Emekli maaşlarıyla ilgili olarak yüksek prim ödeyen bireylerin, daha az prim ödeyenlerden aldığı maaşların birbirine benzerliği uzun zamandır tartışma konusu. Bu konuyla ilgili SGK Başuzmanı İsa Karakaş'tan önemli açıklamalar geldi.
"KONU MASAYA YATIRILDI VE KOMİSYON KURULDU"
TGRT Haber'de görüşlerini paylaşan SGK Başuzmanı İsa Karakaş, şu şekilde konuştu:
"Maaş makası giderek daralmış durumda. En alt seviyedeki maaşları sürekli gündeme getiriyoruz, ancak bu sistemin çökmesine sebep olacak. Adaletsizlikten söz ediyoruz. İstatistiklere baktığımızda, en düşük maaş uygulaması 2019 yılında 800 bin kişiyi etkileyip, 2025 yılına gelindiğinde bu rakamın 5 milyona çıktığı görülüyor. Durum böyleyken, vatandaşların haklı şikayetleri de artıyor. Örneğin 10.000 gün prim ödemiş biri ile sadece 3.600 gün prim ödemiş birinin maaşının benzer seviyelerde olması kabul edilemez. Bu durum sosyal sigortacılık teknikleriyle çelişiyor. Sistem tehlikeye girdiğini artık fark etmeye başlıyorlar.
Şimdi ise bu konu masaya yatırıldı ve bir komisyon oluşturuldu. Bu olumlu bir gelişme. Ankara'daki çalışmaları anlık olarak yakından takip ediyoruz. Ben de eski bir SGK çalışanı olarak, mevcut durumda gözlemler yapıyorum. Öncelikli olarak, kök maaş konusunun artık bir kenara bırakılması gerektiği anlaşılıyor. Neden mi? Çünkü 3.600 gün prim ödeyen birine, 9.000 gün prim ödeyenle aynı maaşı vermek doğru değil. Dolayısıyla, devletin harcadığı kaynaklar da adaletli bir şekilde dağıtılmalı."
"HANE DURUMU DİKKATE ALINACAK"
Bundan sonraki süreçte, maaş odaklı bir sistemden ziyade ihtiyaç ve gelir odaklı bir yaklaşım benimsenmesi planlanıyor. Örneğin, bir emeklinin 5.000 lira maaşı olabilir, ancak ailenin toplam geliri ve ihtiyaçları daha önemli hale gelecek. Ailelerin durumları değişkenlik gösteriyor; çocuklu olanların eğitim masrafları, kira ödemesi olanların durumu farklılık gösteriyor. Yani 20.000 liraya sahip olan bir emekli, belki de bu parayı tamamen kiraya veriyor. Dolayısıyla, tüm bu unsurlar göz önünde bulundurularak, SGK tarafından verilen maaşlara devletin ek yardımda bulunacağı ifade ediliyor. Ayrıca, mevcut sosyal yardım sisteminde mevcut dağınıklığın ortadan kaldırılması hedefleniyor. Şu anda birçok kişi belediyelerden veya sosyal yardımlardan faydalanıyor, ancak kimin nereden yardım aldığını görmek zor. Bu yapının bir çatı altında birleştirilmesi ve sosyal yardımların daha düzenli verilmesi planlanıyor. Ayrıca, ayni yardımlar yerine maddi yardımların yapılacağı bir sistem öngörülüyor ve ihtiyaç sahibi aileler için önemli finansal destekler sağlanacak. Böylece, evdeki durumu göz önünde bulundurarak tüm yardımlar tek elden verilecek.
SİSTEM NE ZAMAN İŞE YARAR?
Sistem hemen oturmaz; bu süreç zaman alır. Ben sosyal güvenlik sisteminin içinden gelen bir uzmanım. Bunun için uygulamamız gereken şeyler zaten biliniyor. Sadece sosyal yardımlarla emeklilerin memnuniyetini sağlamak mümkün değil. Şu anda 17 milyon emekli bulunuyor ve maaşların ödenmesi gerektiği gibi prim oranlarına göre ayarlanmalı. En düşük emekli maaşlarının artmasını destekliyorum, bu konuda problem yok. Ancak yüksek prim ödeyen emeklilere aynı şekilde ödemeler yapılması gerekiyor. İşte eleştirimizin temel noktası burası. Sistemi düzeltmek için öncelikle emekli olanlardan bazı intibak düzenlemeleri yapılmalıdır. 2000 yılı öncesinde emekli olanlar için devlet bu uygulamayı gerçekleştirdi; bu sayede milyonlarca emeklinin maaşları artırıldı. Aynı uygulama, 2000 sonrası için de yapılmalı. Eğer intibak gerçekleştirilirse, işe yarayacaktır. Bu süreç de hemen sonuçlanacak bir durum değil, zaman alır.
"SON BİR DEFA SEYYANEN ZAM VERİLMELİ"
Diğer bir konu, en düşük emeklilerin durumudur. Bazıları devlet yardımı olarak %100’den fazla yardım alabiliyor, ancak birçok kişi yüksek prim ödemiş olmasına rağmen yeterince desteklenmiyor. Dolayısıyla, son bir kez seyyanen zam uygulanması gerekiyor. Bugün itibariyle, seyyanen zam oranı 8.077 lira civarından başlamışken 22.000 TL’yi geçmiş durumda. Eğer tüm emeklilere bu seyyanen zam verilirse, en düşük emekli maaşı 42.000 TL’ye yükselebilir. Örneğin, 30.000 TL maaş alan biri 52.000 TL, 40.000 TL alan biri ise 62.000 TL alacak. Bu düzenlemenin ardından, gelecekteki tüm artışların da primesine göre ayarlanması gerektiği konusunda hemfikiriz. Yoksa sadece sosyal yardımlarla bu sorunlar çözülmez."
%0 Faizle 75.000 TL'ye Kadar Kredi Fırsatı!
