Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi konusunda Avrupa Birliği (AB) Komisyonu ile yüksek seviyede ticaret görüşmelerine başladıklarını ifade ederek, "Gümrük Birliği içerisinde sorunlar yaratan 29 alt konu başlığından 15’ini karşılıklı olarak uzlaşarak çözmeyi başardık. Kalan konular üzerindeki diyaloglarımız ve toplantılarımız sürmektedir." dedi.
Bolat, Dünya Gazetesi'nin düzenlediği "Dönüşen Dünyada İhracat Zirvesi" kapsamında, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Dış Ticaret Kompleksi'nde yaptığı sunumda, Budapeşte'den döndüklerini ve Türkiye ile Macaristan arası Ekonomik ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) 2. Dönem Toplantısı’nda önemli işbirliklerine imzalar attıklarını belirtti.
Bakan Bolat, Türkiye ekonomisinin son dönemlerdeki krizlerden özellikle gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında olumlu bir ayrışma gösterdiğini vurgulayarak, son 23 yılda ekonomik alandaki gelişmeler hakkında bazı veriler paylaştı.
Bolat, milli geliri 6 kat artırarak 1,5 trilyon dolara ulaştırdıklarını, kişi başına düşen milli geliri 5 bin 500 dolardan 17 bin 880 dolara çıkardıklarını ve dış ticaret hacmini 820 milyar dolara yükselttiklerini açıkladı.
Geçtiğimiz yıl önemli bir dönüm noktasını geride bıraktıklarını dile getiren Bolat, ticaret savaşları ve tarife mücadeleleri ile yüzleşmek zorunda kaldıklarını belirtti. Ayrıca, geçen hafta Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) Davos'taki 56. Yıllık Toplantısı'nda, Batılı liderlerin çoğunun, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan küresel sistemin sarsıldığını kabul ettiğini ifade etti.
ABD ve AB ile Mücadelelerimiz Sürüyor
Bakan Bolat, ticaret savaşlarında yeni fırsatların doğduğunu belirterek, bazı ülkelerin serbest ticaret anlaşmaları imzaladığından bahsetti. Özellikle Avrupa Birliği (AB) ve Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) ile birlikte AB ve Hindistan arasındaki serbest ticaret anlaşmalarını vurguladı.
Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'nin güncellenmesi gerektiğinin yeni bir ihtiyaç olmadığını, bu anlaşmanın 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girdiğini vurgulayan Bolat, şöyle devam etti:
"AB'nin üçüncü ülkelerle gerçekleştirdiği serbest ticaret anlaşmalarında biz masada yer alamadığımız için, ortaya çıkan asimetrileri 1 Ocak 1996'dan bu yana yine de talep ettik. Gümrük Birliği yürürlüğe girdiği dönemde Türkiye'nin AB ile dış ticaretinde ihracatın ithalatı karşılama oranı yalnızca yüzde 50'ydi. Bugün ise bu oran yüzde 100'e ulaştı. Bu, 30 yıldaki önemli bir başarıyı temsil etmektedir. ABD ile olan dış ticaretimizde de dengeli ticaret sağlamak için önemli adımlar attık. Hem ABD ile ticaret müzakereleri sürdürmekteyiz, hem de Avrupa Birliği ile birçok konuda derinlemesine görüşmeler yapmaktayız."
Gümrük Birliği'nde 15 Maddede Anlaşma Sağladık
Ticaret Bakanı Bolat, Gümrük Birliği'nin yeniden düzenlenmesi ile ilgili taleplerinin Avrupa Birliği Komisyonu tarafından kabul edildiğini hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:
"Bu teklifler AB Konseyi'ne sunuldu ve müzakere sürecinin başlaması için AB Konseyi'nden yetkilendirme kararı beklenmektedir. AB Komisyonu bunu beklemekle birlikte, biz de harekete geçtik ve Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu toplantılarına başladık. Şimdiye kadar biri Brüksel'de, diğeri Ankara'da olmak üzere iki toplantı gerçekleştirdik. Ulaştırma kotalarından, vize meselelerine, gümrük işlemlerinden, sınırda karbon düzenleme vergisine, yeşil mutabakata ve dijital dönüşüm konularına kadar pek çok başlığı bire bir ele alıyoruz. Gümrük Birliği çerçevesinde sorun yaratan 29 alt konudan 15’ini ortak bir zeminde çözmeyi başardık. Kalan başlıklar üzerinde ise diyalog ve toplantılar devam ediyor."
Bolat, iki hafta önce Türkiye'ye gelen Avrupa Birliği yetkilileri ile gümrük ve sınırda karbon düzenlemesine ilişkin kapsamlı görüşmeler yaptıklarını belirterek, Brüksel'de AB’nin belirli yetkilileri ile detaylı müzakerelerde bulunduklarını aktardı.
Bu görüşmelerin devam ettiğini vurgulayan Bolat, "Ancak, diğer ülkelerin yaptığı anlaşmaları da dikkatle izliyoruz. Bu durumun ülkemize potansiyel etkileri konusunda dikkatli ve bilinçliyiz. Herhangi bir trafik sapması yaşanmaması adına gümrüklerimizde gerekli önlemleri alıyoruz. Dün, bugün ve yarın da bu tedbirleri almayı sürdüreceğiz." dedi.
Bakan Bolat, AB ile yaptıkları görüştükleri süreçte özel sektörü de sürece dahil ettiklerini belirterek, Gümrük Birliği'nden sonra AB'den Türkiye'ye gelen yabancı yatırımcı sayısındaki artışa dikkat çekti.
Bolat, "2002 yılına kadar gelen yatırım miktarı 14 milyar dolarken, 2002 sonrasında gelen uluslararası yatırım 287 milyar dolara yükseldi. Bunun yüzde 65'i Avrupa ülkeleri, özellikle AB ülkelerinden gelmektedir." şeklinde konuştu.
Temkinli ve İyimser Olmalıyız
Ticaret Bakanı Bolat, AB ile ticaretin kazan-kazan anlayışıyla dengeli bir şekilde ilerlediğini belirterek, "Bu süreçteki aday ülke statümüz ile Gümrük Birliği'nin avantajlarını Türkiye’ye gelen yatırımcılar ve Türk girişimcilerle bir araya getirerek değerlendiriyoruz. Bu nedenle temkinli ve iyimser olmalıyız; paniğe kapılmamalıyız." ifadelerini kullandı.
İşsizlik oranlarındaki ve güven endekslerindeki iyileşmeleri dile getiren Bolat, ihracatta 2025 yılında rekorlar kırmayı hedeflediklerini ve ihracatçı sayısının 160 bine yükseldiğini belirtti.
Bakan Bolat, bu yıl Türkiye'de düzenlenecek uluslararası zirvelerin önemine değinerek, "Bu etkinliklerle Türkiye, dünya ve medyanın yanı sıra küresel gündemin merkezi haline gelecek. Bu da ülkemizin uluslararası alanda itibarını artıracak." dedi.
Küresel ticaretin koşullarının her geçen gün zorlaştığını vurgulayan Bolat, Türkiye’nin menfaatleri doğrultusunda koordineli bir şekilde çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Bolat, somut veriler henüz artmamış olsa da, Türkiye’nin küresel ticaretteki payının 2025’e kadar artacağına inandığını belirterek, dünya ticareti daralırken, ihracatını artırdığını ifade etti.
Türkiye'nin en çok ihracat yapan sektörleri ve en fazla ihracat yapılan pazarlarla ilgili bilgileri paylaşan Bolat, "Üretim yeteneklerimizi ve kapasitemizi daha da artırmak için canla başla çalışıyoruz." dedi.
Bolat, Türk ürünlerinin ve hizmet sektörünün dünya çapında önemli bir itibar kazandığını belirterek, "Made in Türkiye" ifadesinin artık dünya genelindeki müşteriler arasında önemli bir marka haline geldiğini; "Built by Türkiye", yani Türk müteahhitleri tarafından inşa edilmiştir, mottosunun da dünya genelinde 138 ülke için Türk müteahhitlerinin başarısını temsil ettiğini ifade etti.
Türkiye'nin hizmet alanlarındaki başarılarından bahseden Bolat, turizm, müteahhitlik, taşımacılık, eğitim, sağlık turizmi ve fuarcılık konularında elde ettikleri gelişmeleri aktardı. Ayrıca, ihracatçılara sunulacak destekler hakkında bilgiler de verdi.
Bolat, bakanlık olarak düzenledikleri ticaret diplomasi çabalarından, gerçekleştirdikleri toplantılardan ve imzaladıkları anlaşmalardan bahsederek, "Tüm bu çalışmalar, Türkiye'nin dış ekonomik bağlantılarını geliştirmek, ülkemizin milli gelirine, kişi başına düşen milli gelire ve halkımızın refahına daha fazla katkı sağlamak amacıyla yapılmaktadır." dedi.
