Dünya Gazeteleri Çerçeve Yasayı Nasıl Değerlendirdi? İşte Öne Çıkan Yorumlar!
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin PKK'nın silahsızlandırılması ve örgüt üyelerinin topluma yeniden kazandırılmasına dair yasal çerçeveyi onaylaması, uluslararası medyada Türkiye'nin 40 yılı aşkın bir çatışmayı sonlandırma çabasının önemli bir dönüm noktası olarak görüldü.
Oylamaya katılan 562 milletvekilinden 468'i düzenleme lehine oy kullanırken, 88 milletvekili karşı oy verdi, 6 milletvekili ise çekimser kaldı.
Çoğu uluslararası yayın, bu yasayı “tarihi” ya da “dönüm noktası” olarak nitelendirirken, bunun yalnızca barış için yeterli bir adım olmadığını ve sürecin hala birkaç önemli siyasi engelle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Oksijen'in derlediği bilgilere göre, özellikle de Abdullah Öcalan'ın bu düzenlemeden muaf tutulması, Kürtlerin siyasi ve kültürel hakları konusundaki taleplerin henüz karşılanmaması, PKK'nın silahsızlanmasının Irak ve Suriye'deki olası sonuçları ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın siyasi gelecek perspektifi üzerinde durulmakta.
Reuters: Tarihi yasa ama çözülmemiş meseleler mevcut
Reuters, Meclis'te kabul edilen düzenlemeyi, PKK’nın tasfiye edilmesi için tarihi ve dönüm noktası mahiyetinde bir yasa olarak tanımladı.
Ajansa göre, 468 vekilin onayını alan bu düzenleme, Abdullah Öcalan'ın 2025 Şubat'ında yaptığı silah bırakma çağrısından bu yana atılan en somut adım olarak öne çıkıyor.
Haberde, sürecin Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin Ekim 2024'te Öcalan'a yönelik yaptığı beklenmedik hamleyle başladığı, sonrasında ise Öcalan'ın silah bırakma çağrısının geldiği hatırlatıldı.
Reuters'ın haberinde asıl odak noktası, yasanın henüz çözüme kavuşturmadığı sorunlardı. Düzenlemenin Kürtlerin geniş siyasi ve kültürel hakları, terörle mücadele yasalarında yapılması beklenen değişiklikler ve Öcalan'ın gelecekteki durumu gibi konuları göz ardı ettiği ifade ediliyor.
New York Times: Yasa Demirtaş için yeni bir fırsat sunabilir
New York Times, 468'e 88 oyla Meclis'ten geçen düzenlemeyi, Türkiye'nin PKK ile sürdürdüğü barış sürecinde kritik bir adım olarak değerlendirdi. Bu sürecin, 40 yılı aşkın çatışmayı sonlandırmayı amaçladığı ve yasanın buna hukuki bir zemin sağladığı vurgulandı.
Haberde ayrıca, düzenlemenin PKK üyelerinin Türkiye'ye dönüşünü kolaylaştırabileceği ve bazı mahkumların cezalarının askıya alınabileceği ifade edildi. Sürecin, PKK'nın silahsızlanmasının Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından doğrulanmasına bağlı olacağı ve uygulamanın denetlenmesi için hükümet yetkilileriyle MİT Başkanı'nın yer alacağı bir komite oluşturulacağı belirtildi.
Yasanın genel af niteliğinde olmadığı, cinayet gibi ağır suçları kapsamadığı ve bu nedenle Abdullah Öcalan'ın bu düzenlemeden yararlanamayacağı kaydedildi.
Öcalan'ın geçen yıl PKK'ya silah bırakma çağrısı yaptığı ve PKK'nın da buna riayet edeceğini beyan ettiği hatırlatıldı.
New York Times ayrıca, düzenlemenin Selahattin Demirtaş için olası bir serbest kalma yolu açabileceğini, ancak hükümetin bu konuda net bir açıklama yapmadığını aktardı.
Haberde hem milliyetçi çevrelerin hem de PKK'nın yasaya yönelik eleştirileri de yer buldu. Milliyetçiler, düzenlemeyi “taviz” olarak değerlendirirken, PKK da Öcalan'ın rolünün tanınmaması ve Kürtlerin siyasi hakları üzerindeki eksiklikleri eleştirdi.
Washington Post: Erdoğan'ın yeniden adaylığı meselesi
Washington Post, düzenlemeyi başlıkta “af benzeri yasa” olarak nitelendirdi.
Milliyetçi muhalefetin düzenlemeye yönelik eleştirilerini vurgulayan haberde, sürecin Türkiye'deki siyasi dengeleri değiştirebilecek boyutu da özellikle dikkat çekiliyor.
Washington Post’a göre, Kürt siyasi hareketinin temsilcisi DEM Parti'nin desteğinin sağlanması, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a yeni bir siyasi alan yaratabilir.
Gazete, Erdoğan'ın mevcut cumhurbaşkanlığı süresinin ötesinde aday olabilmesinin, görev süresi içinde Meclis'in erken seçim kararı alması durumunda mümkün olabileceğini hatırlattı.
Bu nedenle, gazete, PKK'nın silahsızlanma sürecinin yalnızca güvenlik politikaları açısından değil, Türkiye'nin seçim siyaseti bakımından da önemli sonuçlar doğurabileceğini öne sürdü.
Kathimerini: Bölgesel dengelerde olası değişim
Yunanistan merkezli Kathimerini, düzenlemeyi başlıkta “af benzeri yasa” olarak tanımladı.
Gazete, yasanın Türkiye makamlarının PKK'nın tamamen silahsızlandığını doğrulamaları sonrasında hayata geçirilebileceğini vurguladı.
Kathimerini'nin haberinin asıl odağı, yasanın Türkiye’nin komşuları ve bölgesel dengeler üzerindeki olası etkileriydi.
Düzenlemenin Türkiye-Irak ilişkilerini güçlendirebileceği ve PKK ile bağlantılı Kürt güçlerinin kontrolündeki Suriye bölgelerinin Şam yönetimine entegrasyonuna katkıda bulunabileceği ifade edildi.
Gazete ayrıca, Erdoğan'ın siyasi geleceğini de sürecin önemli sonuçlarından biri olarak değerlendirdi. DEM Parti'nin desteğinin, Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığındaki iki dönem sınırını aşabilmesi bakımından hayati önemi olabileceği kaydedildi.
Kathimerini, Abdullah Öcalan'ın serbest bırakılmasının düzenlemede yer almadığını ancak İmralı’daki koşulların iyileştirilmesinin, daha fazla ziyaretin sağlanması ve Öcalan’ın geniş bir iletişim kurabilmesinin gündeme gelebileceğini belirtti.
Al Jazeera: Silahsızlanmadan topluma entegre olma süreci
Al Jazeera, gelişmeyi daha çok PKK mensuplarının silah bırakmasının ardından topluma yeniden kazandırılması için oluşturulan hukuki mekanizma çerçevesinde değerlendirdi.
Yayın ve video içeriklerinde, silah bırakan PKK üyelerinin yeniden topluma entegre olmasının önünü açacak düzenlemenin temel detayları aktarıldı.
Al Jazeera'nın haberlerinde de yasanın Türkiye'nin 40 yılı aşkın süren çatışmayı sonlandırma çabasındaki önemli aşamalardan biri olduğu vurgulandı.
Fakat düzenlemenin kabulü ile süreç tamamlanmadı; silahsızlanmanın uygulanması ve siyasi sonuçların yönetilmesi gibi yeni bir dönem başlayacak.
Meclis'ten geçen yasanın, PKK'nın silahsızlandırılması ve örgüt üyelerinin belirli koşullar altında topluma yeniden kazandırılması için hukuki bir zemin oluşturduğu düşünülürken, Abdullah Öcalan’ın geleceği, Kürtlerin siyasi ve kültürel haklarına dair tartışmalar, terörle mücadele yasasındaki olası değişiklikler ve Irak ile Suriye'deki Kürt unsurların durumu üzerine henüz net bir çözüm sağlanmadığı ifade ediliyor.
France 24: Öcalan'ın geleceği en belirsiz nokta
France 24, düzenlemeyi “Kürt PKK militanlarının topluma entegre olması için tarihi yasa” başlığıyla duyurdu.
Yasada en önemli belirsizliklerden birinin Abdullah Öcalan’ın durumu olduğu vurgulandı. PKK’nın kurucusu Öcalan’ın Şubat 2025’te yaptığı silah bırakma çağrısının sürecin başlamasında önemli bir rolü olduğunu hatırlatan haber, yeni yasanın Öcalan’ın geleceğine dair herhangi bir hüküm içermediğini belirtmekte.
France 24 ayrıca PKK yönetiminin, Öcalan’ın serbest bırakılmamasının düzenlemenin uygulanma sürecini tehlikeye atabileceği yönündeki açıklamalarına da yer verdi.
Yayın, yasanın Türkiye’deki siyasi dengeler açısından da önemine dikkat çekti. AKP ile DEM Parti'nin desteğiyle kabul edilen düzenleme, Erdoğan'a Kürt siyasi hareketinin desteğini kazanarak siyasi alanını genişletme fırsatı sunabilir. Bu çerçevede, Erdoğan’ın yeniden adaylığı açısından erken seçim ihtimali de değerlendirildi.
Le Monde: 40 yıllık çatışmanın ardından eşitlik çağrısı
Fransız gazetesi Le Monde, haberinde yasanın Türkiye'deki çatışmanın tarihsel bilançosu bağlamındaki önemine odaklandı.
1984'den bu yana süregelen çatışmalarda en az 50 bin insanın hayatını kaybettiğini hatırlatan gazete, yaklaşık 10 bin tutukludan 3 bin 500'ünün ilk etapta düzenlemeden faydalanabileceğini duyurdu.
Le Monde'un haberinde, yalnızca PKK üyelerinin hukuki statüsüne değil, aynı zamanda Kürtlerin Türkiye’deki durumlarına ve eşitlik taleplerine de yer verildi. DEM Parti milletvekili Ceylan Akça'nın oylama sonrası süreci “mutlak, gerçek ve sahici eşitliğe doğru uzun bir yürüyüşün ilk adımı” olarak tanımlaması dikkat çekti.
Gazeteye göre, Meclis’teki oylama, sadece silahsızlanmaya dair bir düzenleme değil, aynı zamanda Türkiye’nin Kürt meselesine dair çözüm girişiminin yeni bir aşaması olarak yorumlandı.
Xinhua: Dönüm noktası niteliğinde bir yasal çerçeve
Çin resmi haber ajansı Xinhua, gelişmeyi yasanın mekanizması ve Meclis oylaması üzerinden aktardı.
Xinhua, düzenlemeyi “dönüm noktası niteliğinde bir yasal çerçeve” olarak tanımlayarak, PKK'nın silahsızlandırılması adına önemli bir zemin oluşturulduğunu ifade etti.
Haberde, 562 milletvekilinin katıldığı oylamada 468 kabul, 88 red ve 6 çekimser oy kullanıldığı belirtildi.
Xinhua ayrıca, düzenlemenin genel af anlamına gelmediğini vurguladı. Ajansa göre, alt düzeydeki ve cinayet ya da ağır suçlara karışmamış PKK üyelerinin belirli şartlar altında Türkiye’ye dönmelerinin ve topluma entegre olmalarının yolu açılacak.
Bu mekanizmanın uygulanabilmesi ise PKK'nın tamamen silahsızlandığının devlet tarafından onaylanmasına bağlı olacak.
India Today: Sürecin etkisi Irak ve Suriye'ye ulaşabilir
Hindistan merkezli India Today, düzenlemeyi “şartlı af” olarak tanımladı ve yasanın yürürlüğe girmesini PKK’nın tamamen silahsızlandığının devlet tarafından onaylanması şartına bağlayan mekanizmayı öne çıkardı.
Ancak yayın, durumu yalnızca Türkiye’deki çatışmanın geleceği açısından değerlendirmedi. Haberde Türkiye-Irak ilişkileri ile Suriye’deki Kürtlerin denetimindeki bölgelerin Şam yönetimiyle bütünleşmesi olasılığı da yer aldı.
India Today'e göre, PKK'nın Türkiye'de silahsızlandırılması, Ankara’nın Irak ve Suriye üzerindeki planları açısından da yeni bir dönem doğurabilir.
Yayın, Erdoğan'ın siyasi geleceğine de geniş bir yelpaze ayrıntılar verdi. DEM Parti'nin desteğinin Erdoğan'ın mevcut iki dönem boyunca aldığı onaya ek olarak tekrar aday olabilmesi açısından stratejik önem taşıdığı analizine yer verildi. PKK'nın ise yasayı yetersiz bulduğu ve Abdullah Öcalan’ın serbest bırakılmasını talep ederek Kürtlerin demokratik siyaset yapabilme imkanlarının güvence altına alınmasını istediği vurgulandı.