POS Ücretleri Süpriz Zam! Faiz İle Paranın Geri Alınması İçin Başvurun!
Kredi kartıyla ödeme yapan vatandaşlar, "kart farkı" adı altında alınan ek ücretler nedeniyle sıkıntı yaşamaya başladı. Bazı işletmelerin kanuna aykırı şekilde, ek ücret talep etmesi, bu konuda rahatsızlık yaratıyor. Esnaf ise artan POS komisyonları ve tahsilat sürelerinin işletmelere zorluk çıkardığını belirtiyor. Yüksek komisyon ücretleriyle karşılaşan esnaf, vatandaşlardan alınan yasa dışı ek ücretlerden şikayetçi...
HUKUKA AYKIRI, CEZA YAPTIRIMI SÖZ KONUSU
Düzenlemeler, banka kartlarını da kapsamaktadır. Kanuna aykırı uygulamalar tespit edildiği takdirde, üye iş yeri ile yapılan sözleşmenin iptal edilmesi ve bir yıllık süre boyunca yeni bir sözleşme yapılamayacağı belirtiliyor. Dolayısıyla, işletmelerin kartla yapılan ödemelerde tüketiciden ek ücret talep etmesi hukuken yasak. Ancak esnafın karşılaştığı maliyet de göz ardı edilmemeli. İşletmeler, kartlı ödemelerde bankalara veya ödeme kuruluşlarına komisyon ödemekte ve bazı anlaşmalar neticesinde paranın hesaba geçiş süresi, işletme sermayesini zorlamaktadır. Taksitli ödemelerde ise bu maliyetler daha da artış gösteriyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın düzenlemelerine göre, Mayıs 2026 itibarıyla kredi kartıyla yapılan peşin işlemlerde azami komisyon oranı yüzde 3,56, banka kartlarında ise yüzde 1,04 olacaktır. Bankalar, bu oranların altında daha düşük oranlar belirleme hakkına sahiptir.
EK ÜCRETLER YÜZDE 12'YE KADAR ULAŞIYOR
Sorunun önemli bir boyutu, bankaların işletmeden aldığı komisyon ile tüketiciye yansıtılan fark arasındaki uçurumdur. Örneğin, 10 bin liralık bir satışta yüzde 3,56’lık azami komisyon 356 lira eder. Eğer müşteri, bu işlem için yüzde 10 ek ücret ödemek durumunda kalırsa, ödeyeceği ek tutar 1.000 lirayı bulmaktadır. Yüzde 12 fark uygulandığında bu rakam 1.200 liraya çıkıyor. Böylece esnafın gerçek bir POS maliyetine sahip olması, başka bir mesele; bu maliyetin tüketiciden ayrıca yüzde 5, 10 veya 12 oranlarında talep edilmesi ise başka bir problem. İşletmeler, artan maliyetlerini ürün veya hizmet fiyatlarına yansıtabilir ancak sadece ödeme yöntemi nedeniyle fiyatların üzerine ek ücret koyamazlar.
TAKSİMETRE VE POS YENİ SİSTEME GEÇİYOR
Taksilerde "bozuk para yok", "POS cihazı çalışmıyor" veya "komisyon alırım" söylemlerinin son bulacağı yeni sistemin uygulama süreci devam ediyor. 13 Şubat 2026'da yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile taksilere, taksimetreyle entegre bir Taksi Mali Cihazı kullanma zorunluluğu getirilmişti. Bu sistem sayesinde taksimetrede oluşan ücretlerin otomatik olarak cihaza aktarılması, manuel girişlerin engellenmesi, yolculuk bilgilerinin otomatik kaydedilmesi ve fiş ya da e-Belge düzenlenmesi planlanmaktadır. Taksicilerin bu cihazı kullanmaya başlamalarının ardından, en geç 15 gün içinde en az bir banka veya ödeme kuruluşuyla anlaşarak kartlı ödeme kabul etmeleri gerektiği belirtiliyor. Mevcut taksilerin geçiş süresi, başlangıçta 1 Eylül 2026 olarak belirlenmişken, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 16 Kasım 2026 tarihine kadar uzatılmıştır.
TÜKETİCİ DERNEKLERİNDEN UYARILAR
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, alınan ek ücretlerin yasaya aykırı olduğunu hatırlatıyor. Kartlı ödemelerde 'hizmet bedeli' gibi bahanelerle vatandaşların mağdur edilmemesi gerektiğini vurgulayan Ağaoğlu, özellikle taksilerde talep edilen POS komisyonlarının hukuka uygun olmadığını belirtti. Ağaoğlu, "Bu farkı ödemek zorunda kalan tüketicilerimizin, fiş ya da faturalarıyla birlikte Tüketici Hakem Heyetlerine müracaat ederek, ödedikleri tutarı yasal faiziyle geri alma hakları bulunmaktadır." diyerek uyarıda bulundu.
ESNAF VE TÜKETİCİ İKİ TARAFLI MAĞDURİYET YAŞIYOR
Esnafın durumu da oldukça zor. TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, POS maliyetlerinin ciddi bir yük oluşturduğuna dikkat çekerek, "Yüksek komisyonlarla birlikte kartlı ödemelerde paranın 40-45 gün sonra hesaba geçmesi, esnafın işletme sermayesini tüketiyor. Küçük işletmeler zaten düşük kâr oranları ile ayakta kalmaya çalışıyor. Hem esnafın hem de tüketicinin mağduriyet yaşamaması için bankaların komisyon oranlarını makul seviyelere indirmesi şart." değerlendirmesinde bulundu.