Domatesleri Buzdolabında Saklamayın! Uzmanlar Açıklıyor: Soğukta Kalmalarının Zararları
Domateslerinizi buzdolabından çıkardığınızda, dış görünüşleri ne kadar canlı ve sulak olursa olsun, o eski yaz domateslerinin lezzetini neden tatmadığınızı hiç düşündünüz mü? Aslında buzdolabındaki 4 derecelik soğuk, domateslerin içindeki belirli bir mekanizmayı devre dışı bırakıyormuş!
TAT DEĞİL KOKU SORUNU: DİLİMİZ YANILGIYOR!
Birçok kişi durumu "Buzdolabı domatesin tadını alıyor" şeklinde özetler. Ancak bilimsel açıdan bakıldığında sorun, tat değil, kokudur.
Bir domatesin gerçekten "domates" olarak tanınması, kesildiğinde ya da çiğnendiğinde havaya yayılan o yeşil, taze ve hafif çimenimsi kokuyla mümkündür.
Burnunuzu kapatıp bir domatesi çiğnerseniz, ekşi ve tatlı tadını hissedersiniz ancak o eşsiz karakteristik ruhunu asla hissedemezsiniz.
Domatesin lezzeti, arka ağızdan burnumuza ulaşan uçucu aroma moleküllerinde gizlidir. İşte buzdolabı, bu görünmeyen mucizeyi tam anlamıyla köreltiyor!
BİLİMSEL BULGULAR: ENZİMLER SOĞUKTA KAPANIYOR!
Dünyanın en saygın bilim dergilerinden biri olan Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) tarafından gerçekleştirilen bir moleküler inceleme, bazı bildiklerinizi alt üst edebilir.
Domates, sıcak iklimlere ait bir meyvedir ve dalından koptuktan sonra bile hücreleri yaşamaya ve solunum yapmaya devam etmektedir.
Araştırmalar, 12 derecenin altındaki sıcaklıkların domateslerde şu hasarları yaratabileceğini göstermektedir:
GENLER İŞLEVİNDEN DÜŞÜYOR: Soğuk ortam, domatesin DNA'sında koku ve aroma üretiminden sorumlu genlerin işlevlerini baskılayarak sanki onları kapatıyor.
ŞEKER VE ASİT KALIR AMA AROMA KAYBOLUR: Buzdolabındaki domates, şeker ve ekşiliği korusa da, havaya ulaşması gereken uçucu koku moleküllerinin üretilmediği sebebiyle lezzetinin düzleşmesine neden olur, yani domates adeta "sessizleşir".
BUZDOLABINDAN ÇIKARDIKTAN SONRA ESKİ HALİNE DÖNER Mİ?
Bu durumda, buzdolabına girmiş bir domatesi kurtarma şansı var mı? Oda sıcaklığına getirildiğinde baskılanmış olan genlerin bir kısmı, yeniden aktif hale gelebilir ve ısınan koku molekülleri havada daha kolay yayılarak lezzetini artırabilir.
Bu nedenle, buzdolabından çıkan domatesi hemen tüketmek yerine, oda sıcaklığına gelmesini beklemek, tadını bir nebze olsun artırabilir.
Fakat, uzun süreli soğukta saklamada bu zarar kalıcı bir hal alabilir; bu durumda genler eski performanslarına dönemeyebilir ve domatesin aroması sonsuza dek kaybolabilir.
"SOĞUK ZARARI" RİSKİ
Domatesi, özellikle henüz tam olgunlaşmamış (hafif yeşil) halde buzdolabına koyduğunuzda, bitki biyolojisinde "soğuk zararı" olarak bilinen bir fizyolojik bozukluk meydana gelebilir:
Domatesin rengi düzgünleşmez, dokusu unumsu, kumlu ve tuhaf bir hal alır. Kabuk yüzeyinde çukurlaşmalar oluşur ve bu durum domatesin çürümeye karşı dayanıklılığını azaltır.
DOMATESLERİ NASIL SAKLAMALIYIZ?
En yüksek lezzeti ve çocukluk anılarımızdaki o buram buram kokan domates aromasını yakalamak istiyorsanız, taze ve bütün domatesleri kesinlikle oda sıcaklığında saklamalısınız.
TEK İSTİSNA
Domatesiniz çok fazla olgunlaşmış ve yumuşamışsa, çürümeyi önlemek adına lezzet kaybını göze alarak buzdolabına koymak, pratik bir çözüm olabilir.
Ancak unutmayın, bir domates dışarıdan ne kadar taze ve sert görünse de, gerçek karakteri kesildiği anda havaya karışan o görünmez moleküllerde gizlidir!