Karadeniz'de Güvenlik İçin Acil Uluslararası Çözüm!
SALİM SÜRMELİ
Karadeniz'de Türk bandıralı sivil ticaret gemilerine yönelik insansız hava aracı (dron) saldırılarının bir yenisi, bölgedeki iş dünyasında rahatsızlık yarattı. Samsun Limanı'ndan Rusya'nın Tuapse Limanı'na giderken saldırıya uğrayan "Lider Bordo Mavi" isimli Ro-Ro gemisi hakkında görüşlerini ileten Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) Başkanı Selçuk İskender ve Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Erkut Çelebi, Karadeniz'de seyir güvenliğinin sağlanması ve bu tür saldırıların bir an önce sona ermesi gerektiğini vurguladı.
DKİB Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk İskender, "Lider Bordo Mavi" isimli Ro-Ro gemisinin dron saldırısına maruz kalmasının, son günlerde Türk işletmelere ait sivil ticaret gemilerine yönelik saldırıların boyutunu bir kez daha gözler önüne serdiğini söyledi. İskender, bu saldırıları büyük bir kaygıyla takip ettiklerini ifade ederek, “Artık tekil olaylar olarak görmenin mümkün olmadığı bu saldırıları son derece kaygı verici buluyor ve kınıyoruz” dedi.
Ticari gemilerin savaşın tarafı olmadığına dikkat çeken İskender, “Tamamen sivil amaçlarla faaliyet gösteren, özellikle gıda maddeleri gibi ticari yüklerin taşındığı gemilerin ve bu gemilerin çalışanlarının hedef alınması kabul edilemez” şeklinde konuştu.
Saldırıların denizcilerin yaşam güvenliğini tehdit etmenin yanı sıra ihracatçılar, dış ticaret ve lojistik süreçler açısından da büyük riskler barındırdığına dikkat çeken İskender, artan navlun ve sigorta maliyetlerinin ticari seferlerin sürdürülebilirliğini tehlikeye attığını belirtti. İskender, “Karadeniz, sivil ticaret gemilerinin hedef alındığı bir çatışma alanına dönüşmemeli; güvenli ticaretin, iş birliğinin ve bölgesel refahın denizi olmalıdır. Sivil gemilere ve denizcilere yönelik saldırılar artık sona ermelidir” ifadelerini kullandı.
Çelebi: “Türkiye’nin sabrı zorlanıyor”
Trabzon TSO Başkanı Erkut Çelebi, Ağustos ayında Karadeniz'deki Türk sivil gemilerine yönelik saldırıların bir yenisinin olduğunu belirterek, “Bu gelişmeler bizleri derinden kaygılandırıyor” dedi.
Karadeniz’de güvenli seyir sağlanması için daha sıkı ilişkiler kurulması gerektiğini ifade eden Çelebi, bu saldırıların uluslararası ticareti de tehdit ettiğini belirterek, “Türkiye’nin sabrının zorlandığı aşikâr. Ülkemiz barışın ve huzurun yanında durmaya devam edecektir. Komşularımız arasındaki çatışma ülkemize de pek çok zorluklar yaşatıyor” dedi.
Saldırılardan etkilenen işletmelere yardım yapılmalı
Saldırıların ekonomik etkilerine de değinen Çelebi, Türk iş insanlarının uluslararası pazarlar üzerindeki ciddi çabalarıyla elde ettikleri pazar paylarının bu tür olaylardan negatif etkilendiğini söyledi.
Dron saldırılarının mücbir sebep sayılması gerektiğini savunan Çelebi, bu saldırılarda gemilerin vurulduğunu, büyük zararlar meydana geldiğini ve bazı yaralanmalar yaşandığını belirtti.
Çelebi, “Gemi sahipleri ve taşımacılığı üstlenen işletmeler var. Bu firmaların kredileri, vergileri ve ticari ödemeleri mevcut. Bu konularda atılması gereken adımlar için resmi makamlara gerekli yazışmaları yaptık. İş insanlarımızın ve firmalarımızın taleplerini ilettik. Bizim beklentimiz, bu saldırılardan etkilenen işletmelerin desteklenmesidir” diye konuştu.
Karadeniz’de güvenli ticaret koridoru talebi
Samsun Sanayici ve İş İnsanları Derneği (SAMSİAD) Başkanı Süleyman Ferşat Eldemir, “Rusya üzerinden gerçekleşen kömür ve Ukrayna üzerinden yapılan tahıl sevkiyatlarında önemli aksaklıklar yaşanıyor. Kömür fiyatları şu anda Amerikan doları bazında yaklaşık yüzde 40 oranında artış gösterdi. Tahıl ve gübreyle ilgili de benzer risk söz konusu. Ayrıca, bu deniz yolu, iki yönlü ticaret için büyük sıkıntılar yaratıyor” dedi.
Eldemir, EKONOMİ gazetesine yapmış olduğu açıklamada şunları belirtti:
“Artık yalnızca ayrı ayrı firmaların yaşayabileceği bir lojistik sorun değil; bölgesel ve Türkiye ekonomisini ilgilendiren stratejik bir risk ile karşı karşıyayız. Rusya, Ukrayna ve Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkelerin tamamı bu durumlardan etkileniyor. Eğer taşımacılıktaki aksaklıklar sürerse, özellikle enerji, tahıl ve gübre gibi temel malzemelerde arz ve fiyat baskısının daha da artması kaçınılmaz olabilir. Bu yüzden Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliğini sağlayacak uluslararası bir mekanizma bir an önce kurulmalıdır. Karadeniz’de güvenli ticaret koridorlarının oluşturulması ve ticari gemilerin can ve mal güvenliğinin garanti altına alınması artık ekonomik bir zorunluluk olmuştur. Belki de mevcut kriz, savaşan tarafların ve Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerin bir araya gelmesi için bir fırsata dönüştürülebilir. Karadeniz’de ticaretin güvenliğini sağlamaya yönelik atılacak adımlar, ekonomik yaşamın normalleşmesinin yanı sıra kalıcı barışa giden yolun başlangıcı olabilir” dedi.
SAMSİAD Başkanı Eldemir, “Gemi personelleriyle birlikte güvenli bölgelerde veya açık denizlerde beklemek zorunda kalıyor. Bekleyen her gemi işletmelere ek maliyetler getiriyor. Karadan alternatif taşımacılık yolları değerlendirilse de, deniz taşımacılığının kapasitesini karşılayacak alternatiflerin devreye sokulması zaman alacak ve lojistik maliyetleri önemli ölçüde artıracaktır” ifadesini kullandı.