabul edilmemelidir. Dolayısıyla “Yapılandırmayı gerçekleştirdim, banka hesabımdaki e-haciz hemen kalkar mı?” sorusunun yanıtı: Otomatik değil. Bu noktada netlik sağlanmalıdır.''
BORCU OLAN İŞVERENLER VE BAĞ-KUR'LULAR İÇİN 3 CRİTİK NOKTA
SGK prim borçlarının işverenler ve Bağ-Kur'lular açısından sadece bir ödeme meselesinin ötesinde olduğunu belirten Hüseyin Ölmez, prim teşvikleri, emeklilik ve sağlık hizmetlerinden yararlanma açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı:
''Bu konuya işverenler ve Bağ-Kur'lular için üç ayrı yol üzerinden yanıt vermek gerekmektedir.
İŞVERENLER
İşverenler açısından konu oldukça kapsamlı. SGK'ya prim borcu olan bir işveren, borcunu yapılandırarak veya tecil/taksitlendirme yoluyla disipline etmesi durumunda, bazı SGK prim teşviklerinden yararlanma hakkı kazanabilir. SGK'nın 2026 yılı açıklamalarında bu şart net bir şekilde belirtilmiştir. Yani yapılandırmanın bozulması durumunda yalnızca “taksitlerin tekrar borç haline gelmesi” durumu değil; işverenlerin prim teşviklerinden mahrum kalması ve yeni SGK borç tahsilat işlemlerinin başlaması gibi sonuçlar da doğurabileceği dikkate alınmalıdır.
BAĞ-KUR'LULAR
Bağ-Kur prim borcunun ödenmesi, prim günlerinin tamamlanması açısından emeklilik için kritik bir süreçtir. Borçlu dönemlerin hizmet olarak sayılabilmesi, ilgili primlerin ödenmesine bağlıdır. Dolayısıyla borcun uzun süre ödenmemesi, emeklilik tarihini erteleyebilir.
Sağlık hizmeti açısından da önemli bir sınır söz konusudur: Bağ-Kur'luların sağlık hizmetinden yararlanabilmesi için genellikle 30 gün boyunca prim ödemesi yapılması ve başvuru sırasında 60 günden fazla prim borcu olmaması gerekmektedir. Ancak tecil/taksitlendirme süreci devam edenler için bu 60 günlük borç şartı istisna olarak kabul edilmektedir. Böylece borcun yapılandırılması ve taksitlerin düzenli ödenmesi, kişinin sağlık hizmetlerine erişimini etkilemeyecek şekilde sürdürülmesi açısından oldukça değerlidir.''
MTV'DE ÖNEMLİ BİR KOLAYLIK
Ölmez, Motorlu Taşıtlar Vergisi borcunun taksitlendirilmesiyle araç muayenesinde belirgin bir kolaylık sağlandığını, ancak bu durumun mevcut haczin otomatik olarak kaldırılması anlamına gelmediğini belirtti:
''Borç 72 aya kadar taksitlendirilebilir ve bu düzenleme ile yıllık %29 tecil faizi uygulanmaktadır. En büyük avantajlardan biri ise araç muayenesi ile ilişkilidir: Eğer MTV borcu taksitlendirilmiş ve taksitler düzenli ödeniyor ise, muayene sırasında bu taksitlendirilmiş borç vadesi geçmiş bir borç olarak değerlendirilmez. Ancak aracın vadesi geçmiş başka herhangi bir borcunun bulunmaması gereklidir. Dolayısıyla, eski MTV borcu nedeniyle muayeneye giremeyen bir araç, gerekli şartlar sağlandığında taksitlendirme yapılırsa muayenesini gerçekleştirebilir. Ancak yalnızca taksitlendirme yapılması, araç üzerindeki mevcut haczi otomatik olarak kaldırmaz. 2026 düzenlemesinin esas kolaylığı, taksitlendirilen motorlu taşıt borcunun muayenede engel teşkil etmemesidir. Haczin kaldırılması ise ayrıca ilgili vergi dairesinin uyguladığı tahsilat/haciz süreçlerine bağlıdır. MTV borcu taksitlendirilmiş olsa bile, araç satışı için borcun tamamının ödenmiş olması gerekmektedir.''
''KYK ÖĞRENİM KREDİSİ İÇİN ERTELEME VE GERI ÖDEME SİSTEMİ GEÇERLİ''
Kamu borcu yapılandırmasının KYK öğrenim kredilerini kapsamadığını belirtip, bu borçlarla ilgili mevcut geri ödeme ve erteleme sisteminin geçerli olduğunu vurgulayan Hüseyin Ölmez, gençlere şu uyarılarda bulundu:
''KYK öğrenim kredisi borcu için bu düzenlemeden faydalanarak yeni bir 72 aylık ödeme planı oluşturmak mümkün değildir. KYK borçlarının geri ödenmesi, Gençlik ve Spor Bakanlığı/Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü sistemi üzerinden gerçekleştirilmektedir. GSB'nin güncel açıklamalarına göre, geri ödeme süreci öğrencinin normal öğrenim süresinin tamamlanmasından veya okuldan ayrılmasından iki yıl sonra başlamaktadır. Ek olarak, ödeme güçlüğü yaşananlar için e-Devlet üzerinden “Kredi Geri Ödeme Erteleme Başvurusu” yapılma imkanı mevcuttur. Mevcut sistem çerçevesinde KYK borcunun durumunu e-Devlet'teki “Öğrenim / Katkı Kredisi ve Burs Sorgulama” hizmetinden kontrol etmek de mümkündür. “2026 kamu borcu yapılandırması KYK borçlarını da kapsamaktadır ve gençlere düşük faizle taksit imkanı sunuyor” şeklindeki bir iddia, doğru değildir. KYK borçları için geçerli olan mevcut erteleme ve geri ödeme sistemi uygulanmaya devam etmektedir.''
İŞTE BAŞVURUDA YAPILAN HATALAR
Ölmez, yapılandırma sürecinde en büyük tehlikenin ''başvurdum, işim bitti'' mantığıyla ödeme planının göz ardı edilmesi olduğunu dile getirerek, başvuru ve ödeme sürecinde dikkat edilmesi gereken kritik noktaları sıraladı:
''Başvuru süreçlerinde en büyük risk, “başvurdum, artık sorun yok” düşüncesiyle ödeme planının peşine düşmemektir. 2026 düzenlemesi aslında 6183 sayılı Kanunun 48. maddesi kapsamında bir tecil ve taksitlendirme sürecidir. GİB’in güncel tebliğine göre dikkat edilmesi gereken unsurlar şunlardır:
- SON GÜNÜ BEKLEME
Son başvuru tarihi 31 Ağustos 2026'dır. Başvuru işlemleri elektronik olarak da gerçekleşebildiği gibi, vergi dairesine bizzat ya da posta yoluyla da yapılabilir. Birden fazla vergi dairesine borcu olanlar için her bir vergi dairesine ayrı başvuru zorunluluğu bulunmaktadır.
- BORÇLARI TAMAMINI BAŞVURUYA DAHİL ETMEMEK
Bu özel düzenlemede, vergi dairesine olan tüm borçlar için tecil talebinin yapılması gerektiği unutulmamalıdır. “Sadece en yüksek borcumu yapılandırayım” düşüncesi sorun yaratabilir.
- KAPSAM DIŞINDAKİ BORCU YAPILANDIRILMIŞ SANMAK
Örneğin: ÖTV ile birlikte 2026 yılı gelir/kurumlar vergisine mahsup edilecek bazı geçici vergiler ve bunlara bağlı bilgiler bu düzenlemeye dahil değildir.
- ÖDEME PLANINI KONTROL ETMEMEK
İlk taksitler Eylül 2026'da başlayacak ve aylık eşit taksitler halinde ödenecek. Ödeme planının vergi dairesinden ya da şartlar oluştuğunda GİB/Dijital Vergi Dairesi üzerinden alınması mümkündür.
- TAKSİTİ EKSİK ÖDEMEK
Taksitin, tecil faizi dahil olmak üzere tam olarak ödenmesi gerekmektedir. Bu özel düzenlemede bir takvim yılı içinde en fazla iki taksitin süresince ödenmemesi ya da eksik ödenmesi, belirtilen şartlarla ihlal sayılmıyor; fakat kaçırılan ya da eksik kalan taksitlerin takip eden ayın sonuna kadar ödenmesi gerekmektedir. Bu yüzden “bir taksiti kaçırdım, yapılandırma kesin bozuldu” ve “nasıl olsa iki taksit hakkım var” düşünceleri doğru değildir.
- HAK KAYBINI ENGELLEMEK İÇİN 5 ALTIN KURAL
Başvur → ödeme planını al → ilk taksitin tarihini takvime koy → banka hesabında yeterli bakiye bulundur → her taksiti tam ödediğini kontrol et.
ESKİ YAPILANDIRMADAN FARKLI KOŞULLAR
Son ve en önemlisi: Bu düzenlemeyi eski 7440 sayılı yapılandırma ile karıştırmamak gerekir. 7440 sayılı yapılandırmada taksit ihlali kuralları farklıdır; GİB, 2026 itibarıyla o yapılandırmada bir takvim yılında üçten fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesini ihlal olarak belirtiyor.
YAPILANDIRMA BAŞVURUSU İÇİN 10 MADDELİK KONTROL LİSTESİ
Ölmez, hak kaybı yaşamamak ve taksitlendirmeyi bozmamak isteyen vatandaşlar için, borcun kapsamının kontrol edilmesinden ödeme planının takibine kadar 10 maddelik bir kontrol listesi hazırladı.
- Borcun kapsamını kontrol et
- Borçlarını tek tek kontrol et
- Başvuruyu son güne bırakma
- Başvurunun onaylandığını mutlaka kontrol et
- Ödeme planını yazılı olarak sakla
- İlk taksiti kaçırmamaya dikkat et
- Taksitlerin eksik ödenmemesine dikkat et
- “İki taksit hakkım var” düşüncesine kapılma
- Haciz, araç muayenesi gibi işlemleri ayrıca kontrol et
- Yeni borçları takip et
Hangi borçların düzenleme kapsamında olduğunu ve hangilerinin kapsam dışı kaldığını netleştir.
Vergi dairesi, borç türü ve tutarına göre tüm borçlarını gözden geçir. Birden fazla vergi dairesine borcun varsa başvuru şartlarını ayrıca kontrol et.
2026 düzenlemesi için belirtilen 31 Ağustos 2026 başvuru tarihini kaçırmamaya özen göster.
Sadece başvuru yapmak yeterli olmaz. Tecil/taksitlendirme kararının ve ödeme planının var olduğunu kontrol et.
Taksit tutarlarını ve son ödeme tarihlerini kaydet. Mümkünse ödeme planının çıktısını veya PDF'sini sakla.
İlk ödeme, planda devam açısından kritik öneme sahip. Banka hesabında yeterli bakiye bulundur ve işlem gerçekleştikten sonra bunu kontrol et.
Taksitin yalnızca bir kısmını yatırmak da ödeme ihlali oluşturabilir. Ödenecek tutarı ödeme günü öncesinde tekrar kontrol et.
Bazı şartlarla her takvim yılında iki taksitin süresinde ödenmemesi ya da eksik ödenmesi ihlal olarak sayılmasa da, bu taksitleri istediğin zaman ödeyebileceğin anlamına gelmez. Eksik kalan ödemelerin mutlaka süresinde tamamlanması gerekir.
Taksitlendirme başvurusu mevcut haczi ya da e-haczi otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Araç muayenesi gibi işlemlerde, özel şartların sağlanıp sağlanmadığını ayrıca kontrol et.
Eski borcu taksitlendirmek, sonradan doğacak vergi ve diğer kamu borçlarını takip etmeme anlamına gelmez. Yeni borçların vadesini de kaybetme.
