Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ağustos ayına ilişkin dış ticaret verilerini duyurduğu basın toplantısında Türkiye'nin ihracat ve ithalat rakamlarını kamuoyuyla paylaştı. Ticaret Bakanlığı'nda düzenlenen bu etkinlikte, Bolat dış ticaret alanındaki gelişmeleri değerlendirirken, ihracatın seyrini, dış ticaret açığını ve yılın geri kalanına dair beklentilerini aktardı.
Toplantıda yaptığı açıklamaları ile dikkat çeken Bolat, Türkiye ekonomisinin 2026’nın ikinci çeyreğinde yüzde 2,3, yılı ilk yarısında ise yüzde 2,5 büyüdüğünü ifade ederek, milli gelirin 1 trilyon 706 milyar doları geçtiğini belirtti. İkinci çeyrek büyümesine net mal ve hizmet ihracatının 0,6 puan, ilk çeyreğe göre ise 1,6 puan katkı sağladığını vurgulayan Bolat, ihracattaki artışın ekonomik büyüme ve istihdam üzerinde olumlu etkiler sağladığını da söyledi.
Bolat, büyümenin sektörel bazda da sürdüğünü açıklayarak, tarım sektörünün ikinci çeyrekte yüzde 13,3, yılın ilk yarısında ise yüzde 10 arttığını aktardı. Sanayi sektörü ikinci çeyrekte yüzde 2,4, ilk altı ayda ise yüzde 0,9 büyürüken, hizmetler sektörünün büyüme oranları sırasıyla yüzde 2,1 ve yüzde 2,8 olarak kaydedildi. İnşaat sektöründe ise ikinci çeyrekte yüzde 1,9 daralma yaşanmasına rağmen, yılın ilk yarısında yüzde 0,5'lik bir büyüme kaydedildi.
Bolat, Türkiye ekonomisinin son 24 çeyrektir yani tam 6 yıldır kesintisiz olarak büyüdüğüne dikkat çekerek, bu büyümenin ihracat ve istihdama fayda sağladığını ifade etti. Küresel ekonomik zorluklar, savaşlar ve enerji ile hammadde fiyatlarındaki artışlara rağmen Türkiye'nin güvenilir bir ortamda büyümeyi sürdürdüğünün altını çizen Bolat, “Ağustos ayında ihracat rakamımız bir önceki yıla göre yüzde 8,1 artış göstererek 23,5 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı.” dedi.
"AĞUSTOS İTİBARIYLA SON 12 AYDA İHRACAT 280,3 MİLYAR DOLARLA CUMHURİYET REKORU KIRDI"
Son 12 aylık ihracat performansının Cumhuriyet tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştığını belirten Bolat, "Ağustos’taki yüzde 8,1’lik artış, 1 milyar 766 milyon dolara tekabül ediyor. İhracatımız, 21 milyar 700 milyon dolardan 23 milyar 466 milyon dolara yükseldi. Ağustos ayı itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatımız 280,3 milyar dolarla Cumhuriyet tarihi rekorunu kırdı. Bu başarının değer karşılığı ise 7 milyar 40 milyon dolardır. İlk 8 ayda geçen yıla oranla 7 milyar 40 milyon dolar daha fazla ihracat gerçekleştirdik. Ayrıca ağustos itibarıyla 280,3 milyar dolara ulaştık; bu da Cumhuriyet için bir rekor" şeklinde konuştu.
Hizmetler ihracatının yıllıklandırılmış olarak yaklaşık 125 milyar dolara ulaştığını aktaran Bolat, bu rakamın ocak ayına göre 2,5 milyar dolarlık bir artışı gösterdiğini belirtti. Yıl sonu hedefinin 128 milyar dolar olduğunu ifade eden Bolat, bölgedeki savaşlar ve gelişmelere rağmen turizm, taşımacılık, eğitim ve sağlık gibi sektörlerde çalışmaların başarılı bir şekilde devam ettiğini vurguladı.
"YILLIK MAL VE HİZMET İHRACATIMIZ 405,3 MİLYAR DOLARA ULAŞTI"
Bolat, mal ve hizmet ihracatında yıl sonu hedeflerinin üzerinde bir performans sergilendiğini belirterek, "Yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatımız 405,3 milyar dolara tırmandı. Geçen yıl 31 Aralık'ta Cumhurbaşkanımızın açıkladığı rakamlarla 390 milyar doları aşarak 396 milyar dolara ulaşmıştık. Şimdi ise 8 ay itibarıyla 405,3 milyar dolara ulaştık. Yıl sonu hedefimiz 410 milyar dolardı ve bu hedefe de değerli mal ve hizmet ihracatçılarımız ile birlikte ulaşacağız" şeklinde ifade etti.
"27 SEKTÖRDEN 17'SİNDE AĞUSTOS AYINDA İHRACAT ARTIŞI OLDU"
İhracatta sektör bazında yaşanan gelişmelere de değinen Bolat, "Ağustos ayında 27 sektörden 17'sinde ihracat artışı gözlemlendi. Tekstil ve ham maddeleri, deri ürünleri, halı, kimya, otomotiv, gemi ve yat, elektrik-elektronik, demir ve demir dışı metaller gibi birçok sektörde aylık bazda artışlar kaydettik." dedikten sonra, 8 aylık performansın da benzer bir artışı yansıttığını ekledi. Hazır giyim ve konfeksiyonun önemli bir sektör olduğunu belirten Bolat, "Bu sektördeki düşüş eğilimi azalmaya başladı ve yıl sonuna kadar artış görmek umudundayız.” dedi.
"KÖRFEZ ÜLKELERİYLE İHRACATIMIZ NİSAN'DAN İTİBAREN YENİDEN ARTMIŞTIR"
İlk 8 ayda ülke bazında ihracatının durumunu değerlendiren Bolat, "En fazla ihracat yaptığımız ülkeler arasında ABD ilk, ardından Çin, İsviçre, Mısır ve Libya sıralanmakta. Azalan ülkeler arasında ise Yunanistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak öne çıkıyor. Irak’a olan ihracatımızda ilk aylarda bir düşüş gözlemlenmişti ama nisan ayından itibaren bu durum düzelme göstermeye başladı." dedi.
"SON 40 AYIN 29'UNDA İHRACAT ARTTI"
Bolat, ihracatın son aylarda elde edilen rekorlarla devam ettiğini vurgulayarak, "Son 40 ayın 29'unda aylık ihracat artışı sağladık. Yani, tüm ayların yüzde 75'inde bir artış söz konusu. Geçtiğimiz 40 ay içinde 22'sinde de yeni aylık rekorlar kırdık." ifadelerini kullandı.
Avrupa Birliği’nin (AB), Türkiye'nin ihracatında yüzde 43'lük bir paya sahip olduğunu belirten Bolat, ocak-ağustos döneminde AB’ye yönelik ihracatta yüzde 1,8 oranında bir artış yaşandığını ifade etti. İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ülkelerine yapılan ihracatta ise artış yüzde 1,7, OECD genelinde yüzde 3,2, Çin'e yönelik ihracatta ise yüzde 39'luk bir artış kaydedildiğini, ABD’ye de 1,2 milyar dolar civarında bir artış olduğu bilgisini verdi.
Bolat tarım sektöründeki ihracatın 24 milyar dolar, sanayi sektöründeki ihracatın 132,5 milyar dolar ve madencilik alanındaki ihracatın 4,7 milyar dolar olarak gerçekleştiğini belirtti. "Ham madde ve ara mallarda 6,3 milyar dolarlık bir artış sağladık. Tüketim malları ihracatında bir azalma yaşanırken, yatırım malları ihracatında 1,7 milyar dolarlık bir artış yaşandı." dedi.
"TÜKETİM MAL İTHALATIMIZDA 8 AYDA 2,6 MİLYAR DOLAR AZALDI"
Bolat, ağustosta ithalatın yıllık bazda yüzde 10,5 artışla 28,7 milyar dolara ulaştığını belirtirken, net artışın ise 2,7 milyar dolar olduğunu açıkladı. "950 milyon dolarlık bir açıkta dosdoğru bir artış söz konusu. Bu da savaş şartlarının doğrudan etkisiyle petrol ve doğal gazda meydana gelen artışların ithalat faturamıza yansımasından kaynaklanıyor." değerlendirmesinde bulundu.
İlk 8 ayda ithalatta en fazla azalan ürünler ise motorlu kara taşıtları, kıymetli yarı kıymetli taşlar gibi birçok kalemi kapsıyor. Bununla birlikte en fazla artış gösteren ürün gruplarının mineral yakıtlar ve elektrikli makineler olduğu görülüyor.
Bolat, yılın 8 ayı içerisinde ithalat tarafında en çok azalışın Rusya, Almanya, Birleşik Arap Emirlikleri, Fransa ve İsviçre gibi ülkelerden gerçekleştiğini belirterek, en fazla artışın ise Çin, ABD, Brezilya, Kazakistan ve Mısır'dan olduğunu bildirdi.
"AĞUSTOSTA DIŞ TİCARET AÇIĞIMIZ 5,2 MİLYAR DOLAR OLDU"
Bolat, küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki artışa rağmen dış ticaret açığının kontrol altında tutulduğunu ifade ederek, "Ağustosta dış ticaret açığımız 5,2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu mütevazi açık olmakla birlikte, ağustos itibarıyla 8 aylık ihracatın ithalatı karşılama oranı yaklaşık yüzde 81,8, yıllıklandırılmış oran ise yüzde 74,1 düzeyindedir." şeklinde konuştu.
Ağustos ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının 405,3 milyar dolara ulaştığını belirten Bolat, cari işlemler açığının Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYH) oranının ise 2. çeyrek sonunda yıllık ortalama olan yüzde 3,4'ün altında kaldığını açıkladı.
Bolat, ağustos ayında 4,1 milyar dolar cari fazla beklediklerini ve temmuzda ise yaklaşık 500 milyon dolarlık bir cari fazla gerçekleştiğini belirtti. "Cari açık riskini minimize etmek adına döviz dönüşüm destekleri ile ilgili yeni model üzerinde çalışmalarımız sürüyor."
