Türkiye E-ihracatında Hedef 6 Milyar Dolar! Bakan Bolat’tan Çarpıcı Açıklamalar
Ticaret Bakanlığı'nın liderliğinde, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) işbirliği ile gerçekleştirilen İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi'nin (IGEXX 2026) açılışına Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr. Fatih Birol, TİM Başkanı Mustafa Gültepe, ETİD Başkanı Hakan Çevikoğlu ve iş dünyasının önde gelen isimleri katıldı.
Bolat, zirve sırasında yaptığı konuşmada Türkiye'nin istihdam konusunda etkili sonuçlar elde ettiğini belirtirken, son 39 aydır işsizlik oranlarının tek haneli rakamlarda seyrettiğini ve temmuz ayı itibarıyla bu oranının yüzde 8,1 seviyesine ulaştığını ifade etti.
Ekonomik büyüme konusunda son 24 çeyrektir, yani 6 yıllık bir zaman diliminde sürekli pozitif büyüme kaydedildiğini vurgulayan Bolat, "2026 yılının ilk yarısını yüzde 2,5'lik bir büyüme oranı ile bitirerek 1,7 trilyon dolarlık bir ekonomik güç elde ettik." dedi.
Bolat, enflasyon oranının hazirandan bu yana bir düşüş trendine girdiğine de dikkat çekti. "Manşet enflasyon temel ürünlerde yüzde 16 civarında bulunurken, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ise yüzde 31,55 seviyelerine kadar geriledi." bilgilerini paylaştı.
Mal ihracatındaki gelişmeleri değerlendiren Bolat, "Son olarak, ülkemizde mal ihracatı açısından nisan, haziran, temmuz ve ağustos aylarında aylık bazda yeni rekorlar kırdık. Ağustos ayında 23,5 milyar dolara ulaşarak, ilk sekiz ayda mal ihracatımız 185 milyar dolara yükseldi. Yıllıklandırılmış mal ihracatımız ise ağustos itibarıyla 280,3 milyar dolara ulaşarak tarihi bir rekor kırdı." şeklinde konuştu.
İhracatın önemli bir unsuru olması dolayısıyla e-ihracata değinen Bolat, Türkiye'nin dijital ticarete uyum sağlama ve küresel e-ticaret arenasındaki yerini güçlendirme adına önemli adımlar attıklarını ifade etti.
Dünya genelinde hızlı bir değişim yaşandığına vurgu yapan Bolat, dijital, teknolojik ve yeşil ekonomi dönüşümlerinin önemli bir hızla ilerlediğinin altını çizdi.
Bolat, "Bu kapsamlı dönüşüm, dünya ekonomisinde üretim ve ticaret dinamiklerini köklü bir şekilde değiştirmektedir. Artık dijital alan, tüketicilere ulaşmak açısından en kritik kanal haline gelmiştir." şeklinde konuştu.
Kovid-19 pandemisinin bilişim ve e-ticaret alanlarındaki dönüşüm sürecine olan etkilerini anlatan Bolat, şu ifadeleri kullandı:
"2020 yılının başında patlayan Kovid-19 pandemisi, bilişim ve e-ticaret alanında hızlı ve dev adımlarla ilerlemenin kapılarını açtı. Hem dünya genelinde hem de Türkiye'de e-ticaretin payı 2019'da yüzde 4,5 iken, günümüzde bu oran hızla artış göstermiştir. Toplam ticaret içerisindeki e-ticaretin payı, yüzde 4,5'lerden yüzde 20'ye kadar yükselmiştir."
Bolat, Türkiye'de e-ticaretin 2019-2025 dönemindeki yıllık büyüme oranının yüzde 80 olduğunu ve genel perakende sektörü içerisindeki payının da yüzde 20 seviyesine çıktığını bildirdi.
"DÜNYA ÜRETİM BÜYÜKLÜĞÜ 118 TRİLYON DOLARA ULAŞTI"
Bakan Bolat, dünya genelindeki e-ticaret verilerini değerlendirirken, "2019-2025 yılları arasında dünya Gayri Safi Yurt İçi Hasılası yüzde 33 oranında büyürken, perakende sektörü yüzde 28 oranında büyümüştür. Genel perakende sektörü 32 trilyon dolara, dünya üretim büyüklüğü ise 118 trilyon dolara ulaşmıştır." dedi.
İşletmeden tüketiciye (B2C) e-ticarette daha hızlı bir genişlemenin yaşandığını ifade eden Bolat, "B2C olarak adlandırılan doğrudan satış hacmi ise yüzde 91 büyüyerek 6,5 trilyon dolara ulaşmıştır. Küresel e-ticaretin toplam perakende satışlar içerisindeki payı yüzde 20; dünya geneli için de aynı oran geçerlidir." diye ekledi.
Bolat, Ticaret Bakanlığının e-ticaret ve e-ihracat konusundaki çalışmalarını paylaşarak, bakanlıkta bulunan ekiplerin yurt içindeki e-ticaret düzenlemeleri ile İhracat Genel Müdürlüğü bünyesindeki e-ihracat düzenlemeleri ve teşvikleri noktasında farklı ama işbirliği içerisinde çalıştığını belirtti.
Her yıl mayıs ayında Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü raporunu yayımladıklarını dile getiren Bolat, "E-ticaretin genel ticaret içerisindeki payı yüzde 19,3'e, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla içerisinde e-ticaretin payı ise yaklaşık yüzde 7'ye kadar yükselmiştir. Bu durum, e-ticaretin ekonomimiz açısından stratejik önemini açıkça ortaya koymaktadır. 2025 yılı sonunda e-ticaretle uğraşan firma sayısının 650 bine ulaşmasını bekliyoruz." diye ifade etti.
Bolat, Kovid-19 sürecinde pek çok sektörün zorlukla karşı karşıya kaldığını belirtirken, bazı sektörlerin rekabette geride kalmasına rağmen, e-ihracata yönelik yapılan yatırımlarla bu durumu avantaja dönüştürebildiklerini söyledi.
E-ihracat faaliyetlerine destek olma amacıyla İhracat Genel Müdürlüğü bünyesindeki E-İhracat Daire Başkanlığı'nın yoğun çaba içerisinde olduğunu aktaran Bolat, İhracat Genel Müdürlüğü ve Hizmet İhracatı Genel Müdürlüğü'nün de kendi alanlarında projelerine devam ettiğini vurguladı.
Bu yıl e-ihracatta hedef pazar sayısını 26'dan 35'e çıkardıklarını ve Avrupa Birliği'nde e-ithalatla ilgili muafiyetin kaldırılması ile oluşan vergi yükünün hafifletilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü bildirdi.
Bolat, "Avrupa Birliği Komisyonu ile gerçekleştirdiğimiz anlaşma ile basitleştirilmiş gümrük beyannamesinden otomatik olarak üretilen A.TR belgesi ile e-ihracatta firmalarımıza önemli avantajlar sağladık." açıklamasında bulundu.
E-ihracat faaliyetlerine dikkat çekerek, farkındalık ve motivasyonu artırmak amacıyla zirveler düzenlediklerini duyuran Bolat, Bakanlık bünyesinde oluşturulan İhracat Akademisi'nde e-ihracat eğitim programının detaylarına yer verildiğini ekledi.
Firmaların ihtiyaç duydukları bilgilere daha kolay erişim sağlamak için çeşitli projeler geliştirdiklerini anlatan Bolat, sözlerine şöyle devam etti:
"Şu ana dek 25 ülkeye ait e-ihracat yol haritaları, gümrük uygulamaları ve 28 pazar yeri ile 5 dijital kanal için yaklaşık 40 rehber ve kılavuzu Ticaret Bakanlığımızın web sitelerinde firmalarımızın erişimine sunduk. Bu yıl sonuna kadar 6 milyar dolarlık e-ihracat rakamına ulaşmayı hedefliyoruz. 2022'de 10 bin dolardan fazla e-ihracat yapan firma sayısı 8 bin 132 iken, 2025 yılı itibarıyla bu sayının 11 bin 420'ye ulaşmasını bekliyoruz. İstanbul, e-ihracat hacminde en üst sıradadır ve sektörel bazda hazır giyim ve konfeksiyon ön plana çıkmaktadır. ABD, Almanya, Azerbaycan, Romanya, Suudi Arabistan gibi ülkeler partner ülkelerimiz arasında yer almaktadır." dedi.
Dijital dönüşümde yapay zekanın taşıdığı öneme dikkat çeken Bolat, dünya nüfusunun yüzde 73'üne tekabül eden 6 milyardan fazla kişinin dijital ortamda aktif olduğunu aktardı.
Bolat, "Dijital ekonominin büyüklüğü 16 trilyon dolara eriştiğinde, dünya genelindeki üretim büyüklüğünün 118 trilyon dolar olması bu durumu daha da anlamlı kılıyor." değerlendirmesinde bulundu.
Yapay zeka gibi yeni teknolojilerin ticaretin tüm aşamalarını etkilediğine dikkat çeken Bolat, şu ifadeleri kullandı:
"Dijital dönüşümün odak noktasında yapay zeka, nesnelerin interneti ve blok zincir teknolojileri yer alıyor ve bu durum üretimden lojistiğe, fiyatlama süreçlerinden karar alma mekanizmalarına, pazarlamadan ticarete kadar pek çok alanı ilgilendiriyor. Bu trendleri göz ardı edenlerin rekabet ortamında kalma şansı neredeyse yoktur. Türkiye olarak dijital dünyaya uyum sağlama konusunda hızlı ve etkili adımlar atıyoruz." diye konuştu.
Türkiye'deki dijitalleşme verilerini paylaşan Bolat, 2026 yılı itibarıyla internet kullanım oranının yüzde 92,3'e ulaşacağını, işletmelerin yüzde 93,6'sının internet erişimine sahip olduğunu ve yüzde 56,5'inin kendi dijital varlıklarına sahip bulunduğunu belirtti.
"5G HİZMETİ TÜRKİYE'DE 4 AYDA 44,5 MİLYON ABONEYE ULAŞTI"
Bolat, 5G hizmetinin Türkiye'de sadece 4 aylık bir süreçte 44,5 milyon abone kazandığını ve yapay zeka alanındaki kapasitenin her geçen gün arttığını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı yapay zeka eylem planına değinen Bolat, "Ticaret Bakanlığı olarak yapay zekayı firmalarımızın global pazarlara açılmasında stratejik bir araç olarak görmekteyiz." sözlerini kullandı.
Ticaret Bakanlığının dijital ihracata yönelik platformları hakkında bilgi veren Bolat, geleneksel mal ihracatını kolaylaştırmak amacıyla 2020 yılında Kolay İhracat Platformu'nu (KİP) devreye aldıklarını hatırlattı.
Bolat, 2024 yılında ise e-ihracatı desteklemek üzere E-Kolay İhracat Platformu'nu (E-KİP) hayata geçireceklerini, "12 modülden oluşan E-KİP, firmalarımızı doğrudan pazar ve satış noktalarına yönlendirmektedir. Aynı zamanda 26 ülkeye dair güncel bilgileri sunmaktadır." şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
Akıllı E-İhracat Robotu'nun da yenilendiğini duyuran Bolat, "Akıllı e-ihracat robotumuz artık firma bazında daha anlamlı sonuçlar sunacak şekilde güncellenmiştir." ifadelerinde bulundu.