İmalat Sanayinde Daralma Devam Ediyor! Ekonomi Üzerindeki Etkileriyle Öğrenin!
İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından gerçekleştirilen Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) anketinin temmuz ayına ait verileri yayınlandı. Eşik değer 50'nin üzerinde yer alan tüm rakamlar, sektördeki iyileşmeyi gösteriyor. Anket sonuçlarına göre, haziran ayında 47,1 olarak ölçülen manşet PMI, temmuzda 47,7'ye yükseldi.
Yeni siparişlerdeki düşüş, haziran ayına göre az da olsa yavaşlamış durumda fakat bu durum hâlâ dikkate değer bir seviyede devam ediyor. Orta Doğu'da devam eden çatışmalar, üçüncü çeyreğin başlangıcı itibarıyla uluslararası talebin zayıflamasında önemli bir etken oldu.
İmalat sektörü, üretimi üst üste ikinci ay boyunca sınırlı bir şekilde azaltırken, istihdam da kısmen çalışan istifalarının etkisiyle iniş göstermeye başladı. Talepteki durgunluk sebebiyle firmalar, satın alma faaliyetlerini ve stok seviyelerini azaltma yoluna gitti.
Girdi taleplerindeki yavaşlama, tedarik zincirleri üzerindeki baskının hafiflemesine neden oldu; tedarikçilerin teslimat süreleri son dokuz ayın en düşük oranında artış gösterdi. Ancak anket katılımcıları, deniz taşımacılığındaki gecikmelere işaret ediyor.
Temmuz ayında girdi fiyatları hızla yükselmeye devam ederken, birçok firma petrol ve hammadde maliyetlerinde artış yaşadıklarını belirtti. Katılımcıların çoğu, bu artışın Orta Doğu'daki savaşla ilişkili olduğunu ifade etti.
Diğer yandan, girdi maliyetleri enflasyonu üst üste üçüncü ay gerileyerek, Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyeye indi. Benzer şekilde, nihai ürün fiyatları enflasyonu da 2026'nın başlarından bu yana en düşük oranını kaydetmeyi başardı.
Temmuzda Üretim Artışı Olan Sektör Sayısı Üçe Çıktı
İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI temmuz ayı raporuna göre, anket kapsamındaki 10 sektör içinde üretim artışı yaşayanların sayısı haziranda iki iken, temmuzda bu sayı üçe yükseldi. Giyim ve deri ürünleri sektörü, en fazla büyüme gösteren alan oldu ve bu sektör dört yılı aşkın süredir en yüksek büyüme hızına ulaştı.
Elektrikli ve elektronik ürünler ile metalik olmayan mineral ürünler sektörleri de genişleme bölgesine tekrar geçiş yaptı. Buna karşın, üretimde en belirgin yavaşlama gıda ürünleri sektöründe kaydedildi.
Temmuz ayında üretimi artan üç sektör aynı zamanda yeni siparişlerde de büyüme gösterdi. Bu alandaki başı yine giyim ve deri ürünleri sektörü çekti. Yeni sipariş hacminde en büyük gerileme ise ana metal sanayi grubunda görüldü.
Yeni ihracat siparişlerinde büyüme ise daha geniş bir yelpazede yayıldı ve 10 sektörden dördünde artış gerçekleşti. Temmuzda istihdamını artıran sektör sayısı beşe yükselerek, şubat ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış oldu.
Temmuzda Enflasyonel Baskılar Genel Olarak Azaldı
İstihdamda en güçlü artışlar elektrikli ve elektronik ürünler ile kara ve deniz taşıtları sektörlerinde görülürken, temmuzda enflasyonist baskıların genel anlamda azalma eğiliminde olduğu gözlemlendi. Girdi maliyetleri enflasyonu, ağaç ve kağıt ürünleri haricindeki tüm sektörlerde yavaşladı.
En düşük artış, makine ve metal ürünlerinde belirlendi. Bu alanda maliyet enflasyonu, serinin başladığı Ocak 2016'dan bu yana en düşük seviyesinde kaydedildi. Benzer şekilde, nihai ürün fiyatları enflasyonu birçok sektörde ivme kaybetti.
Fiyat artışlarının en ılımlı olduğu sektörler ise gıda ürünleri, kimyasallar, plastik ve kauçuk ürünleri ile tekstil alanlarında meydana geldi. En yüksek fiyat artışı ise kara ve deniz taşıtları sektöründe gerçekleşti. Bu sektörde nihai ürün fiyatları enflasyonu, Ağustos 2024'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Kara ve deniz taşıtları sektöründe tedarikçilerin teslim süreleri önemli bir şekilde kısaldı ve bu durum firmaların uzun süredir ilk kez satın alma faaliyetlerini artırmasına yardımcı oldu. Temmuz ayında girdi alımlarını artıran diğer sektörler elektrikli ve elektronik ürünler ile giyim ve deri ürünleri olarak belirlendi.
"Girdi Maliyetlerindeki Azalma Olumlu Bir Gelişme"
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, açıklamasında, 2026'nın ikinci yarısının ilk yarının sonundaki görünümüne benzer şekilde başladığını vurguladı.
Harker, şu ifadeleri kullandı:
"Türk imalatçıları, Orta Doğu'daki çatışmaların daha da derinleştirdiği durgun talep ortamında büyümeyi sürdürmekte zorluk çekmeye devam ediyor. İmalat sanayindeki yavaşlamanın en azından hazirana göre daha sınırlı kalması, daha istikrarlı bir görünümü işaret ediyor, ayrıca girdi maliyetleri enflasyonundaki gerilemenin devam etmesi de olumlu bir gelişme. Bu, firmalara talebi artırmak için satış fiyatlarındaki artışları sınırlama konusunda belli bir esneklik tanıdı."