E-ticaret Hacmi 4,5 Trilyonu Geçti! Bakan Bolat'tan 35 Ülke Hedefi
E-Ticaret ve Perakende Zirvesi, Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın katılımıyla İstanbul Finans Merkezi'nde, Halkbank Genel Müdürlüğü'nde gerçekleştirildi. Bolat, burada yaptığı açıklamada, dünya ekonomisinin çok sayıda ciddi sınamadan geçtiğine dikkat çekti. Bu sınamalar arasında salgın hastalıklar, savaşlar, enerji ve gıda krizleri, lojistik ağlardaki aksaklıklar ve tedarik zincirlerinin kırılması gibi durumlar yer aldı.
Dünya ekonomisinin özellikle 2025'in başından itibaren, ticaret savaşları ve gümrük tarifelerindeki büyük artış nedeniyle korumacı politikaların etkisi altında zor bir dönem yaşadığını ifade eden Bolat, "Bu yıl küresel büyüme oranının yüzde 3'e düşeceği öngörülüyor. 2024-2025 döneminde ise büyümenin ortalaması yüzde 3,4 olarak bekleniyor. Dünya ticaretinde ise geçen yıl yüzde 4,6 oranında bir büyüme yaşanırken bu yıl için sadece yüzde 1,6'lık bir büyüme tahhinde bulunuluyor." dedi.
Bolat, ekonomideki durgunluğun iç ticareti de derinden etkilediğini vurgulayarak, zirvenin ticaretin bugünü ve geleceği üzerine önemli tartışmalar ve değerlendirmeler sunacağını belirtti.
Dijitalleşmenin hızla ilerlediğinin altını çizen Bolat, e-ticaret ve telekomünikasyon alanındaki yeniliklerin de ülkeye hızlı bir şekilde adapte edildiğini aktardı.
Bolat, Türkiye'de internet kullanım oranın 2026 yılı itibarıyla yüzde 92,3 düzeyine ulaşacağını kaydederek, "İnternet üzerinden mal ve hizmet sipariş eden kullanıcı oranı da 2026'da yüzde 60 seviyesine çıkacak." şeklinde konuştu.
Perakende ticaret ve e-ticaretle ilgili düzenlemelerin sorumlu ve yetkili bir kuruluş olan bakanlık bünyesinde yürütüldüğünü ifade eden Bolat, bu alandaki çalışmalara dair bilgiler paylaştı.
"PERAKENDE E-TİCARET HACMİ 202
| Kategori | Gösterge / Konu | Dönem | Değer / Oran |
| Dünya Ekonomisi | Büyüme Oranı Ortalaması | 2024-2025 | %3,4 |
| Tahmini Büyüme Oranı | Bu Yıl | %3,0 | |
| Dünya Ticareti | Büyüme Oranı | Geçen Yıl | %4,6 |
| Tahmini Büyüme Oranı | Bu Yıl | %1,6 | |
| Türkiye / Dijitalleşme | İnternet Kullanım Oranı | 2026 | %92,3 |
| İnternetten Mal/Hizmet Sipariş Oranı | 2026 | %60,0 |
HACİM 4,5 TRİLYON LİRAYI GEÇTİ
Bakan Bolat, Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) verilerine dayanarak, Türkiye'deki e-ticaret hacminin 2025 yılı itibarıyla bir önceki yıla göre yüzde 52,2 artarak 4,5 trilyon lirayı aştığını açıkladı. "Dolar bazında e-ticaret hacmi 2025'te yüzde 29 oranında bir artışla 115,5 milyar dolara ulaştı. Perakende e-ticaret hacmi de 2025'ta yüzde 52 artışla 2,5 trilyon liraya erişti." diye ekledi.
Milli gelir açısından değerlendirildiğinde, 2019'da e-ticaretin milli gelirdeki payı yüzde 2,7 iken 2025'te bu oranın yaklaşık yüzde 7 seviyesine yükseldiğini belirten Bolat, Kovid-19 salgını sürecinde e-ticaret alışveriş hızıyla ilgili de bilgiler verdi.
Bolat, e-ticaretin genel ticaret içinde 2025'teki payının yüzde 19,3'e ulaşacağını ifade ederek, "Dünyada benzer oranlarla bir artış yaşanıyor. 2019'da e-ticarette 1 milyar 360 milyon işlem yapılırken, 2025'te bu sayı yaklaşık 6 milyar e-ticaret işlemine çıkmıştır. E-ticaret içinde perakende e-ticaretin işlem sayısı da 2019'da 380 milyon iken 2025'te 2 milyar adeti geçecektir." dedi.
Türkiye genelinde 2025 yılı itibarıyla e-ticaret alanında faaliyet gösteren işletme sayısının 634 bine ulaştığını aktaran Bolat, bu işletmelerin büyük bir kısmının KOBİ statüsünde olduğunu ifade etti.
Bolat, e-ticaret yapan işletmelerin yüzde 75'inin şahıs firmaları, yüzde 21'inin limited şirketler ve yüzde 4'ünün ise anonim şirketler olduğunu belirtti ve e-ticaretin geniş bir kitleye yayıldığını kaydetti.
Bakanlık olarak e-ticaretle ilgili gerçekleştirilen düzenlemelere dair de bilgi veren Bolat, "Amacımız, rekabeti bozan faaliyetlerin önüne geçmek, tüketiciler üzerinde oluşabilecek refah kaybını engellemek ve çok oyunculu bir pazar yapısını geliştirmektir. Aynı zamanda satıcıların haksız ticari şartları alıcılara veya tedarikçilere dayatmalarını önlemekteyiz." dedi.
1 Temmuz'da yürürlüğe giren Avrupa Birliği e-ithalat düzenlemesi ile ilgili getirilen ek vergiler üzerine de bilgi veren Bolat, Gümrük Birliği çerçevesinde yapılan yoğun müzakerelerle Türkiye'nin e-ihracat ürünlerine ek vergi uygulanmadığını belirtti.
Bakanlık olarak Ankara ve İstanbul'da e-ihracat zirveleri düzenlendiğini hatırlatan Bolat, aralık ayında e-ticaret haftası gerçekleştireceklerini duyurdu. Bolat, e-ihracatı desteklemenin gayesiyle yoğun çaba sarf ettiklerini de sözlerine ekledi:
"İstanbul'da IGEXX ve Ankara'da e-ihracat zirvesi düzenlememiz, dünya pazarlarına e-ihracat rakamlarımızı artırmayı hedeflemektedir. Bu alanda dijital pazar yeri tanıtımı, sipariş karşılama hizmetleri ve pazar yeri komisyonları gibi konularda önemli düzenlemeler yapılmıştır. Bu yıl toplamda 134 firma bu desteklerden faydalanmış, Ticaret Bakanlığı'ndan 638 milyon lira e-ihracat desteği almıştır. Mevcut durumda 26 ülkeye gerçekleştirilen e-ihracat bu desteklerden yararlanmaktadır. Amacımız, bunu öncelikli olarak 35 ülkeye çıkarmaktır. Ayrıca, e-ihracat konsorsiyum modeli oluşturulmuş ve 15 firma bu modele dahil olmuştur."
Bakan Bolat, bu haftanın Ahilik Haftası olduğunu da hatırlatarak, "Ülkemizde 2 bin 960'a yakın esnaf ve sanatkar odası bulunmaktadır. 81 ilimizde esnaf birlikleri ve çatı kuruluşları TESK ile TESKOMB bulunmaktadır. Halkbank, esnafın her zaman yanındadır ve en büyük destekçisidir. Hükümet, Ticaret Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak bu alanda büyük sorumluluk üstleniyoruz. Esnaflarımıza piyasa koşullarının yarısı kadar, uygun şartlarda 4 yıl vadeli işletme kredileri ve 5 yıl vadeli yatırım kredileri sağlıyoruz." şeklinde konuştu.
Bolat, 24 yıl boyunca toplamda 853 milyar liraya ve 4 milyon 760 bin kredi kullandırıldığını ifade ederek, "Son 3 yılda bunun 460 milyar lirası kullanıldı. 2025 yılı bu açıdan rekor yıl oldu. 257 bin işlem ile 178 milyar lira, yüzde 24 maliyetle kullandırılmıştır. Esnafımız işletme sermayesi, yatırım ihtiyaçları veya ticari araç değişimleri için bu kredilerden yararlanmaktadır. Bu yılın ilk 8 ayında 137 bin kredi işlemi gerçekleştirilmiş ve yaklaşık 123 milyar lira fonlama sağlanmıştır." diye belirtti.
Bakanlık olarak iç piyasanın adil bir şekilde çalışmasını ve haksız ticaret uygulamalarını önlemek adına önemli adımlar attıklarını vurgulayan Bolat, Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'la ilgili de bilgilendirmede bulundu.
Bolat, tüketici hakem heyetlerinin etkili bir şekilde çalıştığını kaydederek, "1 Haziran 2023 ile 31 Ağustos 2026 tarihleri arasında 2 milyon 769 bin başvuruyu sonuçlandırarak toplamda 34 milyar liralık uyuşmazlığı barışçıl bir şekilde çözmüş durumdayız." dedi.
Gıda perakendeciliğinin genel perakende ticaret içindeki oranının yüzde 20,5 olduğunu belirten Bolat, "Bakanlık olarak amacımız, geleneksel perakendecilik ile organize perakendecilik arasında karşılıklı yıpranmadan, yıkıcı bir rekabet olmadan dengeli bir büyüme sağlamaktır." şeklinde konuştu.
"2 MİLYAR 240 MİLYON LİRALIK İDARİ PARA CEZASI UYGULANDI"
Ticaret Bakanı Bolat, Hal Kanunu'ndaki kısmi değişikliklere değinerek, "Bu konudaki yeni çalışmamız tamamlandı. AK Parti parlamento grup başkanlığı aracılığıyla, ilgili taraflarla kamu ve özel kuruluşlarla birlikte değerlendirilmektedir. Önümüzdeki yasama döneminde, sebze ve meyve ticaretindeki fiyat artışlarını aşağıya çekecek yeni hükümler içeren bu kanunun çıkarılması için çalışıyoruz." dedi. 2012'de yürürlüğe giren 5957 sayılı Hal Kanunu'nun önemli maddelerinden birinin Hal Kayıt Sistemi'nin kurulması olduğunu ifade eden Bolat, diğer bir maddesinin de bütün perakendecilerin toptancı halden mal alma zorunluluğunu kaldırmak olduğunu belirtmiştir. Böylece perakendecilerin üreticilerden doğrudan alım yapabilmelerinin önü açılmıştır.
Üretici birliklerinin burada önemli bir rolü bulunduğunu vurgulayan Bolat, "Ne yazık ki üretici birliklerinin sebze ve meyve ticaretindeki payının artırılması noktasında uzun bir yol kat edilemedi." ifadesini kullandı. Kooperatifleşme ve üretici birliklerinin sektörde güçlenmesinin, yeni Hal Kanunu taslağının en önemli maddeleri arasında yer aldığını belirten Bolat, standartlar konusunda yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu bildirdi. Ayrıca, sebze ve meyvelerin toptan ve perakende ticaretindekilere ilişkin ambalajlama, taşıma, depolama ve perakende satış noktaları için yeni standartların belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
Bolat, güvensiz ürün denetimlerinin önemine vurgu yaparak, 2011 yılında yüzde 32 olan güvensiz ürün oranının 2025'te yüzde 1'e düşeceğini belirtti. Bu yılın ilk 8 ayında 322 bin firmanın ve bunlara ait 39 milyon ürünün denetlendiğini açıklayan Bolat, "Güvensiz ürün, haksız fiyat ve benzeri uygulamalar tespit edildiğinde toplamda 2 milyar 240 milyon liralık idari para cezası kesilmiştir ve bu uygulamalar kesintisiz devam etmektedir." dedi.