Türk Müteahhitler Afrika'da Çin'e Karşı! Yeni Dengeyi Belirliyor
Uzun yıllardır Afrika'nın altyapı yatırımlarında belirleyici bir rol üstlenen Çin, artık kıtada artan bir rekabetle yüz yüze kalıyor. South China Morning Post'un (SCMP) yaptığı analiz, Türkiye ve Körfez ülkelerinin son zamanlarda gerçekleştirdikleri dev projelerle birlikte Çin'in hâkimiyetine meydan okuyan yeni rakipler olarak dikkat çektiğini gösteriyor.
Çinli firmalar, finansman, inşaat ve işletme süreçlerini tek bir paket içinde sunabilmeleri sayesinde Afrika'da önemli bir konumlarını sürdürüyor. Bu durumun en çarpıcı örneklerinden biri Kenya'da yaşandı. Nairobi'deki Jomo Kenyatta Uluslararası Havalimanı'na ilişkin 1,2 milyar dolarlık modernizasyon ihalesini China Road and Bridge Corporation (CRBC) kazanırken, Fransız Vinci'nin üstlendiği büyük otoyol projesi de zamanla CRBC ve başka bir Çinli şirkete devredildi. Yerel verilere göre, yalnızca CRBC'nin Kenya'da üstlendiği altyapı projelerinin toplam değeri 9,3 milyar dolara ulaşmış durumda.
Uzmanlara göre, Çin'in en büyük avantajı, düşük maliyetli finansman seçenekleri sunabilmesi ve projeleri baştan sona tek bir çatı altında gerçekleştirebilmesidir. Bu durum, yüksek maliyetlerle çalışan Batılı şirketlerin rekabette zorlanmasına yol açıyor.
Türkiye, büyük projelerle dikkat çekiyor
SCMP değerlendirmelerine göre, Türkiye son yıllarda özellikle raylı sistem projelerinde önemli bir ivme kazanıyor.
Türk firması Yapı Merkezi, Tanzanya'da Darüsselam-Dodoma demiryolu hattının önemli kısımlarını inşa ettikten sonra, Uganda hükümeti de finansman gecikmeleri nedeniyle China Harbour Engineering ile yollarını ayırarak Malaba-Kampala Standart Hat Demiryolu Projesi'nde Yapı Merkezi'ni ana yüklenici olarak tercih etti.
Uzmanlar, Türk şirketlerinin iş gücü maliyetlerindeki avantajları ve son dönemde artan sermaye erişimleri sayesinde Afrika'da daha fazla projeyi üstlenme fırsatı bulduğunu öne sürüyor.
Körfez sermayesi yarışta yer alıyor
Afrika'daki rekabet yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmıyor. Birleşik Arap Emirlikleri merkezli DP World, kıta genelindeki liman yatırımları ve uzun süreli işletme anlaşmalarıyla güçleniyor.
Bu durum, Afrika'nın altyapı pazarı açısından "Çin-Batı rekabeti" kavramının çok ötesine geçerek daha geniş bir rekabet ortamına dönüşmesini sağlıyor.
Rekabet artık çok boyutlu hale geldi
Analistler, Afrika'daki büyük altyapı projelerinde yalnızca Çinli ve Batılı şirketlerin değil; Türk müteahhitler, Körfez yatırımcıları, Hint firmaları, yerel yatırım fonları ve uluslararası kalkınma kurumlarının da etkin bir rol üstlendiğini vurguluyor.
Türkiye'nin özellikle Kuzey Afrika'da kültürel bağlar ve uzun süredir devam eden ticari ilişkileri sayesinde güçlü bir konum elde ettiği ifade edilirken, Batılı firmaların daha çok danışmanlık ve yüksek katma değerli hizmetlere yöneldiği, Çinli firmaların ise büyük ölçekli inşaat projelerindeki liderliğini sürdürdüğü değerlendiriliyor.
Bu durum, Afrika'nın altyapı pazarında rekabetin giderek çeşitlenmekte olduğunu ve Türkiye'nin bu yeni dönemin dikkate değer aktörlerinden biri haline geldiğini göstermektedir.