AR-GE Teşvikleri Rekor Kırdı! 169 Milyar Lira Hedefi
Türkiye İstatistik Kurumu, 2025 yılına ilişkin dolaylı araştırma ve geliştirme (AR-GE) teşvikleri ile ilgili verileri açıkladı. Bu verilere göre, AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşvikleri 2024 yılında 105 milyar 977 milyon lira olurken, bir önceki yılda yüzde 59,5 artışla 169 milyar 33 milyon lira seviyesine ulaştı.
Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan işletmeler, 86 milyar 105 milyon lirayı gelir vergisi stopaj desteği olarak alırken, bunu 81 milyar 63 milyon lirayla kurumlar vergisi ve 1 milyar 725 milyon lirayla gelir vergisi izledi. Ayrıca, katma değer vergisi (KDV) desteği 141 milyon lira olarak kaydedildi.
Beyan edilen AR-GE harcamalarına bağlı olarak sağlanan dolaylı teşviklerde gelirin yüzde 50,9'u gelir vergisi stopaj desteğinden, yüzde 49,1'i ise kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden elde edildi.
| Kategori | Değer (TL) |
| 2024 AR-GE Vergi Teşviki | 105.977.000.000 |
| 2025 AR-GE Vergi Teşviki | 169.033.000.000 |
| 2025 AR-GE Vergi Teşviki Artışı (%) | 59,5 |
| 2025 Dolaylı AR-GE Teşvikleri Dağılımı: | |
| Gelir Vergisi Stopaj Desteği | 86.105.000.000 |
| Kurumlar Vergisi Desteği | 81.063.000.000 |
| Gelir Vergisi Desteği | 1.725.000.000 |
| Katma Değer Vergisi (KDV) Desteği | 141.000.000 |
| Teşviklerin Kaynağına Göre Dağılımı: | |
| Gelir Vergisi Stopaj Desteği (%) | 50,9 |
| Kurumlar Vergisi, Gelir Vergisi ve KDV Teşvikleri (%) | 49,1 |
BİLGİ VE İLETİŞİM SEKTÖRÜNDE EN FAZLA BEYANNAME VERİLDİ
AR-GE vergi teşviklerinden yararlanan işletme sayısı 2025 yılında 11 bin 835 olarak kaydedildi. Teşviklerden yararlanmak amacıyla beyanname veren işletmeler ana faaliyetlerine göre değerlendirildiğinde, bilgi ve iletişim sektörü 6 bin 98 girişimle ilk sırayı aldı. İmalat sanayi 2 bin 421, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler ise 1.627 beyanname ile takip etti.
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu çerçevesinde gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon lira olarak belirlendi. Bu teşvik tutarının yüzde 71,2'sinin bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerden, yüzde 14,5'inin imalat sektöründen ve yüzde 5,9'unun ise mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektöründen kaynaklandığı tespit edildi.
5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında ise gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarının 39 milyar 561 milyon lira olduğu belirtildi. Buradaki desteklerin yüzde 72,9'u imalat, yüzde 14,7'si bilgi ve iletişim, yüzde 4,1'i finans ve sigorta sektörlerinde faaliyet gösteren girişimlere sağlandı.
Geçen yıl gelir ve kurumlar vergisi desteğinden yararlanan toplam 7 bin 87 girişimin 5 bin 321'i 4691 sayılı Kanun kapsamında, 1.766'sı ise 5746 sayılı Kanun çerçevesinde destek aldı.
Bu verilere göre, yararlanıcılar arasında yüzde 75,1’inin 4691 sayılı Kanun kapsamında, yüzde 24,9’unun ise 5746 sayılı Kanun çerçevesinde gelir ve kurumlar vergisi AR-GE desteğinden faydalandığı görüldü.
Ekonomik faaliyet alanları üzerinden yapılan incelemelerde, imalat sektöründe bulunan girişimlerin yüzde 82,1'inin 5746 sayılı Kanun'dan, yüzde 17,9'unun ise 4691 sayılı Kanun'dan yararlanmaktadır. Bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin yüzde 84,1'i, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler alanındaki girişimlerin de yüzde 81,1'i 4691 sayılı Kanun kapsamındaki destekten faydalandıkları görülmekte.
Aynı sektörlerdeki 5746 sayılı Kanun kapsamında teşviklerden yararlanan girişimlerin yüzdeleri ise sırasıyla yüzde 15,9 ve yüzde 18,9 şeklinde kaydedildi.
| Kategori | Değer |
| AR-GE Teşviklerinden Yararlanan Girişim Sayısı (2025) | 11.835 |
| Beyanname Veren Girişim Sayısı (Ana Faaliyetlere Göre İlk 3) | Bilgi ve İletişim: 6.098 |
| İmalat Sanayi: 2.421 | |
| Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler: 1.627 | |
| 4691 Sayılı Kanun Kapsamında AR-GE Teşvik Tutarı | 43 Milyar 227 Milyon TL |
| 4691 Sayılı Kanun Teşvik Tutarının Sektörel Dağılımı | Bilgi ve İletişim: %71,2 |
| İmalat: %14,5 | |
| Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler: %5,9 | |
| 5746 Sayılı Kanun Kapsamında AR-GE Teşvik Tutarı | 39 Milyar 561 Milyon TL |
| 5746 Sayılı Kanun Teşvik Tutarının Sektörel Dağılımı | İmalat: %72,9 |
| Bilgi ve İletişim: %14,7 | |
| Finans ve Sigorta Faaliyetleri: %4,1 | |
| Geçen Yıl AR-GE Desteği Yararlanan Toplam Girişim Sayısı | 7.087 |
| 4691 Sayılı Kanun Kapsamında Desteden Yararlananlar | 5.321 |
| 5746 Sayılı Kanun Kapsamında Desteden Yararlananlar | 1.766 |
| Gelir ve Kurumlar Vergisi AR-GE Desteğinden Yararlananların Kanunlara Göre Dağılımı | 4691 Sayılı Kanun: %75,1 |
| 5746 Sayılı Kanun: %24,9 | |
| İmalat Sektörü Girişimlerinin Kanunlara Göre Dağılımı | 5746 Sayılı Kanun: %82,1 |
| 4691 Sayılı Kanun: %17,9 | |
| Bilgi ve İletişim Sektörü Girişimlerinin Kanunlara Göre Dağılımı | 4691 Sayılı Kanun: %84,1 |
| 5746 Sayılı Kanun: %15,9 | |
| Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler Sektörü Girişimlerinin Kanunlara Göre Dağılımı | 4691 Sayılı Kanun: %81,1 |
| 5746 Sayılı Kanun: %18,9 |
KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ GİRİŞİMLERİN DOLAYLI AR-GE TEŞVİKLERİNDEN YARARLANMA ORANI YÜZDE 38,2
2025 yılında girişimler toplam 86 milyar 105 milyon lira gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlanmaktadır. 5746 sayılı Kanun çerçevesinde 3 bin 88 girişim 37 milyar 290 milyon lira gelir vergisi stopaj teşviği alırken, 4691 sayılı Kanun çerçevesinde 8 bin 244 girişim 48 milyar 815 milyon lira destekten faydalanmıştır.
Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan girişimler incelendiğinde, toplam 11 bin 835 girişimin yüzde 89,5'inin KOBİ statüsünde olduğu anlaşılmaktadır. Büyük ölçekli girişimlerin ise bu sayılardaki payı yüzde 10,5 olup, dolaylı AR-GE teşviklerinden toplamda yüzde 61,8 oranında faydalanmıştır.
Küçük ve orta boy işletmelerin dolaylı AR-GE desteklerinden yararlanma oranı yüzde 38,2 olarak belirlenmiştir. KOBİ'lere yönelik sağlanan dolaylı AR-GE teşvik tutarı ise 64 milyar 596 milyon lira olup, bu miktarın yüzde 61,1'i orta büyüklükteki girişimlere, yüzde 32,1'i küçük ölçekli işletmelere ve yüzde 6,8'i mikro ölçekli girişimlere tahsis edilmiştir.
| Başlık | Değer |
| Genel Teşvikten Yararlanan Girişim Sayısı (2025) | 86 Milyar 105 Milyon TL |
| 5746 Sayılı Kanun Kapsamında Yararlanan Girişim Sayısı | 3.088 |
| 5746 Sayılı Kanun Kapsamında Yararlanan Teşvik Miktarı | 37 Milyar 290 Milyon TL |
| 4691 Sayılı Kanun Kapsamında Yararlanan Girişim Sayısı | 8.244 |
| 4691 Sayılı Kanun Kapsamında Yararlanan Teşvik Miktarı | 48 Milyar 815 Milyon TL |
| Dolaylı AR-GE Teşviklerinden Yararlanan Girişimlerin KOBİ Yüzdesi | 89,5% |
| AR-GE Teşviklerinden Yararlanan Büyük Ölçekli Girişimlerin Payı (Girişim Sayısı) | 10,5% |
| Büyük Ölçekli Girişimlerin Yararlandığı Dolaylı AR-GE Teşviklerinin Payı | 61,8% |
| KOBİ'lerin Dolaylı AR-GE Teşviklerinden Yararlanma Oranı | 38,2% |
| KOBİ'lere Sağlanan Dolaylı AR-GE Teşvik Miktarı | 64 Milyar 596 Milyon TL |
| Orta Ölçekli Girişimlere Sağlanan Teşvik Payı | 61,1% |
| Küçük Ölçekli Girişimlere Sağlanan Teşvik Payı | 32,1% |
| Mikro Ölçekli Girişimlere Sağlanan Teşvik Payı | 6,8% |