Almanya, yük taşımacılığı alanında önemli bir istihdam sorunu ile karşı karşıya kalmış durumda.
Alman Federal Karayolu Taşımacılığı, Lojistik ve Atık Yönetimi Birliği (BGL) Yönetim Kurulu Sözcüsü Dirk Engelhardt, 2025 yılının sonuna kadar 120 binden fazla kamyon şoförüne ihtiyaç duyulduğunu Reuters’a yaptığı açıklamada vurguladı.
Birliğe göre, bu durumun temel sebepleri arasında yaşlanan sürücü popülasyonu ve sektöre yeni katılan sayısının yetersiz kalması yer alıyor. Aktarılan bilgilere göre, sürücülerin yaklaşık üçte biri 55 yaşının üzerinde ve sektörde her yıl 30 bin ile 35 bin arasında emekli olurken, yalnızca 15 bin ile 20 bin yeni sürücü mesleğe katılıyor.
Alman hükümeti, yabancı sürücülerin sektöre girişini hızlandırmak amacıyla yeni bir adım attı. Federal Konsey’in onayıyla 18 Ağustos’ta yürürlüğe giren düzenlemeye göre, kamyon, tır ve otobüs şoförlüğü için gerekli olan ve "Kod 95" olarak bilinen mesleki yeterlilik sınavı Türkçe de dahil olmak üzere dokuz yabancı dilde uygulanabilecek.
Türkçenin yanı sıra sınav, Arnavutça, İngilizce, standart Arapça, Hırvatça, Lehçe, Romence, Rusça ve Ukraynaca dillerinde de gerçekleştirilebilecek. Bu düzenleme ile, acil ihtiyaç duyulan 40 bin sürücünün bu yıl istihdam edilmesi ve ilerleyen yıllarda ise toplam 367 bin sürücü açığının kapatılması öngörülmekte.
Başvurular 3000’i Aştı
Oksijen'den Esen Dolma'nın aktardığına göre, düzenlemenin yürürlüğe girmesinin üzerinden daha on gün bile geçmeden Türkiye’den başvurular artış göstermeye başladı.
Almanya’da çalışma ve oturum izni başvuruları ile mesleki denklik süreçlerinde destek sunan Blue Card Türkiye’nin Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Özer, kurumlarının sisteminde işlem bekleyen 3000'den fazla şoför bulunduğunu belirtti.
Geçtiğimiz hafta sonunda ise yaklaşık 200 yeni başvuru geldi. Sınav için başvuru hakkına sahip olanlar arasında C, CE ve D sınıfı ehliyet sahipleri yer almakta. C sınıfı kamyonları, CE sınıfı çekici ve römorklu ağır vasıtaları, D sınıfı ise otobüsleri kullanma imkânı sunuyor.
En fazla talep CE sınıfından gelirken, onu C sınıfı takip ediyor. Özer, otobüs şoförlerinin yolcu ile iletişim gerekliliği dolayısıyla B2 seviyesinde Almanca yeterliliğinin istendiğini, bu nedenle D ehliyeti olan bazı adayların kamyon taşımacılığına yöneldiğini ifade etti.
Özer, ülkede sürücü açığının yalnızca uluslararası uzun mesafe seferleri ile sınırlı olmadığını da vurguladı: “Depolar, fabrikalar ve marketler arasında kısa mesafeli dağıtım yapacak sürücüler de aranıyor. Öyle ki, daha önce 24 saatte tamamlanan bazı sevkiyatlar, sürücü bulunamadığı için şimdi bir veya iki gün gecikebiliyor. Bu nedenle, başvuracakların sürekli yolda olacağı düşüncesine kapılmamalarını öneririm.”
Bekleme Süresi Kısalacak
Bununla birlikte, Türk ehliyetine sahip olmanın, Almanya’da profesyonel sürücülük kariyerine başlamak için yeterli olmadığını da belirtmek gerekir. Söz konusu ehliyetin Alman ehliyetine çevrilmesi ve ardından Kod 95 yeterlilik belgesinin alınması gereklidir.
Özer, sınavın Almanca yapılmasının, dil seviyesi yeterli olmayan sürücüler için sürecin üç ila dört ay kadar uzamasına neden olduğunu; bu süre zarfında adayların şoförlük yapamadıkları için yaşam giderlerini kendi ceplerinden karşıladıklarını ifade etti.
Sınavın Türkçe olarak yapılması, bu süreyi kısaltma potansiyeline sahip. Bunun yanı sıra, temel iş güvenliği eğitimi, yükleme, boşaltma ve manevra sırasında kullanılacak basit Almancayı öğrenmek gerekecek. Deneyim şartı aranmamakla birlikte, daha önce ağır vasıta kullanmış sürücülerin daha yüksek ücretli işlere erişiminde avantaj sağlayacak.
İstanbul’da Sınav Merkezi Planı
Öte yandan, Blue Card Türkiye, eğitim ve sınav sürecini Türkiye’ye taşıma amacıyla iki ülkenin ulaştırma bakanlıkları ile iş birliği yürütüyor. İstanbul’da açılması öngörülen merkezde Kod 95 eğitimi ve sınavının gerçekleştirilmesi ile birlikte ehliyet dönüşüm işlemlerinin de Türkiye’de tamamlanması hedefleniyor.
Mevcut sistemde sürecin başlangıcı, bir Alman işverenin somut iş teklifi ile başlarken, devamında çalışanın Almanya’da mesleki yeterliliğinin, ehliyet dönüşümü ve vize işlemlerinin yürütülmesi sağlanıyor. İstanbul'da açılacak merkez ile Türk vatandaşlarının Almanya’ya vardıkları andan itibaren iş hayatına atılabilmeleri amaçlanıyor.
Ücret 2,800 Euro’dan Başlıyor
Almanya’da tır şoförleri için aylık brüt maaşlar 2,800 ile 4,500 euro arasında değişiklik göstermektedir. Ücret, çalıştıkları eyalet, şirket, güzergah, taşınan yük, deneyim ve gece çalışıp çalışmamalarına bağlı olarak farklılık arz etmekte. Net maaş ise medeni durum, çocuk sayısı ve vergi sınıfına göre değişim göstermektedir. Yaş sınırlaması bulunmamaktadır.
Ancak 45 yaş üzerindeki adayların 2026 yılı için yıllık en az 55,770 euro gelir elde etmeleri ya da yeterli emeklilik güvencesi sağladıklarını kanıtlamaları gerekmektedir.
İki Yıl İçinde Süresiz Oturum Hakkı
İş sözleşmesi imzalayan sürücüler, eş ve çocuklarını da yanlarına alabiliyor. Eş için A1 düzeyinde Almanca istenerken çocuklar için dil şartı aranmıyor. Bunun yanı sıra, genellikle bekar bireylerle sınırlı olmasına rağmen bazı işverenlerin konaklama imkanı sunduğunu belirten Özer, sürücülerin iki yıl içerisinde B1 seviyesinde Almanca öğrendikleri takdirde süresiz oturum izni başvurusunda bulunabileceklerini ifade etti.
Türkiye’dekinin 2-3 Katı Kazanç İmkanı
Uluslararası Tır ve Ağır Vasıta Şoförleri Derneği Başkanı Sedat Kaplan, yeni düzenlemenin tır şoförlerinin Almanya’ya geçişini kolaylaştıracağını kaydediyor. Almanya’daki çalışma koşullarının daha elverişli olduğunu vurgulayan Kaplan, "Almanya’ya gitmek eğitimli biri için daha kolay olabilir ama bir tır şoförü için dil, büyük bir engeldi. Artık bu engel kalktı," diyor. Türkiye’de bir tır şoförünün ortalama geliri aylık 70 bin lira civarındayken, Almanya’da bu miktar iki ya da üç katına kadar çıkabiliyor.
UND verilerine göre, şu anda 250 aktif TIR şoförü bulunurken, ağır vasıta ehliyeti olanların sayısı 1.2 milyon olarak kaydedilmiştir.
