ABD Enflasyon Verisi Beklentileri Piyasalarda Heyecan Yarattı!
ABD'de geçtiğimiz hafta açıklanan ADP özel sektör istihdam verisinin beklentilerin gerisinde kalması, tarım dışı istihdamda da öngörülen artışa rağmen bir azalma yaşanmasıyla iş gücü piyasasında yavaşlama endişeleri arttı.
Tarım dışı sektörlerde istihdam, temmuz ayında 23 bin kişi azaldı. Piyasalarda, bu dönemde tarım dışı istihdamın 85 bin kişi artması bekleniyordu. Özel sektör istihdamı ise temmuz ayında 44 bin kişi artarak, öngörülerinin altında bir performans gösterdi.
Beklentilerin altında kalan bu istihdam verileri, yılsonuna kadar Fed'in faiz artırım beklentilerini de zayıflattı. Federal Rezerv'in eylül veya ekim aylarında faiz artışı yapma olasılıkları belirgin bir şekilde düştü; aralık toplantısında ise olası bir faiz artışı ihtimali yüzde 85 seviyesine geldi.
Analistler, haziran ayında başlayan Dünya Kupası'nın özellikle hizmet sektöründe istihdamı artırdığını belirterek, turnuvanın temmuz ayında sona ermesinin bu alandaki etkilerin de ortadan kalkmasına neden olduğunu ifade etti. Bu durumun, tarım dışı istihdamda görülen düşüşte etkili olabileceği vurgulandı.
Ayrıca Orta Doğu'da yeni bir anlaşma yapılabileceği umudu da piyasalarda etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü yaptığı açıklamada, İran ile devam eden müzakerelerin olumlu ilerlediğini ve yakında bir anlaşmanın çıkabileceğini söyledi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ABD ile 14 Haziran'da varılan mutabakatı desteklediklerini belirtti.
Söz konusu gelişmeler, borsa piyasalarında risk alma iştahını artırırken, gözler ABD'de önümüzdeki hafta açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi. Analistler, olası bir enflasyon yavaşlamasının Fed'in para politikası ile ilgili beklentilerini zayıflatabileceğine dikkat çekti ve veri öncesi ile sonrası piyasalarda dalgalanmaların artabileceğine işaret etti.
Financial Times'a göre, Fed Başkanı Kevin Warsh, eğer enflasyon verileri beklentilerin üzerinde gelirse, eylül toplantısında politika faizini artırmaya hazır olduğunu ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise para politikası kararlarına ilişkin değerlendirmesinde, faiz kararlarının tamamen değil, kısmen Fed Başkanı Warsh'ın etkisi altında olduğunu belirtti. Warsh'ın faiz kararlarının kendi sorumluluğunda olmadığını vurguladı.
Geçtiğimiz hafta Fed yetkililerinin açıklamaları dikkatle izlendi. Son toplantıda faiz artışı yönünde oy kullanan Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, merkez bankasının faiz oranlarını yavaş bir şekilde artırmaya başlaması gerektiğini ifade etti. Kashkari, "Faiz oranlarında büyük bir artış istemiyorum," diyerek gelecek verilerin önemine de dikkat çekti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook da, enflasyon artışının sürmesi halinde faiz artırma konusunda hazır olduğu mesajını verdi.
Bu durumlarla birlikte, devam eden bilanço sezonunda şirketlerin açıklanan finansal sonuçları da piyasalara yön veren unsurlar arasında yer aldı. Halka arzından sonra ilk bilançosunu paylaşan SpaceX'in yılın ikinci çeyreğindeki gelirinin yıllık bazda yüzde 92 artışla 7,81 milyar dolara yükselmesi dikkat çekti.
Bu gelişmeler sonucunda ABD'nin 10 yıllık tahvil faizleri, haftalık bazda yaklaşık 7 baz puan azalarak yüzde 4,65 seviyesine geriledi. Dolar endeksi de haftalık bazda yüzde 0,3 düşüşle 99,5 olarak kapandı.
Fed'in beklenildiği ölçüde "şahin" bir duruş sergilemeyeceği düşünceleri ve ABD Başkanı Trump'ın bankanın güvenilirliğini tehdit eden açıklamaları varlık fiyatları üzerinde etkili oldu.
Değerli metallerden altın ve gümüş, son 28 haftanın en iyi performansını ortaya koydu. Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 7,4 yükselerek 4 bin 342 dolara, gümüşün onsu ise yüzde 10,2 artışla 63,5 dolardan haftayı tamamladı.
Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 7,8 değer kaybıyla 83,55 dolara geriledi.
New York Borsası Yükselişte
ABD'de pay piyasaları geçtiğimiz hafta yükseliş gösterdi. New York borsasında S&P 500, haftalık bazda yüzde 3,58; Nasdaq endeksi yüzde 5,19; ve Dow Jones endeksi ise yüzde 2,96 yükseldi.
Kurumsal tarafta ise ABD'li teknoloji şirketi Meta, geliştirdiği yapay zeka modelinin test aşamasında bir şirketi hacklediğini bildirdi. Bu olay sonrası yapay zeka sistemlerinin denetimi konusunda endişeler yeniden gündeme gelirken, bu alanda daha sıkı düzenleme gereksinimi üzerinde tartışmalar arttı.
Yazılım şirketi Palantir Technologies, ikinci çeyrek gelirinin yıllık bazda yüzde 93 artarak 1,9 milyar dolara ulaştığını ve yıllık gelir tahminini yukarı yönlü revize ettiğini açıkladı.
Veri depolama şirketi Western Digital, bellek teknolojisine olan güçlü talebin etkisiyle son üç aylık dönemde gelirinin yüzde 44 arttığını ve karının yaklaşık 11 katına çıktığını bildirdi.
Önümüzdeki hafta salı günü ikinci el konut satışları, çarşamba enflasyon, perşembe Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve cuma günü perakende satışlar ile Michigan tüketici güven endeksi verileri takip edilecek.
Avrupa Borsalarında Artış Gözlemlendi
Avrupa borsaları, geçtiğimiz hafta pozitif bir seyir izledi ve önümüzdeki hafta Avro Bölgesi'nde açıklanacak büyüme verileri yatırımcıların dikkatini çekecek.
Avrupa'daki hızlanan bilanço dönemi boyunca şirketlerin finansallarının olumlu sinyaller vermesi, bölge borsa piyasalarındaki risk iştahını artırdı.
Ekonomik aktivitenin hızlandığını gösteren verilere de piyasalar tepki verdi. Avro Bölgesi'nde imalat sanayi PMI, temmuzda son 4,5 yılın en hızlı artışı olan 51,9 puana ulaştı. İngiltere'de ise imalat sanayi PMI, temmuzda son 4 ayın en düşük seviyesi olan 51,9 puana geriledi.
Diğer makroekonomik veriler açısından, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 0,3 düşüş gösterdi ve yatırımcıların geleceğe dönük enflasyon kaygılarını yumuşattı. Avro Bölgesi'nde perakende satışlar ise haziran ayında aylık yüzde 0,3 düşerken, yıllık bazda yüzde 0,7 artış gösterdi; ancak tahminleri karşılayamadı.
İngiliz enerji devi bp'nin yılın ikinci çeyreğinde elde ettiği kar, yıllık bazda yaklaşık yüzde 150 artarak 5,7 milyar dolara ulaştı. Bu artışta Orta Doğu'daki savaş sonrası enerji krizinin etkili olduğu belirtildi.
Bankacılık alanında ise HSBC, ikinci çeyrek vergi öncesi karını yıllık bazda yüzde 80 artışla 10,1 milyar dolara çıkardı.
Ayrıca Avrupa Birliği (AB), Rusya Merkez Bankası'nın dondurulan varlıklarından elde ettiği 1,4 milyar avroluk gelirin Ukrayna'ya destek amaçlı kullanılacağını bildirdi.
Tüm bu gelişmelerle birlikte, geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,33; Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,41; Almanya'da DAX endeksi yüzde 2,74 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 2,96 artış gösterdi.
10 Ağustos ile başlayacak hafta, çarşamba günü Almanya'da enflasyon, perşembe günü İngiltere'de büyüme ve sanayi üretimi, Euro Bölgesi'nde sanayi üretimi ve cuma günü Avro Bölgesi'nde büyüme verileri açıklanacak.
Asya Piyasalarında Karışık Seyir
Asya borsalarında geçtiğimiz hafta karışık bir görünüm öne çıktı. Teknoloji şirketlerine yönelik devam eden "yüksek değerleme" kaygıları ve yapay zeka denetimlerine ilişkin belirsizlikler, yarı iletken sektöründe sert düşüşlere neden oldu.
Bu bağlamda yarı iletken ağırlıklı Güney Kore'deki Kospi endeksi düşüş serisini 7. haftaya taşıdı.
Çin'de imalat sanayi PMI, 50,9 ile beklentilerin altında kalırken, bu durum Çin ekonomisinin büyümesine ilişkin endişeleri artırdı.
Öte yandan, Japonya'da haziran ayı nihai imalat sanayi PMI verisi 54,5 ile önceki aya göre bir miktar azalmış olmasına rağmen güçlü seyrini sürdürdü. Bu veri, ekonomik aktivitenin sağlam kaldığına ve fiyat baskılarının devam edebileceğine işaret etti. Bu gelişme, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) para politikasını daha da sıkılaştırabileceğine yönelik endişeleri artırdı.
Japonya Merkez Bankası (BoJ), 15-16 Haziran'daki toplantısının tutanaklarını yayınladı. Tutanaklarda üyelerin, Orta Doğu'daki belirsizlikler üzerinde durduğu ancak piyasa duyarlılığının yapay zeka ile ilişkilendirilen firmaların güçlü performansı nedeniyle bir miktar iyileştiği belirtildi.
Ayrıca, üyelerin gelecekteki beklentilerin yüksekliklerinden dolayı Orta Doğu durumunun etkisiyle ekonomik baskıların süreceği konusunda hemfikir oldukları ifade edildi.
Bu gelişmelerle birlikte, Japon yatırımcıların yabancı tahvil alımları 5 ay aradan sonra artı yönde seyretti. Japon yatırımcılar, geçtiğimiz ay 477,9 milyar yen (yaklaşık 3,2 milyar dolar) tutarında net yabancı tahvil alımı gerçekleştirdi.
Son olarak, değer kaybı yaşayan dolar/yen paritesi, bu haftayı ise yüzde 0,2 artış göstererek 157,79 seviyesinde kapattı.
Güney Kore'de Kospi endeksi haftalık bazda yüzde 5,10; Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,85 değer kaybederken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,93 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,81 değer kazandı.
Gelecek hafta pazartesi günü Japonya'da dış ticaret dengesi, perşembe günü ise Japonya'da ÜFE verileri açıklanacak. Salı günü ise Japonya'daki piyasalardaki tatil sebebiyle kapalı olacaktır.
Yurt İçi Piyasalarda Gözler Enflasyon Raporu'nda
Yurt içinde geçtiğimiz hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da, BIST 100 endeksi yüzde 2,39 artışla 13.779,39 puandan kapanış yaptı. Dolar/TL ise haftayı önceki hafta kapanışına göre yüzde 0,4 artışla 47,6982'den tamamladı.
Yurt içinde temmuz ayında gerçekleşen, beklentilerin altında kalan enflasyon verisinin ardından, yeni hafta için gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) düzenleyeceği yılın 3'üncü Enflasyon Raporu toplantısına çevrildi.
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) temmuzda aylık bazda yüzde 1,78, Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise yüzde 1,52 artış gösterdi. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 31,75 ve yurtiçi üretici fiyatlarında yüzde 27,83 seviyesinde kaydedildi.
Ayrıca Ticaret Bakanı Ömer Bolat, temmuz itibarıyla yıllık ihracatın 278,6 milyar dolarla tarihin en yüksek seviyesine ulaştığını ve temmuz ayındaki ihracat rakamının 25,6 milyar dolarla en yüksek temmuz ayı ihracatı olarak kayıtlara geçtiğini duyurdu.
Gelecek hafta yurt içinde pazartesi sanayi üretimi, perşembe Enflasyon Raporu ve ödemeler dengesi verileri, konut satışları ve cuma günü TCMB piyasa katılımcıları anketi verileri takip edilecektir.