Trump’ın Ekonomi Sınavı: Ara Seçimler Öncesinde Zorlu Günler!
ABD Başkanı Donald Trump’ın 2024 yılında ekonomik politikalarla ilgili düzenlemeler yapma taahhüdü üzerinden yaklaşık iki yıl geçerken, yönetimin bir takım uygulamaları enflasyon ve kamu harcama baskısını artırmaya devam ediyor.
New York Times'da yayımlanan bir habere göre, Kanada’ya yönlendirilen yeni tarifeler, karşı saldırı önlemlerini tetikledi. Yale Budget Lab'in yaptığı hesaplamalara göre, bu yeni tarifelerin ABD’deki hanelere yıllık ortalama 1100 dolarlık bir ek mali yük getirebileceği öngörülüyor.
İran ile süregelen savaşın altıncı ayına girmesi, küresel akaryakıt fiyatlarını yükseltmeye devam ediyor. ABD’de benzin fiyatları galon başına 4 doların üzerinde kalırken, dizel ve jet yakıtlarındaki artış, taşımacılık ve seyahat masraflarını da artırdı.
Eylül ayında, ABD'de fiyatlar yıllık bazda yüzde 3,7'lik bir artış gösterdi. Haziran ayındaki seviyenin korunması, enflasyonun ABD Merkez Bankası’nın hedefinin üstünde kalmaya devam ettiğine işaret ediyor.
Öte yandan, ABD ekonomisinin büyümesi devam ediyor. İmalat sektöründe bir canlanma yaşanırken, iş gücü piyasası da dengesini koruyor. Yapay zekâ yatırımları, finans piyasalarında rekor seviyelerin görülmesine ve ekonomik büyüme beklentilerinin artmasına katkıda bulunuyor.
Wells Fargo ekonomisti Sarah House, enflasyonun yılı ortalama yüzde 3,5 seviyesinde kapatabileceğini tahmin ediyor.
Fed Başkanı Kevin M. Warsh, temel enflasyonun hedefe yeterince hızlı ilerlediğinden emin olunması gerektiğini belirtti. Enflasyona dair endişeler sürerken, Fed, faiz oranlarını artırma işlemlerini şimdilik erteleme kararı aldı.
Trump ise, Fed’den hızlı bir şekilde faiz indirimleri yapılmasını talep ediyor. Başkan, daha düşük faiz oranlarının hem hanehalklarının hem de şirketlerin borçlanma maliyetlerini hafifletmesini, aynı zamanda federal hükümetin borçlanma sürecini de daha uygun hale getirmesini hedefliyor.
Buna karşın, ABD’nin ulusal borcu 40 trilyon doları aşmış durumda. Trump ve Cumhuriyetçi müttefikleri harcamaları azaltma sözü vermiş olsalar da, borçlar federal hükümetin büyük gider kalemlerinden biri haline gelmiş durumda.
Vergi indirimleri trilyonlarca dolar mali yük getirecek
Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Kongre, Trump’ın bütçe planlarında yer alan en kapsamlı harcama kesintilerini geri çevirdi.
Trump tarafından önerilen yeni askeri harcama düzenlemelerinin kamu borcunu daha da artırabileceği ifade edilirken, geçtiğimiz yıl yürürlüğe giren vergi indirimlerinin, önümüzdeki on yıl içerisinde trilyonlarca dolara mal olması bekleniyor.
Hazine Bakanı Scott Bessent, bu ay içerisinde daha fazla devlet tahvili satın alınacağını duyurdu. Bessent, harcamaların sınırlandırılması yönünde bir mali konsolidasyon planı sunarken, bütçe açığını ekonomik çıktının yüzde 3’üne indirme hedefinin sürdüğünü vurguladı.
Ara seçimler yaklaşırken, Trump yönetiminin karşılaştığı ana sorun, ekonomideki büyüme ve yapay zekâ kaynaklı yatırımların sağladığı ivmenin, yüksek enflasyon, artan enerji maliyetleri ve büyüyen kamu borcunun seçmenler üzerindeki etkisini dengeleyip dengeleyemeyeceği olacak.