Küresel Piyasalar Dalgalanıyor! Yön Arayışındaki Son Durum
ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikası üzerinde önemli bir etkisi bulunan iş gücü verileri, piyasa dinamiklerini belirlemeye devam ediyor. Dün ABD'de yayımlanan ADP raporuna göre temmuz ayında özel sektörde istihdam 44 bin kişi artış gösterdi, ancak bu rakam piyasa beklentilerinin altında kaldı.
Ülkedeki iş gücü piyasasında görülen yavaşlama, ekonominin büyüme beklentilerine dair endişeleri artırırken, Fed'in gelecekteki faiz artırımlarına dair beklentileri de azalttı.
Geçtiğimiz hafta Amerika'da ekonominin beklenenden düşük büyüme göstermesi, istihdam verilerindeki yavaşlamayı önemli bir gösterge haline getirdi.
Tüm bu gelişmeler ışığında, para piyasalarında Fed'in bir sonraki toplantısında politika faizini 25 baz puan artırma ihtimali %55'e düşerken, ekim ayı toplantısında da faiz artışı beklentileri %80 seviyesine çıktı.
Analistler, ABD'nin makroekonomik veri takviminde yarın açıklanacak olan tarım dışı istihdam raporunun, Fed'in alacağı kararlar üzerinde tahminlerde oynaklığa sebep olacağını kaydediyor.
Ancak, açıklanan veriler piyasalarca "kötü olsa da iyi sonuç" olarak değerlendiriliyor. Ayrıca, yapay zeka ile ilgili haber akışı ve Fed'in daha "şahin" duruşa sahip üyelerinin açıklamaları risk iştahını baskıladı. Son toplantıda faiz artışı yönünde oy veren üç üyeden biri olan Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, merkez bankasının faiz oranlarını yavaş yavaş artırması gerektiğini savundu.
Kashkari, gelecek verilerin büyük önem taşıdığını belirterek, "Dramatik bir faiz artışı çağrısında bulunmuyorum." ifadelerini kullandı. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook da, enflasyonun düşmemesi durumunda faiz artırma niyetinde olduklarını belirtti.
Amerika'nın önde gelen teknoloji şirketlerinden Meta, geliştirdiği yapay zeka modelinin bir şirketin hacklenmesine yol açtığını duyurdu. Bu gelişmenin ardından geçmişte yaşanan benzer olaylar yeniden gündeme gelirken, yapay zeka sistemlerinin denetim altında tutulması konusundaki endişeler arttı. Yapay zeka teknolojilerine dair daha sıkı düzenlemeler beklentisi, sektörde tartışılan "yüksek değerleme" risklerini yeniden ön plana çıkararak teknoloji hisselerinde satışlara neden oldu.
Dün Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri, şirketin ikinci çeyrek mali sonuçlarının piyasa tahminlerinin üzerine çıkmasına rağmen %7 geriledi.
Diğer taraftan, Orta Doğu'daki jeopolitik durumlar yatırımcılar tarafından dikkatle izleniyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerin "çok iyi" gittiğini ve önümüzdeki 48 saat içinde durumun netleşeceğini belirtti. Ayrıca Hürmüz Boğazı'nın da yakında açılacağını ifade etti.
Trump, İran ile bir anlaşma yapılmasını tercih ettiğini ancak diplomasi başarısız olursa güç kullanımının da bir seçenek olduğunu vurguladı.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Hürmüz Boğazı'nda Umman ile müzakerelerin son aşamalara geldiğini ve müzakere edilen güzergahın 2 ila 4 ay sürmesi muhtemel "geçici güzergah" olduğunu kaydetti. Garibabadi, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasının ABD'nin tutumuna bağlı olduğunu da sözlerine ekledi.
Altın, yaklaşık iki ayın zirvesine ulaştı
Bu gelişmelerle, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle %4,61 seviyelerinde kalırken, dolar endeksi 99 civarlarında işlem görüyor.
Fed'in daha az "şahin" bir yaklaşım sergilemesi ve Orta Doğu'daki yeni anlaşma olanaklarının oluşması, altının ons fiyatını dün %4,2 artışla 4,246 dolara yükseltti. Bugün de ons altın %0,3 değer kazanarak 4,260 dolara çıkarak geçmiş iki ayın en yüksek seviyesini gördü.
Doların değer kaybı ve tahvil faizlerindeki düşüş, altın ons fiyatını %1,4 artışla 4,135 dolardan alıcı bulmasını sağladı.
Söz konusu gelişmeler neticesinde S&P 500 endeksi %0,17, Nasdaq endeksi %0,83 düşerken, Dow Jones endeksi %0,49 artışla kapandı ve yeni bir rekor kırdı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsalarında karışıklık hâkim
Avrupa borsalarında dün karışık bir görünüm gözlemlenirken, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi'nin (ÜFE) haziran ayında bir önceki aya göre %0,3 gerilemesi, yatırımcıların enflasyon endişelerini azalttı.
Bunun ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) gelecek ay faiz artırımında bulunma ihtimalleri %85'ten %70'e inmiş durumda.
Ayrıca, bugün açıklanacak perakende satış verileri, tüketici talebinin ekonomik aktiviteyi destekleyip desteklemediği yönünde önemli sinyaller sunması açısından dikkatle izlenecek. Öte yandan, dün açıklanan diğer veriler doğrultusunda Euro Bölgesi'nde temmuz ayında bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), 52 puana çıkarak son 8 ayın en yüksek seviyesine yükseldi.
Bununla birlikte, Avrupa Birliği, Rusya Merkez Bankası’nın dondurulan varlıklarından elde edilen 1,4 milyar avroluk gelirin Ukrayna'ya destek amaçlı kullanılacağını duyurdu.
Tüm bu gelişmeler ışığında, İngiltere'de FTSE 100 endeksi %0,08 artarken, Fransa'da CAC 40 endeksi yatay bir seyir izledi. İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi %0,18 ve Almanya'da DAX 40 endeksi de %0,29 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif yönde başladı.
Asya borsaları genel olarak düşüşte
Asya borsalarında, Çin dışında genel bir satış eğilimi söz konusu. Japon yatırımcıların yabancı tahvil alımları, 5 ayın ardından ilk kez artış gösterdi. Japon yatırımcılar geçen ay 477,9 milyar yen (yaklaşık 3,2 milyar dolar) tutarında net yabancı tahvil alımına yöneldi.
Dolar/yen paritesi ise yatay bir seyirle 157,76 seviyelerinde işlem görmekte.
Yapay zeka sistemlerine yönelik denetim ve düzenleme risklerinin artması, ABD'de bazı firmaların beklentilerin altında kalan finansal sonuçları, yarı iletken sektöründe satış baskısı oluşturdu. Güney Kore'de SK Hynix hisseleri %9, Samsung Electronics hisseleri %5,7, Japonya'da Tokyo Electron hisseleri %5, Renesas Electronics hisseleri ise %3 değer kaybetti.
Tüm bu gelişmeler neticesinde, kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi %0,7, Güney Kore'de Kospi endeksi %3,7 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi %1,8 oranında düşüş gösterirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi %0,2 artış kaydetti.
Piyasalarda alım yönlü hareketler gözlemlendi
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü %0,11 değer kazanarak 13,703,13 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise normal seans kapanışına göre yatay bir seyir izledi.
Dolar/TL dünü 47,5770'ten tamamlarken, bu sabah bankalararası piyasada açılışta önceki kapanışın hemen üzerinde 47,5940'tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerine, yurt dışında ise Almanya'da fabrika siparişleri, ABD'de işsizlik maaşı başvuruları ve toptan eşya stokları verilerine dikkat çekerek, BIST 100 endeksinde 13,800 ve 13,900 puanın direnç, 13,600 ve 13,500 puanın ise destek seviyeleri olduğunu vurguladı.