Bu hafta Orta Doğu'daki gelişmeler, varlık fiyatları üzerinde etkisini sürdürdü. ABD'nin İran'a uygulamaya koyduğu yeni ekonomik yaptırımların yanı sıra, savaş döneminde bölgeden tahliye edilen diplomatların büyükelçiliklerine geri dönüş hazırlıklarına dair gelen haberler, jeopolitik risklerin bir ölçüde dengelenmesini sağladı.
ABD ile İran arasında yeniden başlayabilecek diplomatik görüşmelere dair umutlar, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in İran'a karşı uygulanan "ekonomik dışlama" planına ilişkin belirgin bir tarih vermemesiyle yatırımcılar arasında olumlu bir bakış açısını destekledi.
Jeopolitik olaylar, ABD'deki makroekonomik göstergeler ve çip üreticisi Nvidia'nın mali raporunun ön plana çıktığı hareketli hafta, Fed Başkanı Kevin Warsh'un Cuma günü Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda yaptığı konuşmayla sona erdi.
Warsh, faiz oranlarının hedefi konusunda ilk kez bu platformda yer aldı ve enflasyonu öncelikli bir konu olarak işaret ederek, para politikası açısından hawkish bir tavır sergiledi. Fed'in yüzde 2'lik enflasyon hedefinin sabit bir ilke olduğunu belirten Warsh, mevcut finansal koşulların henüz yeterince sıkılaşmadığını vurguladı.
Warsh'ın bu açıklamalarının ardından piyasalarda Fed'in ilerleyen dönemlerde alabileceği hawkish adımlarla ilgili beklentiler arttı. Para piyasa verilerine göre, bankanın Eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artırma olasılığı %35'ten %60'a yükseldi. Ayrıca Aralık ayında bir ek faiz artışı yapılabileceği yönünde beklentiler de gündeme geldi.
Fed'in enflasyon trendini yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, Temmuz ayında aylık bazda %0,2 artarak piyasa tahminlerini geride bıraktı. Bu durum, fiyatlar genel düzeyinin yukarı yönlü hareketinin devam edebileceğine dair endişeleri artırdı.
Bu hafta Fed yetkililerinin açıklamaları da dikkatle takip edilirken, Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid, enflasyonun kalıcı ve güçlü bir seyir izlediğini ifade etti.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise enflasyon konusunda harekete geçmenin zamanının geldiğini belirterek, "Enflasyon hedefimizin üstünde kalma süresi uzadıkça, bunu tekrar düşürmek zorlaşacak ve bireylerle işletmelerin karşılaşacakları zorluklar artacaktır." şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, Warsh'ın tespitlerine genel olarak katıldığını ve enflasyonu ana sorun olarak gördüğünü ifade etti.
ABD'de enflasyon ile ilgili endişelerin sürmesi, dolara olan talebi güçlendirirken, tahvil faizlerinde yeni bir satış baskısına yol açtı. Politika faizine en çok duyarlı olan 2 yıllık tahvil faizi de Warsh'ın açıklamalarının ardından Fed'in hawkish beklentileriyle Cuma günü neredeyse 10 baz puan artışla %4,35 seviyesine yükseldi.
Analistler, gelecek hafta açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin yatırımcıların dikkatini üzerine çektiğini ve iş gücü piyasasına dair makroekonomik verilerin volatiliteyi artırabileceği konusunda uyarıda bulundular.
Ayrıca, enerji tedarikinde önemli bir nokta olan Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği artırabilecek gelişmeler de yakından takip edildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Umman ile Hürmüz Boğazı hakkında yapılan müzakerelerde, iki ülkenin Boğaz'dan elde edilecek gelirlerle ilgili bazı konularda anlaşmaya vardığını ve Boğaz'ın açılmasının ABD'nin İran'ın şartlarını kabul etmesine bağlı olduğunu belirtti. Bu gelişme, boğazın açılabileceğine dair beklentileri artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün tamamen kendilerinin elinde olduğunu savunarak, İran ile olan savaşın "çok yakında" sona ereceğini açıkladı.
Tüm bu gelişmeler ışığında, haftalık bazda ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi sabit kalarak %4,72 seviyesindeydi, dolar endeksi ise %0,9 artarak 99,7 seviyesine çıktı.
Fed'in muhtemel "hawkish" tutumlarına dair artan beklentiler, doların değer kazanmasına ve yüksek seyreden tahvil faizlerinin etkisiyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı, haftayı %3,2'lik bir düşüşle 4.455 dolarda kapattı. Hürmüz Boğazı'nda artan gemi geçişleri beklentileriyle ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı da haftalık bazda %4,7 gerileyerek 88,3 dolara düştü.
New York Borsası Yükseliş Gündeminde
ABD borsa endeksleri geçen hafta olumlu bir performans sergiledi. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 %0,49, Nasdaq %0,85 ve Dow Jones ise %0,53 oranında yükseldi.
Yayınlanan makroekonomik verilere göre, ABD ekonomisi 2023'ün ikinci çeyreğinde %1,5 büyüme kaydetti ve bu rakam tahminlerle örtüşüyor.
Kurumsal tarafta, ABD merkezli çip üreticisi Nvidia'nın gelirleri, geçtiğimiz üç aylık dönemde yıllık %106 artarak 96,2 milyar dolara ulaştı ve piyasa beklentilerini aşmayı başardı. Aynı dönemde Nvidia'nın net karı da yıllık %126 artışla 59,7 milyar dolara çıktı.
Nvidia'nın CEO'su Jensen Huang, finansal sonuçlara yönelik açıklamalarda bulunarak, yapay zeka ile üretilen tokenların artık sürdürülebilir ve karlı bir yapıya dönüştüğüne dikkat çekti. Huang, "Günümüzde işlem gücü geliri temsil ediyor ve talep hızlanmaya devam ediyor." ifadelerini kullandı.
Gelecek hafta pazartesi günü, Dallas Fed imalat aktivite endeksi, salı günü inşaat harcamaları, S&P Global ile ISM’nin imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri, çarşamba günü ADP istihdam raporu, imalat sanayi yeni siparişleri ve dayanıklı mal siparişleri, perşembe günü dış ticaret dengesi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, S&P Global hizmet sektörü PMI ve cuma günü tarım dışı istihdam ile işsizlik verileri izlenecek.
Avrupa'da Enflasyon Verileri Gündemde
Avrupa'da enerji maliyetlerindeki sınırlı düşüş ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz politikasına dair tahminler, bu hafta bölge piyasalarının yönü üzerinde etkide bulundu. Avrupa borsalarında karışık bir görünüm sergilendi ve gelecek hafta Euro Bölgesi'nde açıklanacak enflasyon verisi yatırımcıların dikkatini çekiyor.
ECB'nin para politikası toplantısına ait tutanaklar, enflasyon düşmezse bankanın yakında yeni bir faiz artırımına gidebileceğini gösterdi. ECB Üyesi Isabel Schnabel, faiz oranlarının daha yüksek seviyelerde tutulması gerektiğini vurguladı.
Piyasalarda ECB'nin gelecek ay faiz artırma olasılığı göz önünde bulundurulurken, 2027 yılının Mart ayına kadar ikinci bir faiz artırımının yapılabileceği yönündeki tahminler de öne çıkıyor.
Ayrıca, Almanya Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) verilerine göre, Temmuz ayında eksi 2,8 puan seviyesindeki Sanayi İhracat Beklenti Endeksi, Ağustos'ta 9,6 puana çıkarak son 1,5 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Açıklanan verilere göre Almanya'nın Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH), 2. çeyrekte bir önceki çeyreğe göre %0,3, yıllık %1 artarak beklentileri geçti. Bu rakam, Almanya'nın Orta Doğu kaynaklı enerji krizini beklentinin üstünde yönettiğini gösteriyor.
ABD ve İran arasındaki gerginliğin etkisiyle oluşan tedarik sıkıntılarına rağmen Almanya'da fabrika üretimi ve ihracat son dönemlerde artış kaydetti. Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) tarafından açıklanan Almanya İş Ortamı Güven Endeksi, Ağustos ayında beklentileri aşarak 88,8 puana yükseldi ve böylelikle üst üste 4. ay da artış gösterdi.
Tüm bu gelişmelerle birlikte, haftalık bazda İngiltere'de FTSE 100 endeksi %0,06, Almanya'da DAX endeksi %1,66 değer kazanırken, Fransa'da CAC 40 endeksi %0,98 ve İtalya'da MIB 30 endeksi %0,10 değer kaybetti.
31 Ağustos'ta başlayacak haftada pazartesi Almanya'da enflasyon, salı Euro Bölgesi'nde enflasyon, işsizlik oranı, S&P Global imalat sanayi PMI, İngiltere'de imalat sanayi PMI, perşembe Avro Bölgesi'nde üretici enflasyonu, Almanya, İngiltere ve Avro Bölgesi'nde hizmet sektörü PMI ve cuma günü Euro Bölgesi'nde perakende satışlar ile Almanya'da imalat sanayi yeni sipariş verilerinin açıklanması bekleniyor.
Bu arada, pazartesi günü İngiltere'de tatil nedeniyle işlemler duracak.
Asya Piyasalarında PMI Verileri Gündemde
Nvidia'nın güçlü mali sonuçları Asya borsalarında risk iştahını desteklerken, enflasyonist baskıları işaret eden veriler piyasalardaki iyimserliği kısıtladı. Bu çerçevede, bölgedeki borsa endeksleri karışık bir görünüm sergiledi.
Gelecek hafta ise bölge genelinde sektör bazlı PMI verileri dikkatle izlenecek.
Yayınlanan verilere göre Japonya'da enflasyon hız kazandı. Ülkede yapılan açıklamalara göre, Ağustos ayında Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık %1,9 artarak önceki ayın verilerine göre hızlanma gösterdi. Taze gıda ve enerji hariç bırakıldığında ise Tokyo çekirdek TÜFE'nin Ağustos'taki artışı %2 seviyesinde gerçekleşti. Temmuz'daki artış ise %1,8 olarak kaydedilmişti.
Aynı zamanda, Çin merkezli en büyük e-ticaret ve teknoloji firması Alibaba'nın yapay zeka yatırımlarını finanse etmek için 10,2 milyar dolarlık bir hisse satışı gerçekleştireceği yönündeki haberler ve Güney Koreli teknoloji şirketi Samsung Electronics'in, bu yıl hissedarlara 90 ile 110 trilyon von (yaklaşık 65 ila 80 milyar dolar) kaynak aktaracağı açıklaması, teknoloji hisselerinde risk algısını olumsuz etkiledi.
Tüm bu gelişmelere bağlı olarak, haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi %1,79, Hong Kong'da Hang Seng endeksi %1,63 gerilerken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi %0,59 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi %1,20 değer kazandı.
Gelecek hafta pazartesi günü Japonya'da sanayi üretimi, Çin'de imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI, salı günü Çin'de imalat sanayi PMI, perşembe günü ise Çin'de hizmet sektörü PMI, büyüme, sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı ve perakende satış, Japonya'da dış ticaret dengesi ve Çin'de faiz kararları, cuma günü ise Japonya'da enflasyon verileri takip edilecek.
Yurt İçi Piyasalar Enflasyon ve Büyüme Verileri İle İlgili
Yurt içinde, geçen hafta Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi alış ağırlıklı bir seyir izleyerek %0,87 artışla 14.641,56 puandan kapandı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB), 1 Mart 2026 tarihinde durdurulan bir hafta vadeli repo ihalesine yeniden başlaması, yerel piyasalardaki alımları destekledi.
Yurt içinde gelecek hafta büyüme ve enflasyon verileri açıklanacak. AA Finans'ın gerçekleştirdiği beklenti anketine katılan ekonomistler, gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) ikinci çeyrekte yıllık olarak %2,80 artmasını öngördü.
Öte yandan, Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin hafiflemesi ve yurt içindeki likidite yönetimi ile ilgili alınan tedbirlerin etkisiyle 217 baz puana gerileyerek 18 Şubat'tan bu yana en düşük seviyeye indi.
Dolar/TL ise haftayı, önceki haftanın kapanışının %0,4 üzerinde 48,2380'den tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde pazartesi büyüme, işsizlik oranı, salı imalat sanayi PMI, perşembe enflasyon verileri ve cuma günü TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru ile TCMB'nin aylık fiyat gelişmeleri raporu izlenecek.
