Son dönemlerde Endonezya borsasında meydana gelen hızlı dalgalanmalar, küresel endeks sağlayıcısı MSCI’ın hisse sahipliği ve işlem şeffaflığı konusundaki uyarısının ardından daha da belirgin hale geldi. 30 Ocak tarihinde Borsa Başkanının istifasıyla doruğa ulaşan olaylar, 80 milyar ABD doları üzerinde bir piyasa değerinin yok olmasına yol açan satışlarla gölgeleniyor.
Günün ilk saatlerinde bazı sınırlı toparlanma çabaları olsa da bunların kalıcı olması mümkün olmadı. Jakarta Bileşik Endeksi, açılışta yüzde 2,1 artış gösterse de kazançlarını hızla kaybetti ve günü neredeyse yatay bir şekilde tamamladı. Endeks, 28-29 Ocak tarihlerinde yüzde 8’in üzerinde bir düşüşle, Nisan ayından bu yana en büyük iki günlük kaybı yaşadı.
MSCI’DAN GÜVENSİZLİK UYARISI
Bu dalgalanmaların en önemli kaynağı, MSCI’ın Endonezya’nın piyasa sınıflandırmasına yönelik yaptığı "sınır piyasa" uyarısı olarak öne çıkmakta. Kuruluş, 28 Ocak tarihinde hisse sahipliği ve işlem yapısı konusundaki belirsizlikleri kamuoyuna duyurdu. Sorunların çözülmemesi halinde Endonezya’nın "sınır piyasa" statüsüne düşebileceği uyarısı, kurumsal yatırımcıların risk algılarını ciddi şekilde zedeledi.
Yönetimden Beklenmedik İstifa
Piyasalardaki dalgalanma, yönetim katında da yankı buldu. Endonezya Menkul Kıymetler Borsası CEO’su Iman Rachman, piyasalardaki sorunlardan dolayı sorumluluk alarak 30 Ocak’ta görevinden ayrıldığını ifade etti. Kurumsal sekreterlikten gelen açıklamada, bu istifanın piyasalara olan güveni yeniden tesis etmek için atılan bir adım olduğu vurgulandı.
Belirsizlikler Satışları Derinleştiriyor
Piyasalardaki satış baskısını artıran bir diğer etken, kamu maliyesi ve yönetişim alanındaki belirsizlikler oldu. Devlet Başkanı Prabowo Subianto’nun bütçe açığını artırabilecek politikaları ve devlet müdahalesinin artacağına dair endişeler, yabancı yatırımcıların hızla piyasadan çekilmelerine neden oldu.
2025 yılında Maliye Bakanı Sri Mulyani Indrawati’nin ani bir şekilde görevden alınması ve ardından yeğeni Thomas Djiwandono’nun merkez bankasına atanması, kurumsal bağımsızlık algısında ciddi bir zayıflamaya yol açtı. Endonezya rupisi, geçtiğimiz hafta ABD doları karşısında rekor bir zayıflık yaşayarak 16.985 seviyesine geriledi ve ardından 16.800 civarında dengelendi. Ancak, bölgesel risk iştahındaki bozulma, Endonezya varlıklarına yönelik satış baskısını sürdürdü. Küresel fonların, daha öngörülebilir ve derin piyasalara yöneldikleri gözlemleniyor.
Yetkililer, 29 Ocak itibarıyla piyasayı güçlendirmeyi amaçlayan bir dizi yeni düzenleme planını açıklamış durumda. Buna göre, borsa üzerinde işlem gören şirketlerin serbest dolaşım oranının en az yüzde 15’e çıkarılması ve yüzde 5’in altında payı olan hissedarların bağlantılarının daha titiz bir şekilde denetlenmesi gündemde. Düzenleyiciler, MSCI ile olan görüşmelerin olumlu bir şekilde ilerlediğini ve Mart ayı itibarıyla somut bir çözüm elde etmeyi amaçladıklarını bildiriyor. Borsa verilerine göre, yabancı yatırımcılar son iki günde yaklaşık 645 milyon ABD doları değeri olan hisse senetlerini satmış durumda. Yılın başından itibaren gerçekleştirilen toplam çıkış ise 1 milyar dolara ulaşmışken, birçok fon, geri çekilmenin henüz tamamlanmadığı görüşünde.
